ឥណ្ឌូណេស៊ី៖ ទីក្រុង​ហ្សាការតា​ប្រឈមមុខ​នឹងវិបត្តិ​គំនរសំរាមពេញទីក្រុង ដោយ​គ្មានដំណោះស្រាយ

កាកសំណល់​សំរាមដ៏ច្រើនសន្ធឹក បានចោទជាបញ្ហា​យូរឆ្នាំមកហើយ នៅ​​រដ្ឋធានីហ្សាការតា​របស់ឥណ្ឌូណេស៊ី។ តែពីមួយថ្ងៃទៅ​មួយថ្ងៃ គំនរសំរាមកាន់តែខ្ពស់ មិនថានៅតាមផ្លូវនិងតាមទីសាធារណៈនានា។ ក្នុងមួយ​ថ្ងៃ អ្នករស់នៅទីក្រុង​ហ្សាការតា​​ បង្កើតកាកសំណស់​សំរាម ដល់ទៅ ១៤០០០ តោន ខណៈ​ទីលានចាក់សំរាម​ លែងមានលទ្ធភាពស្តុកទុកបាន​។ លើសពីសោភណ័ភាព​ទីក្រុង វិបត្តិ​គំនរភ្នំសំរាម​នៅទីក្រុងហ្សាការតា គឺជា​ប្រភពនៃ​បញ្ហាសុខភាពសាធារណៈគួរឲ្យព្រួយបារម្ភ។​​ រដ្ឋាភិបាល​ឥណ្ឌូណេស៊ី បានដាក់ចេញនូវគម្រោងមួយចំនួន ដើម្បីដោះស្រាយ​បញ្ហានេះ តែត្រូវអង្គការសង្គមស៊ីវីល​​ចាត់ទុកថាគ្មានប្រសិទ្ធភាព​។​ ជាមួយនឹងប្រជាជនរស់នៅសរុប ដល់ទៅ​​​៤២លាននាក់ ទីក្រុង​ហ្សាការតា រដ្ឋធានីឥណ្ឌូណេស៊ី​ គឺជាម៉េត្រូប៉ូលដ៏ធំជាងគេបំផុត​ក្នុងពិភពលោក​។ អ្នករស់នៅ​ក្នុងទីក្រុងហ្សាការតា បាន​បង្កើតកាកសំណល់សំរាម ចំនួន​ដល់ទៅ​១៤០០០តោន​ ក្នុងមួយថ្ងៃ ធ្វើ​ឲ្យ​ទីលានចាក់សំរាម​ចំនួន​ទាំងអស់ ៨ទីតាំងជុំវិញទីក្រុងដ៏ធំនេះ ត្រូវចាល់ លែងមាន​សមត្ថភាពស្តុកទុក​។ ប្រជាជន​ក្រុងហ្សាការតា ត្រូវ​រស់នៅជាមួយ​គំនរសំរាម​ពាសវាលពាសកាល តាមផ្លូវនិងតាមទីសាធារណៈ។ គំនរ​សំរាមស្អុយរលួយ​នៅតាមផ្លូវ ជះ​ក្លិនគំរង់លាយ​ឡំដោយ​សត្វរុយផង បង្កផលប៉ះពាល់ជាខ្លាំង ទៅដល់​អ្នក​ប្រកបមុខរបររកស៊ី​លក់ដូរតាមផ្លូវ​។ យោងតាមអ្នកជំនាញ​​ ចំនួន​ប្រជាជនកើនឡើងកាន់តែខ្លាំង​នៅក្នុងទីក្រុង​ហ្សាការតា បូកបន្ថែម​នូវ​កត្តារីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ច​មានប្រាក់ចំណូលច្រើន បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ចាយវាយទិញសម្ភារៈ និងចំណីអាហារហូបចុក​កាន់តែច្រើន។ កត្តាទាំងនេះ​ បានចូល​រួមធ្វើឲ្យ​បរិមាណកាកសំណល់សំរាម​មានកាន់តែច្រើន។ ហើយ​ជាងនេះទៀត អាជ្ញាធរក្រុង​ហ្សាការតា ពុំមានយន្តការតាមដានគ្រប់គ្រង​ការ​បែកចែកសំរាម និង​បំបាត់សំរាម​ឲ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាពឡើយ​។​ ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ប្រជាជន​មូលដ្ឋាន​អះអាងថា គំនរសំរាម​មិនថានៅតាមផ្លូវ ឬនៅ​ទីលានចាក់សំរាម​ គរពូនកាន់តែខ្ពស់។ ផ្អែកតាម​ការផ្សាយ​របស់​​បណ្តាញ​ព័ត៌មាន​ក្នុងស្រុកឥណ្ឌូណេស៊ី ​ទីលានចាក់សំរាម​ដ៏ធំជាងគេមួយ ឈ្មោះ Bantar Gebang ដែលមានទំហំដល់ទៅ​១១០ហិកតា អាចផ្ទុកសំរាមបានដល់ទៅ​៥៥លានតោន ពេលនេះ​ក៏ចាល់ លែងមាន​បរិវេណ​អាចទទួលសំរាម​បានទៀតហើយ​។ នៅសង្កាត់ Tangerang ខាងត្បូង​ ជាយក្រុងហ្សាការតា គេឃើញគំនរសំរាម​គតាមបណ្តោយ​ផ្លូវ អ្នកដំណើរ​ ត្រូវ​ទុកដៃ​មួយខ្ទប់ច្រមុះ ដៃមួយទៀត​បក់ដេញរុញ​។​ ថ្លែងប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានបារាំង AFP បុរសម្នាក់ឈ្មោះ Muhammad Arsil មានរបរជាអ្នករត់ម៉ូតូឌុប បាន​លើកឡើងថា គំនរសំរាមនៅតាមផ្លូវ​ បានបង្កឲ្យមានការកកស្ទះចរាចរណ៍​។​ លោក​ម្នាក់នេះបន្ថែមទៀតថា ប្រជាជនបង់ពន្ធជូនរដ្ឋ តែហេតុអ្វី បានជារដ្ឋមិនទទួលខុសត្រូវ មិនគិតគូររៀបចំចាត់ចែង​គ្រប់គ្រងសំរាម​ឲ្យ​បាន​ល្អ​!។ ស្ត្រីអ្នកលក់ដូរម្នាក់ឈ្មោះ Delfa Desabriyan បានលើកឡើងថា ប្រជាជន​ទូទៅច្រើនណាស់ បាន​បោះចោលសំរាមទាំងថង់ៗ​​នៅតាមផ្លូវសាធារណៈ ដោយហេតុនៅទីកន្លែងចោលសំរាម​ ពេញអស់គ្មានកន្លែងទុក​។ ស្ត្រីម្នាក់នេះអះអាងទៀតថា សំរាមច្រើនពេកតាមផ្លូវ ជះក្លិនស្អុយឆួល​គួរឲ្យខ្ពើម​រអើម ដែលធ្វើ​ឲ្យខ្លួន​ហូកចុក​ចំណីលែងចូល​។​ ក្នុងសង្កាត់ Tangerang ខាងត្បូង ​ក្នុងមួយថ្ងៃៗ មាន​​​សំរាម​ ដល់ទៅ​​១១០០​តោន តែ​ទីកន្លែងចាក់សំរាម​ផ្លូវការ​ អាចទទួលសំរាមបានត្រឹមតែ​៤០០តោនប៉ុណ្ណោះ​។​ គួររំលឹកថា បញ្ហាសំរាម​គរដូចភ្នំ​នៅតាមទីសាធារណៈ មិនមែនចោទឡើងតែនៅទីក្រុង​ហ្សាការតាមួយទេ។ ទីក្រុងធំៗ​ផ្សេងទៀតរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏ជួបវិបត្តិដូចគ្នានេះ​ដែរ​។ លោក​ប្រធានាធិបតី​ ប្រាបូវ៉ូ ស៊ូប៊ីយ៉ាន់តូ បានទាញសញ្ញាអាសន្ន​ថា នៅរវាងឆ្នាំ​២០២៨ បរិមាណ​កាកសំណស់សំរាម នឹងឡើងលើស​សមត្ថភាពស្តុក​ទុក នៅ​​គ្រប់ទីលានចាក់សំរាមសឹង​ទាំងអស់ទូទាំងប្រទេស។ គួរកត់សំគាល់ដែរថា នៅ​​ឥណ្ឌូណេស៊ី ដែល​មានប្រជាជន​ប្រមាណ​​២៨០លាននាក់ មានទីលាន​ចោល​សំរាម​ហាលវាល​អនាធិបតេយ្យ​​ រាប់សិប​ពាន់កន្លែង​។ សំរាមត្រូវគេដុតកម្ទេច​ចោល​ បញ្ចេញ​ជាផ្សែងខ្មៅ​​ និង​​ល្អង​កម្ទេច​ផេះកាកសំណល់ ធ្វើឲ្យ​ខ្សល់​ដកដង្ហើម​កាន់តែក្រខ្វក់ និង​​ដែល​អាចបង្កគ្រោះថ្នាក់​ដល់សុខភាពមនុស្ស​។ នេះនៅមិនទាន់រាប់ដល់​ ការឆ្លងរាលដាលមេរោគឬបាក់តេរី​ផ្សេងៗ តាមរយៈសត្វរុយ​។ នៅឆ្នាំ​២០២២ ភ្នំសំរាម​មួយ​កន្លែងកំពស់​ជាង​៣០ម៉ែត្រ នៅសង្កាត់ Cipayung ខាងកើតក្រុងហ្សាការតា បានបាក់រលំ បង្ក​ឲ្យ​មានគ្រោះថ្នាក់​បាក់ដី និ​ងបំបាក់ស្ពានមួយ​។ ហើយ​កាលពីឆ្នាំ​២០០៥ មានករណី​បាក់គំនរសំរាមដ៏ធំមហិមាមួយ​នៅសង្កាត់ Cimahi ខាងលិច​ក្រុងបានឌុង បង្កឲ្យ​មាន​មនុស្សស្លាប់ដល់ទៅ​​​១៤៣នាក់​។ គ្រោះថ្នាក់​អកុសលនេះ ​បង្ក​ឡើងដោយ​សារតែ ផ្ទុះ​​​សារធាតុឧស្ម័នម៉េតានដ៏ច្រើនសន្ធឹក​នៅក្នុងគំនរសំរាម​ ហើយបូកបន្ថែម​នឹងទឹកភ្លៀងធ្លាក់​យ៉ាងគំហុក​។​ សូមបញ្ជាក់ដែរថា រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី បានប្រកាស​គំរោង​បិទ ឈប់​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់ ទីលាន​ចាក់សំរាមច្រើនកន្លែង ដែល​ចាល់សំរាមខ្លាំង តួយ៉ាងដូចជា នៅ​សង្កាត់ Tangerang ខាងត្បូង និង​នៅ​​សង្កាត់ Cipayung ។ ​កាលពី​ដើមខែកុម្ភៈថ្មីៗនេះ លោក​ប្រធានាធិបតីប្រាបូវ៉ូ ស៊ូប៊ីយ៉ាន់តូ បានអះអាងថា រដ្ឋាភិបាល​មានគម្រោងបើកទីតាំងឡដុត​​កម្ទេច​សំរាម​ ចំនួន​​៣៤គម្រោង​ នៅរវាង​២ឆ្នាំទៀត ដោយ​​​ត្រៀមកញ្ចប់ថវិកាវិនិយោគ ប្រមាណ ៣៥០០លានដុល្លារ។​ តែយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Wahyu Eka Styawan ធ្វើការនៅអង្គការ​ WALHI បានលើកឡើងថា ត្រឹមបង្កើតរោងចក្រដុតកម្ទេចសំរាម គឺមិនអាចដោះស្រាយ​បញ្ហា​សំរាមបានទាំងស្រុង​ទេ ជាពិសេសគឺទាក់ទិនការ​បែងចែក​សំរាមស្ងួតសំរាមសើម ព្រមទាំង​ការ​កែច្នៃសំរាម​។ លោក​ម្នាក់នេះ​ ពន្យល់ថា វិបត្តិសំរាម​ជន់ជោរគរពេញប្រទេស វាគឺជារឿងស្មុគស្មាញ​ ជាលទ្ធផលនៃភាពអសកម្ម​ជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ​។ រដ្ឋាភិបាល​គ្មាន​គោលនយោបាយ​អប់រំណែនាំប្រជាពលរដ្ឋឲ្យ​យល់ដឹង ហើយ​គោលនយោបាយគ្រប់គ្រងសំរាម និង​ការអនុវត្តជាក់ស្តែង ក៏​មិនដើរស្របគ្នា ដោយ​គ្មានការតាមដានយកចិត្តទុកដាក់​។ លោក Wahyu Eka Styawan អះអាងថា ការធ្វើកំណែទម្រង់លើវិស័យ​គ្រប់គ្រងកាកសំណល់សំរាម គឺជារឿងចាំបាច់ដែលត្រូវតែធ្វើ ព្រោះថាកន្លងមក គំរូនៃខ្សែបណ្តាញនេះ គឺមានត្រឹមតែ​ ការប្រមូល ការដឹកជញ្ជូន និងការកម្ទេច​ចោល​។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា​ឲ្យ​មានប្រសិទ្ធភាព​​ គឺ​​រដ្ឋត្រូវតែផ្តល់អាទិភាព គិតគូររកវិធីធ្វើយ៉ាងណាឲ្យ​ប្រជាជនម្នាក់ៗ​​ ត្រូវកាត់បន្ថយ​ទំហំបរិមាណ​​កាកសំណល់សំរាម​រៀងៗខ្លួន​។ ដូចគ្នាដែរ លោកស្រី Nur Azizah អ្នកជំនាញ​គ្រប់គ្រងកាកសំណល់ នៅ​សកលវិទ្យាល័យ Gadjah Mada ទីក្រុងយូហ្កហ្សាការតា បាន​លើកឡើងថា​វិបត្តិសំរាម​នៅឥណ្ឌូណេស៊ី គឺជាលទ្ធផល​ផ្សំគ្នា រវាង​កង្វះការអប់រំយល់ដឹងរបស់ពលរដ្ឋផង និង​បញ្ហា​គ្មានការអនុវត្តគោរពច្បាប់​ឲ្យ​បានត្រឹមត្រូវផង​។ អ្នកជំនាញ​រូបនេះ បន្ថែមថា ត្រូវតែ​កែប្រែ ផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ប្រើប្រាស់ របស់ប្រជាជនទាំងស្រុង​ ដើម្បី​ឈានទៅ​កាត់បន្ថយ​កាកសំណល់សំរាម​៕