(IQ 90 üstü içindir) Miletli Anaksimandros yada Bilimsel Düşüncenin Doğuşu Carlo Rovelli

(IQ 90 üstü içindir) Kitabın yazarı hakkında: Carlo Rovelli (Prof. Dr.): 1965 yılında İtalya’da doğan yazar ku-antum çekimi konusunda uzman bir fizikçi ve öğretim üyesidir. Fizik dışında bilim tarihi ve felsefesi alanında da araştırmalar yapmakta ve dersler vermektedir. Hâlen Fransa’daki Akdeniz Üniversitesi’nde, ABD’deki Pittsburgh Üniversitesi’nde ve Fransız bilimsel araştırmalar kurumu CNRS’te teorik fizik bölümünde görevlidir. Rovelli’nin geliştirdiği “termik zaman" hipotezine göre zaman temel teori seviyesinde var olan bir şey değildir; zaman yalnızca termodinamik bir bağlamda ortaya çıkar ve akış hâlinde olduğu bir yanılsamadır. kitabnın girişinden Bütün uygarlıklar, dünyanın üstteki Gökkubbe’den ve alttaki Arz’dan (Görsel 1, soldaki) oluştuğunu düşündü. Arz’ın altında, düşmesin diye sonsuzca yine Arz bulunsa gerekir; ya da bazı Asya efsanelerinde olduğu gibi bir filin üstüne yerleşmiş koskoca bir kaplumbağa; veyahut da Incil’in bahsettiği gibi dev sütunlar. Bu dünya tasavvuru, Mısır, Çin, Maya, kadim Hindistan, Afrika yerlileri, Incil’in İbranî geleneği, kadim Bâbil uygarlıkları ve de izleri günümüze ulaşmış bütün diğer kültürlerce paylaşılmaktadır. Biri hariç: Yunan uygarlığı. Daha başlangıçta Yunanlar Arz’ı, uzayda asılı bir çakıl taşı gibi tasavvur ediyordu (Görsel 1, sağdaki): Arz’ın altında ne sonsuzca Arz, ne kaplumbağa, ne sütunlar vardır; üstümüzde gördüğümüz Gökkubbe'nin aynısı vardır. Yunanlar Arz’ın uzayda yüzdüğünü nasıl keşfetti? Arz’ın ayaklarımızın altındaki sürekliliğini nasıl keşfetti? Bunu kim ve nasıl kavradı? Bu dev adımı atan kişi, kitabımızın başrol oyuncusudur: ’ Ava^ipavöpoç, Anaksimandros, günümüzın Türkiye'sinin batı kıyısında yer alan Yunan Milet kentinde yirmi altı asır önce doğdu. Muhakkak ki sadece bu keşfi bile Anaksimandros’u dev bir düşünür kılmaya yeter. Ama onun mirası daha da engindir. Anaksimandros fiziğin, coğrafyanın, meteorolojik olayların incelenmesinin ve biyolojinin önünü açmıştır. Bu geniş katkılarının ötesinde, dünya tasavvurumuzu yeniden düşünme sürecine başlangıç teşkil etmiştir: Apaçık kabul edilen şeylere başkaldırı üstünde temellenen bilgisel araştırma tarzı. Bu açıdan bakıldığında Anaksimandros hiç tartışmasız, bilimsel düşüncenin babalarından biridir. Bu düşünce biçiminin yapısı, kitabımızın ikinci ana konusunu meydana getirmektedir. Bilim her şeyden önce, dünya hakkmdaki yeni düşünme tarzlarından etkilenen bir arayıştır. Bilimin gücü, içerdiği kesinliklerden kaynaklanmaz; aksine, cehaletimizin büyüklüğü hususunda giderek artan bir şuurdan kaynaklanır. Bizi, bildiğimizi sandığımız şeylerden hiç durmadan şüphelenmeye ve böylece devamlı öğrenmeye iten de bu şuurdur. Bilgisel araştırma, kesinliklerden beslenmez: Kesinliklerin radikal biçimde mevcut olmamasından beslenir. Akıcı ve de sürekli gelişim hâlindeki bilimsel düşünce, büyük bir güce ve mahirane bir sihre sahiptir: Dünyanın düzenini altüst etmeye ve dünyayı yeniden düşünmeye muktedirdir.