Katılımcı Gözlemci: TIMARHANELER Erving Goffman Akıl Hastalarının ve Kapatılmış Diğer Kişilerin Toplumsal Durumu Üzerine

Katılımcı Gözlemci: TIMARHANELER Erving Goffman Akıl Hastalarının ve Kapatılmış Diğer Kişilerin Toplumsal Durumu Üzerine Bu klasik eser, akıl hastanelerinin, (Amerika Birleşik Devletleri'nin hapishane, askeri okul ve yatılı okul ortamlarında) toplumsal dinamiklerini anlamak isteyen sosyal bilimcinin nicel sosyolojik dinamiklerin tespitini yapmak amacıyla (katılımcı gözlemci olarak) kendisini akıl hastanesine kapattırarak 3 yıl süren veri toplama ve analizin raporudur. Kitabın kendisini aldığınızda ve dikkatli tüm dip notlarını okuyarak araştırarak okuduğunuzda şok olacaksınız. Dip notların ve referansların silindiğini hatırlatırım. Yıllar önce katılımcı gözlemci olarak eğitim alırken okumuştum. Etnografik çalışmadır. 1400 yıl süresince hayali varlığa köle olup öldükten sonra porno aktörü olmak için, sefalet için debelenirken aydınlanmadan önce bile etnografik çalışmaları yapıyorlardı. Osmanlıda hadım zenci köle almak için debenirken 10 hadım edilenin 4 tanesinin hayatta kaldığı zaman diliminde (80 milyon afrikalı kölelerin içinden kaç canlı çıktığını siz hesaplayın) arap köle tacirlerinin etnografik çalışmalarını bile yapıyorlardı. Köleliği bitirmek için yapılan savaşların sonunda 1970li yıllarda BM müslüman ülkelere baskı yapıyorlardı yasaklamak için. Nicel veri nedir, katılımcı gözlemci nedir, antropoloji ve etnografya nedir diye merak edecek olursanız Atatürk'ü hatırlayın ve imamlara terk edilmiş bir ülkede bilmemeniz çok doğal. Açık hava tımarhane sürecinde yaşadığımız şu günlerde beterin beteri vardır diyerek de bahane yaratıp dinleyebilirsiniz. Mutlaka dinleyin. Bu eser, akıl hastalarının ve kapatılmış diğer kişilerin toplumsal durumunu ele alırken, onların yaşadığı dünyayı gözlemleyerek anlamaya çalışır. İşte kitabın ana fikri ve özeti: Konusu ve Ana Fikri: Tımarhaneler, bir “total kurum” olarak akıl hastanelerini inceler. Bu kurumlar, benliği kırmaya ve dönüştürmeye yönelik bir deney alanı olarak ortaya çıkar. Goffman, St. Elizabeths Akıl Hastanesi’nde çalışarak, bu kendine has dünyanın içine girer. Orada yaşar, gözlem yapar ve sorular sorar. Normal-patolojik ayrımının sınırları, bir idrak kategorisinin sınırlarıdır. Tanı koyan, tasnifleyen ve kapatan bir iktidar dilinin mekânıdır burası. Kültürel manada etnosentrik bir olma biçimini tanımladığı için referans kitabı olmuştur. Tımarhaneler, gündelik hayatın ince kıvrımlarının kıvrak zekâlı gözlemcisi Goffman’ın, akıl hastanelerinin dünyasına yaptığı etnografik bir yolculuktur. Alıntılar ve Sözler: “Kapatılmış kişinin bir işte çalışması ve işi kurumun beklentisi doğrultusunda gerçekleştirmesi, kurumun benlik inşasının işlerlikte olduğunun bir görünümünü sunmaktadır.” “Yetkili biri, kapatılmış bir kişinin elde edebileceği ve mahrum kalabileceği her şeye kati surette karar verebilecek bir konumda olacaktır ki resmi olarak da bu kişi psikiyatristtir.” “Dışa vurmadığın müddetçe ne hissettiğinin bir önemi yoktur.”