Kehanet Başarısız Olduğunda Leon Festinger

ARAMIZDAKİ SOYSUZ VE CAHİLLERİN KENDİLERİNİ NASIL KANDIRDIĞINI DETAYLI ANLATAN NOBEL ÖDÜLÜ ALMIŞ BİR İSPATLANMIŞ TEORİNİN KİTABI. ÜLKEMİZDE SAKINCALI OLDUĞU İÇİN YAYINLANMADI. Bir an için, bir grup insanın birkaç ay içinde felaket bir selin Kuzey Amerika kıtasını yok edeceğine ikna olduğunu hayal edin. Ayrıca, felaketten dakikalar önce, uzaydan bir aracın geleceğine, bu küçük inanan grubunu ele geçireceğine ve onları uzak bir gezegende güvenli bir yere taşıyacağına inanıyorlar. Diyelim ki bu insanlar beyaz cüppeler giyen ve "TÖVBE!" yazan pankartlar taşıyan vahşi gözlü ahmaklar değil, güzel evleri, sevgi dolu aileleri ve iyi işleri olan zeki, mantıklı insanlar. İnançlarına uygun olarak, işlerini bıraktılar ve paralarını ve mallarını verdiler (uzak bir gezegende kimin paraya ve mülklere ihtiyacı var?). Şimdi uzay gemisinin gelişini ve 21 Aralık gece yarısı tam olarak gerçekleşecek olan maceralarının başlangıcını sabırsızlıkla bekliyorlar. Bu insanlar nasıl hissedecekler ve 22 Aralık'ta ne yapacaklar, tabii ki Kuzey Amerika'nın hala var olduğunu ve uzay gemisinin gelmediğini varsayarsak?   Bu soru hemen hemen herkes için ilginç olurdu. Bununla birlikte, 1954'te, yakında sosyal psikolojideki en heyecan verici teori olarak ortaya çıkacak olan yeni bir insan davranışı teorisi - bilişsel uyumsuzluk teorisi - icat etme sürecinde olan parlak bir genç deneysel sosyal psikolog olan Leon Festinger için özellikle ilginçti. Esasen, teori uyumsuzluğu, bir kişi uyumsuz iki fikre sahip olduğunda ortaya çıkan zihinsel kargaşa olarak tanımladı: örneğin, "Sigara içmenin beni öldürebileceğini biliyorum" bilişi ve "Günde iki paket sigara içiyorum" bilişi. Uyumsuzluk rahatsız edici olduğu için, insanlar birbirleriyle daha uyumlu hale getirmek için bir veya her iki bilişi değiştirerek onu azaltmaya çalışacaklardır. Bu durumda, sigara içenler ya sigarayı bırakabilir ya da başka gerekçelerle sigara içmeyi haklı çıkarabilirler ("sigara içmek kaygımı azaltır"; "Beni aşırı yemekten alıkoyuyor"). Sorun ne kadar önemliyse ve bir kişinin ona olan bağlılığının derecesi ne kadar büyükse, uyumsuzluk o kadar büyük olur ve onu azaltma ihtiyacı da o kadar büyük olur.   Festinger, yerel bir gazetede "Bayan Keech" ve onun tahminlerini okuyarak bu kıyamet günü grubunu öğrendiğinde, teorisini test etmenin sipariş üzerine yapılmış bir yolunu gördü. Grubunun üyeleri kendilerini klasik bir uyumsuzluk durumuna sokmuşlardı: Belirli bir tahminde bulunmuşlardı; kendilerini alenen buna adamışlardı; Ve bu inancı desteklemek için neredeyse geri dönülmez eylemlerde bulunmuşlardı. Grubun bir üyesinin, bir doktorun dediği gibi: "Hemen hemen her şeyden vazgeçtim. Her bağı kestim, her köprüyü yaktım. Dünyaya sırtımı döndüm. Şüphe etmeyi göze alamam. İnanmak zorundayım."