«ХАБАР» агенттігінің ЖИ эксперименті қандай этикалық мәселелерді бұзды? | Әдеп Podcast

4 маусым күні «Хабар» телеарнасы әнші Жасұлан Базарбаевтың сөйлеуі кешігіп жатқан қызының дауысын жасанды интеллектінің көмегімен синтездеп, оның еркін сөйлеп тұрған видеосын эфирде тосынсый ретінде көрсетті. Журналистер мұны «қайғыны эксплуатациялау», «келісімсіз кәмелетке толмаған баланың бейнесін қолдану» және «қоғам мүддесін ескермеу» деп сынады. «Хабар» агенттігі әзірге жағдайды түсіндіріп, мәлімдеме жасамады. Журналист Ақсәуле Әлжан мен Жолдас Өрісбай және бүгінгі эпизод қонағы журналист Хәлима Тәжіқұл мемлекеттік телеарнаның осы шешімінің астарына үңіліп, этикалық мәселелерді талқылады. Ақсәуленің айтып кеткен тәсілі Spelling to communicate немесе Rapid Prompting Method деп аталады. Ол тәсілдер туралы толығырақ мына деректі фильмде жақсы түсіндірілген: https://www.youtube.com/watch?v=8h1rcLyznK000:00 – Анонс01:15 – «Хабар» агенттігіндегі КешREC бағдарламасындағы ЖИ кейсі02:22 – Сынға ұшыраған видео03:43 – Әқсәуле Әлжанның дисклеймері04:11 – Оқиғаның контексі05:50 – «Жасұлан Базарбаевтың өтінішін «Хабар» «тиімді» пайдаланғысы келген»08:18 – «Ата-анасының келісімі болса да, кейінгі кері салдарының алдын алу маңызды»09:40 – Журналистің «шындықты іздеу» және «зиян келтірмеу» қағидалары бұзылған10:42 – «Журналистің міндетіне біреудің арманын орындау кірмейді»12:17 – Редакция баланың мүддесін қорғады ма?13:20 – Қоғамдық мүдде тұрғысынан «бұл видео ешкімге пайда әкелген жоқ»14:01 – «Бұл – қайғыны пайдаланып, кликбейтке айналдыру»15:38 – Оңтүстік Кореядағы MBC телеарнасындағы этикалық дау туралы17:00 – «Хабар» агенттігі қоғамдық маңызы бар мақсатты көздеді ме?18:40 – Редакцияның жауапкершілігі мен ашықтығы туралы20:00 – КешREC продюсерлері қандай этика принциптерін бұзды?21:27 – «Хабар» агенттігінің позициясы, қайғыны эксплуатациялау әрекеті23:25 – CNN тілшісі Санжай Гуптаның Непалдағы дилеммасы25:50 – Бұл оқиға туралы ақпаратты өзге редакциялар қалай таратты?28:43 – «Ата-ана рұқсаты болса да, оның кері салдарын болжау қиын»31:48 – Аутизм спектріндегі балалардың дамуына үлес қосатын әдіс туралы қосымша мәлімет34:27 – Жасанды интеллектіні науқанға айналдырмау керек26:40 – Конституциялық реформа насихатындағы ЖИ пропагандасы туралы38:00 – АҚШ-тағы өмірден өткен адамдарды жасанды интеллектімен сөйлету кейстері42:08 – «КешREC редакциясы бүгінгі подкаст эпизодын тыңдайды деген үміттеміз»41:42 – Сөз соңы