EPISODE · Feb 24, 2025
ខួប៣ឆ្នាំនៃសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែន ក្នុងបរិបទដែលរដ្ឋបាលថ្មីអាមេរិក បែរក្បាលទៅខាងរុស្ស៊ី
from ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ · host RFI ខេមរភាសា / Khmer
ថ្ងៃទី២៤កុម្ភៈ២០២២ កងទ័ពរុស្ស៊ីបានសំរុកវាយចូលឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន។ គិតមកទល់ថ្ងៃនេះ គឺជាថ្ងៃខួបគម្រប់៣ឆ្នាំហើយ ដែលអ៊ុយក្រែនខិតខំប្រយុទ្ធដើម្បីការពារទឹកដី។ បណ្តាថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសអឺរ៉ុប និងកាណាដាជាដើម បានធ្វើដំណើរទៅរដ្ឋធានីកៀវ នៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទនេះ ដើម្បីបង្ហាញការសាមគ្គី គាំទ្រអ៊ុយក្រែន ស្របពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិកដឹកនាំដោយរដ្ឋបាលថ្មីរបស់លោកដូណាល់ ត្រាំ ហាក់កំពុងតែបែរក្បាលទៅខាងរុស្ស៊ី។ ខួប៣ឆ្នាំនៃសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែននាពេលនេះ គឺអ៊ុយក្រែនកំពុងតែស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពមួយដ៏លំបាក ទាំងនៅលើសមរភូមិ ទាំងនៅលើផ្នែកជួយគាំទ្រពីសម្ព័ន្ធមិត្ត។ ដូចយើងដឹងហើយ ថាលោកដូណាល់ ត្រាំ ដែលចូលកាន់អំណាចទើបតែបាន១ខែ បានធ្វើឲ្យប្រែប្រួលក្រឡាប់ចាក់ទាំងស្រុង ដល់ស្ថានការណ៍នៅអ៊ុយក្រែន។ លោកដូណាល់ ត្រាំ បានបង្ហាញជំហរបោះបង់ចោលអ៊ុយក្រែន ហើយងាកទៅចរចាតែ២នាក់ជាមួយរុស្ស៊ី។ លោកដូណាល់ ត្រាំ បានចោទថាលោកហ្សេលេនស្គី ជាជនផ្តាច់ការ ហើយថាសង្គ្រាមនេះ គឺអ៊ុយក្រែនជាអ្នកចាប់ផ្តើមមុន។ លោកត្រាំ ថែមទាំងបានគំរាមឲ្យអ៊ុយក្រែន ត្រូវតែចុះហត្ថលេខាបើកផ្លូវឲ្យអាមេរិក ចូលទៅកកាយបូមយកធនធានរ៉ែទាំងស្រុង របស់អ៊ុយក្រែនថែមទៀតផង។“៣ឆ្នាំនៃការតស៊ូការពារជាតិ”អ៊ុយក្រែនស្ថិតនៅក្រោមសំពាធមួយធ្ងន់ណាស់ ព្រោះបាត់បង់សម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក ដែលជាម្ចាស់ជំនួយយោធាដ៏ធំបំផុត។ តែយ៉ាងណាក៏ដោយ គេសង្កេតឃើញថា លោកប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន ហ្សេឡេនស្គី បានប្រមូលអារម្មណ៍ ងើបមុខបន្តបោះជំហាន ដើម្បីការពារកិត្តិយសខ្លួននិងកិតិ្តយសជាតិ។ ក្នុងឱកាសខួប៣ឆ្នាំនៃសង្គ្រាមនេះ លោកហ្សេឡេនស្គី បានបង្ហោះសារនៅលើបណ្តាញសង្គម ដោយលោកសរសេរថា “៣ឆ្នាំនៃការតស៊ូ ៣ឆ្នាំនៃភាពអង់អាចក្លាហានដ៏ម៉ឺងម៉ាត់ របស់ប្រជាជនអ៊ុយក្រែនគ្រប់រូបក្នុងការប្រយុទ្ធការពារទឹកដី”។ដើម្បីបង្ហាញជំហរជួយសាមគ្គីជាមួយអ៊ុយក្រែន បណ្តាថ្នាក់ដឹកនាំចំនួន១៣នាក់ បានធ្វើដំណើរទៅរដ្ឋធានីកៀវ ក្នុងនោះមានលោកស្រីប្រធានគណៈកម្មកាអឺរ៉ុប ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលក្រុមប្រទេសស្កង់ឌីណាវ ក្រុមប្រទេសបាល់ទិក លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអេស្ប៉ាញ និងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដាយូស្តាំង ទ្រុយដូ ជាដើម។ ថ្នាក់ដឹកនាំទាំងនេះ ទៅជួបលោកហ្សេឡេនស្គី នៅក្នុងជំនួបកំពូលពិសេសមួយនៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទនេះ ជាមួយនឹងថ្នាក់ដឹកនាំ២៤នាក់ទៀត ដែលចូលរួមពីចម្ងាយតាមប្រព័ន្ធវីដេអូខុនហ្វឺរិនស៍។ តាមទីក្រុងធំៗប្រទេសជាច្រើន ក៏មានការដង្ហែរក្បួនបង្ហាញការសាមគ្គីចំពោះអ៊ុយក្រែន និងបានថ្កោលទោសរុស្ស៊ីថាជាចោរឈ្លានពាន។“ជនផ្តាច់ការពិតទើបរអៀសខ្លួន”កាលពីល្ងាចថ្ងៃអាទិត្យទី២៣កុម្ភៈ លោកហ្សេឡេនស្គី បានធ្វើសន្និសីទកាសែតមួយ។ ឆ្លើយទៅនឹងសំណួរបស់អ្នកកាសែត លោកហ្សេឡេនស្គីបានអះអាងថា លោកមិនខឹងមិនតូចចិត្តអ្វីទេ ដែលលោកដូណាល់ ត្រាំ ដៀលត្មេះថាលោកជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការ។ លោកហ្សេឡេនស្គី បន្ថែមថា បើមេដឹកនាំផ្តាច់ការពិតមែន ទើបខ្មាសនិងរអៀសខ្លួន ចំណែកលោក លោកដឹងច្បាស់ថាខ្លួនលោកជានរណា។ លោកហ្សេឡេនស្គីបានឆ្លើយទៀតថា លោកមិនដែលគិតចង់ក្រាញអំណាចអ្វីឡើយ ហើយលោកត្រៀមខ្លួនចុះពីតំណែងប្រសិនបើវាជាដំណោះស្រាយ នាំប្រទេសឲ្យមានសន្តិភាព និងបានទឹកដីមកវិញ។ហើយចំពោះសំដីគំរាមពីខាងវ៉ាស៊ីនតោន ប្រាប់ឲ្យលោកត្រូវតែចុះហត្ថលេខា បើកផ្លូវឲ្យអាមេរិកចូលមកជីកកកាយយករ៉ែអ៊ុយក្រែនទាំងស្រុង ដើម្បីជាការសងប្រាក់ដែលអាមេរិកបានជួយអ៊ុយក្រែនកន្លងមកនោះ លោកហ្សេឡេនស្គីបានលើកឡើងថា លោកមិនចុះហត្ថលេខាជាដាច់ខាតនូវកិច្ចព្រមព្រៀងណាមួយ ដែលនឹងដាក់បន្ទុកទៅលើកូនចៅអ៊ុយក្រែន១០ជំនាន់ទៅមុខ។ លោកថារឿងនេះធំខ្លាំងណាស់ ដូច្នេះគឺទាល់តែសភាអ៊ុយក្រែន ជាអ្នកបោះឆ្នោតអនុម័ត។ ចម្លើយរបស់លោកហ្សេឡេនស្គី ហាក់មានន័យជាការខោកដោយប្រយោលទៅលើលោកដូណាល់ ត្រាំ ដែលចោទថាលោកហ្សេឡេនស្គីជាជនផ្តាច់ការ តែខ្លួនលោកត្រាំវិញ ក្នុងនាមប្រធានាធិបតីមហាអំណាចប្រជាធិបតេយ្យ បែរជាមកបង្ខំឲ្យគេចុះហត្ថលេខាប្រគល់ធនធានរ៉ែទាំងអស់ ដោយមិនចាំបាច់ឆ្លងកាត់ ការបោះឆ្នោតពីសភាអ៊ុយក្រែនទៅវិញ។“ការប្រយុទ្ធដើម្បីការពារអាយុជីវិតអឺរ៉ុបទាំងមូល”តែយ៉ាងណា យើងឃើញថាអ៊ុយក្រែនកំពុងតែលតោលខ្លាំងណាស់ ក្នុងពេលនេះ ព្រោះថាលែងមានជំនួយយោធារបស់អាមេរិកតទៅទៀត។ នៅសល់តែអឺរ៉ុបនិងកាណាដាទេ ដែលនៅតែប្តេជ្ញាជួយអ៊ុយក្រែន។ ជាការប្តេជ្ញាជួយ ដែលត្រូវតែជាក់ស្តែង មិនមែនត្រឹមតែមាត់ទេ។ ជំនួបកំពូលនៅទីក្រុងកៀវនៅព្រឹកថ្ងៃទី២៤កុម្ភៈ គឺគេនឹងពិភាក្សារកមធ្យោបាយ ដើម្បីជួយអ៊ុយក្រែន។ ហើយក្រុមប្រទេសសមាជិកអឺរ៉ុបទាំង២៧ នឹងបើកជំនួបកំពូលពិសេសមួយទៀត នៅប្រ៊ុចសែល ថ្ងៃទី៦មីនា។លោកស្រីអួរស៊ូឡា វ៉ុនឌែរ ឡេយែន ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុប បានបង្ហោះសារពីទីក្រុងកៀវថា “ការតស៊ូរបស់អ៊ុយក្រែន ដែលប្រយុទ្ធដើម្បីការពារទឹកដីនិងអាយុជីវិតនេះ វាមិនមែនជាការប្រយុទ្ធរបស់អ៊ុយក្រែនតែមួយទេ តែវាគឺជាការតស៊ូប្រយុទ្ធការពារវាសនាអនាគតរបស់អឺរ៉ុបទាំងមូល។ ក្នុងន័យនេះ គឺលោកស្រីចង់ប្រកាសគោលជំហរថា អឺរ៉ុបត្រូវតែរកវិធីជួយអ៊ុយក្រែននៅពេលនេះ មិនឲ្យបណ្តោយឲ្យរុស្ស៊ីឈ្នះជាដាច់ខាត។ បើរុស្ស៊ីឈ្នះថ្ងៃនេះ ថ្ងៃស្អែកគឺប្រទេសអឺរ៉ុបណាមួយផ្សេងទៀត ដែលនឹងរងគ្រោះដូចអ៊ុយក្រែនដែរ។ថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសអឺរ៉ុបមួយចំនួន តួយ៉ាងលោកប្រធានាធិបតីបារាំង និងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស បានបង្ហាញជំហរថាប្រទេសអឺរ៉ុបត្រូវតែបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពកងទ័ពមួយឲ្យរឹងមាំ មានកម្លាំងទ័ព មានកម្លាំងសព្វាវុធ ដើម្បីការពារសន្តិសុខ តទល់នឹងការគំរាមឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ី។ លោក Friedrich Merz ដែលទើបតែឈ្នះឆ្នោតនៅអាល្លឺម៉ង់ ហើយដែលគេរំពឹងថានឹងឡើងមកដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលថ្មីអាល្លឺម៉ង់ ក៏បានប្រកាសគោលជំហរដូចគ្នាដែរ ថាអាទិភាពធំបំផុតរបស់អឺរ៉ុបពេលនេះ គឺរៀបចំបង្កើតប្រព័ន្ធការពារជាតិរួមគ្នាដែលមានស្វ័យភាព ដោយយកគម្រូតាមសម្ព័ន្ធភាពអូតង់ ហើយឈប់រំពឹងលើកម្លាំងរបស់អាមេរិក។នៅថ្ងៃចន្ទទី២៤កុម្ភៈដែរ លោកម៉ាក្រុង បានធ្វើដំណើរទៅជួបលោកដូណាល់ ត្រាំ នៅវ៉ាស៊ីងតោន ដើម្បីសាកព្យាយាមពន្យល់លោកដូណាល់ ត្រាំ ថាមិនត្រូវបោះបង់ចោលអ៊ុយក្រែន ហើយមិនត្រូវចាញ់បោករុស្ស៊ីនោះដែរ។ លោកត្រាំ ស្តាប់ឬមិនស្តាប់យើងមិនអាចស្មានដឹងទេ តែយ៉ាងណាលោកម៉ាក្រុងអះអាងថា ត្រូវតែព្យាយាមឲ្យអស់លទ្ធភាព។ អ្វីដែលជាគោលជំហររបស់លោកម៉ាក្រុង គឺកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិសភាពត្រូវតែមានអ៊ុយក្រែន ដែលជាជនរងគ្រោះចូលរួមចរចា ហើយជាកិច្ចព្រមព្រៀងដែលយុត្តិធម៌សម្រាប់អ៊ុយក្រែន ព្រមជាមួយនឹងលក្ខខណ្ឌការពារអ៊ុយក្រែនទៅថ្ងៃអនាគត ដើម្បីកុំឲ្យរុស្ស៊ីឈ្លានពានម្តងទៀត។ដោយឡែក លោក Serguei Lavrov ប្រមុខការទូតរុស្ស៊ីដែលមានវត្តមាននៅតួកគី បាននិយាយគំរាមនៅព្រឹកនេះថា រុស្ស៊ីនឹងមិនឈប់ធ្វើសង្គ្រាមជាដាច់ខាត ល្គិកណារុស្ស៊ីមិនទទួលបានអ្វីដែលរុស្ស៊ីចង់បាននៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀង។ សម្តីនេះ វាឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីភាពក្រអឺតរបស់រុស្ស៊ីនៅពេលនេះ ព្រោះថារុស្ស៊ីអាចថាមានរដ្ឋបាលលោកដូណាល់ ត្រាំ ចាំជួយគាំទ្រពីក្រោយហើយ៕
Embed this episode
Ready to play
ខួប៣ឆ្នាំនៃសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែន ក្នុងបរិបទដែលរដ្ឋបាលថ្មីអាមេរិក បែរក្បាលទៅខាងរុស្ស៊ី
No transcript for this episode yet
Similar Episodes
No similar episodes found.
Similar Podcasts
No similar podcasts found.