Lidia Ciołkoszowa. Wieczna socjalistka

Jako dziewczynka z Łodzi obserwowała biedę robotniczych dzielnic. Jako nastolatka zbierała pomoc dla żołnierzy walczących o niepodległość. Jako młoda studentka wstąpiła do PPS. Później przeżyła wojnę, ucieczkę przez Europę, emigrację i śmierć najbliższych. Przeżyła niemal całe XX stulecie: zabory, odzyskanie niepodległości, wojny, emigrację, zimną wojnę i narodziny III RP. Nigdy nie porzuciła swoich ideałów.W tym odcinku opowiadamy historię Lidii Ciołkoszowej – działaczki PPS, historyczki ruchu robotniczego, publicystki i jednej z najważniejszych postaci polskiej emigracji politycznej. To opowieść o dziewczynie z zasymilowanej rodziny żydowskiej w Łodzi, która już jako nastolatka organizowała pomoc dla żołnierzy, o kobiecie, która połączyła patriotyzm z walką o sprawiedliwość społeczną, i o emigrantce, która przez dziesięciolecia przypominała, że demokracja i socjalizm nie muszą się wykluczać. Będą Legiony, PPS, Adam Ciołkosz, wojenne ucieczki przez Europę, londyńska emigracja, spór z komunizmem i samotna walka o wartości, które wydawały się coraz bardziej niemodne. A także pytanie, czy ostrzeżenia Ciołkoszowej dotyczące nierówności społecznych i jakości demokracji nie brzmią dziś zaskakująco aktualnie.  Zapraszamy do wysłuchania historii kobiety, która sama osobie powiedziała „jestem ostatnia”. Była „ostatnią” świadkinią pewnego świata polityki, etosu i odpowiedzialności za słowa.  Bibliografia​Spojrzenie wstecz. Rozmowy z Lidią Ciołkoszową przeprowadził Andrzej Friszke, Paryż 1995. ​Ciołkoszowa L., Publicystyka polska na emigracji 1940–1960, Warszawa 2014.​Herling-Grudziński G., Zima w zaświatach. Opowieść londyńska, [w:] „Plus Minus” 1998 nr 4, s. 13–18.​Rakowski-Kłos I., Niezłomna i niewygodna Lidia Ciołkoszowa. 15 lat temu zmarła ikona polskiego socjalizmu, [w:]​https://wyborcza.pl/alehistoria/7,121681,21924070,niezlomna-i-niewygodna-lidia-ciolkoszowa-15-lat-temu-zmarla.html​Towarzyszka Lidia Ciołkoszowa nie dostała stanowiska za bycie żoną posła. Rozmowa Wojciecha Orlińskiego z Andrzejem Friszkem, [w:] https://wyborcza.pl/AkcjeSpecjalne/7,155762,23229925,towarzyszka-lidia-ciolkoszowa-nie-dostala-stanowiska-za-bycie.html​https://polskieradio24.pl/artykul/2986769,lidia-ciolkoszowa-powierniczka-tradycji-polskiej-partii-socjalistycznej Autorki: Urszula Pieczek, Edyta Zielińska-Dao Quy Grafika: Gabriela Szalast-Dao Quy Montaż: Michał Szyszka Muzyka: Vicky Vox, Just don’t (Instrumental version)