Luật Nhân Quả: 7 Câu Hỏi Về Nghiệp Báo Trả Lời Bởi Đức Phật

Bài giảng hôm nay về Nghiệp được dựa trên Kinh Trung Bộ – Cūlakamma-bhanga Sutta. Đây là bài kinh Đức Phật thuyết cho thanh niên Bà-la-môn Subha.1.Vì sao có người chết trẻ, còn có người sống thọ?2.Vì sao có người hay bệnh, còn có người khoẻ mạnh?3.Vì sao có người kém sắc, còn có người đẹp đẽ?4.Vì sao có người yếu thế, còn có người có quyền lực và ảnh hưởng?5.Vì sao có người nghèo khổ, còn có người giàu sang phú quý?6.Vì sao có người sinh trong gia đình thấp kém, còn có người sinh trong dòng dõi cao quý?7.Vì sao có người ngu dốt, còn có người thông minh, trí tuệ?Ý nghĩa thật sự của nghiệp?Nghiệp vận hành thế nào?Đức Phật đã trả lời Subha ngắn gọn về mười bốn loại người. Ngài nói:“Này thanh niên, chúng sinh có nghiệp làm sở hữu riêng. Chúng sinh là kẻ thừa tự của nghiệp.Chúng sinh sinh khởi từ nghiệp, bị nghiệp trói buộc, lấy nghiệp làm nương tựa.Chính do nghiệp mà có sự sai khác giữa các loài hữu tình; nghiệp tạo ra sự khác biệt giữa người này và người khác.”Đó là lời giải thích vắn tắt của Đức Phật.Subha thưa rằng ông chưa hiểu trọn vẹn lời dạy ngắn ấy, và xin Đức Phật giảng giải chi tiết hơn:“Bạch Thế Tôn, con chưa hiểu đầy đủ lời dạy tóm tắt này. Xin Ngài từ bi giảng giải rõ hơn.”Đức Phật biết Subha là người có tâm kiêu mạn. Ông tin rằng mình thông minh, sắc bén, có thể hiểu hết lời Phật dù chỉ nghe vắn tắt.Để làm cho Subha buông bỏ sự kiêu mạn, lắng nghe với tâm khiêm tốn, Đức Phật trước tiên chỉ trả lời ngắn gọn. Khi Subha tha thiết xin giải thích chi tiết, Ngài mới giảng rộng rãi hơn.Những câu hỏi này tuy do Subha đặt, nhưng cũng chính là điều nhiều người luôn thắc mắc trong đời:Cùng sinh trong một gia đình, chung cha mẹ, lớn lên trong môi trường giống nhau — vậy mà có người trí tuệ, có người ngu si; có người sống lâu, có người yểu mệnh; có người giàu có, có người nghèo khổ…Đây là những thắc mắc muôn đời của con người.Nếu hỏi người tin vào Thượng Đế hay Đấng Sáng Tạo, họ thường trả lời:“Vì Chúa tạo ra như vậy.”Câu trả lời này khó làm thỏa mãn, vì còn vô số câu hỏi khác sẽ nảy sinh sau đó.Chỉ lời Đức Phật mới làm người nghe thật sự an ổn, vì giáo lý của Ngài dựa trên lý nhân quả rõ ràng, hợp lý, mạch lạc.Cho dù sinh cùng gia đình, cùng điều kiện môi trường, ta vẫn không thể nói sự khác biệt chỉ do cha mẹ hay do hoàn cảnh. Chính sự khác biệt ấy cho thấy nguyên nhân phải nằm vượt ngoài di truyền và môi trường hiện tại.Đức Phật chỉ rõ rằng:Có điều gì đó trong quá khứ đã tạo nên chúng ta hôm nay, làm cho cuộc đời mỗi người khác nhau.Và Ngài đã giải thích từng câu hỏi cho Subha một cách chi tiết.