Skip to content
مهدی اخوان ثالث | چاووشی episode artwork

Feb 27, 2025 10 min

مهدی اخوان ثالث | چاووشی

from شعر با صدای شاعر

▨ نام شعر: چاووشی ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ موسیقی: کارن همایونفر ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ـــــــــ به سانِ رهنوردانی که در افسانه‌ها گویند گرفته کولبارِ زادِ ره بر دوش فشرده چوب‌دستِ خیزران در مشت گهی پُرگوی و گه خاموش در آن مِه‌گون فضای خلوتِ افشانگی‌شان راه می‌پویند ما هم راه خود را می‌کنیم آغاز سه ره پیداست نوشته بر سرِ هریک به سنگ‌اندر حدیثی که‌ش نمی‌خوانی بر آن دیگر نخستین: راه نوش و راحت و شادی به ننگ آغشته، اما رو به شهر و باغ و آبادی دو دیگر: راه نیم‌اش ننگ، نیم‌اش نام اگر سر برکُنی غوغا، و گر دم درکِشی آرام سه دیگر: راه بی‌برگشت، بی‌فرجام من این‌جا بس دلم تنگ است و هر سازی که می‌بینم بدآهنگ است بیا ره‌توشه برداریم قدم در راهِ بی‌برگشت بگذاریم ببینیم آسمانِ هرکجا آیا همین رنگ است؟ تو دانی کاین سفر هرگز به سوی آسمان‌ها نیست سوی بهرام، این جاویدِ خون‌آشام سوی ناهید، این بدبیوه‌گرگِ قحبهٔ بی‌غم که می‌زد جامِ شومش را به جامِ حافظ و خیام و می‌رقصید دست‌افشان و پاکوبان به سانِ دخترِ کولی و اکنون می‌زند با ساغرِ مک نیس* یا نیما و فردا نیز خواهد زد به جامِ هرکه بعد از ما سوی این‌ها و آن‌ها نیست به سویِ پهن‌دشتِ بی‌خداوندی‌ست که با هر جنبشِ نبضم هزاران اخترش پژمرده و پرپر به خاک افتند بِهِل کاین آسمانِ پاک چراگاه کسانی چون مسیح و دیگران باشد که زشتانی چو من هرگز ندانند و ندانستند کآن خوبان پدرْشان کیست؟ و یا سود و ثمرْشان چیست؟ بیا ره‌توشه برداریم قدم در راه بگذاریم به سوی سرزمین‌هایی که دیدارش به سانِ شعلهٔ آتش دَواند در رگم خونِ نشیطِ زندهٔ بیدار نه این خونی که دارم، پیر و سرد و تیره و بیمار چو کرمِ نیمه‌جانی بی‌سر و بی‌دُم که از دهلیزِ نقب‌آسایِ زهراندودِ رگ‌هایم کِشاند خویشتن را، هم‌چو مستان دست بر دیوار به سوی قلبِ من، این غرفهٔ با پرده‌های تار و می‌پرسد، صدایش ناله‌ای بی‌نور؛ کسی این‌جاست؟ هلا! من با شمایم، های! … می‌پرسم کسی این‌جاست؟ کسی این‌جا پیام آورد؟ نگاهی، یا که لبخندی؟ فشارِ دستِ گرمِ دوست‌مانندی؟ و می‌بیند صدایی نیست، نورِ آشنایی نیست، حتی از نگاه مرده‌ای هم ردّ پایی نیست صدایی نیست الا پت‌پتِ رنجورِ شمعی در جوارِ مرگ ملول و با سحر نزدیک و دستش گرمِ کارِ مرگ وز آن سو می‌رود بیرون، به سوی غرفه‌ای دیگر به امیدی که نوشد از هوای تازه و آزاد ولی آنجا حدیث بنگ و افیون است – از اعطای درویشی که می‌خواند؛ «جهان پیر است و بی‌بنیاد، از این فرهادکش فریاد« وز آن‌جا می‌رود بیرون، به سوی جمله ساحل‌ها پس از گشتی کسالت‌بار بدان سان باز می‌پرسد سر اندر غرفهٔ با پرده‌های تار کسی اینجاست؟ و می‌بیند همان شمع و همان نجواست که می‌گوید بمان این‌جا؟ که پرسی هم‌چو آن پیرِ به درد آلودهٔ مهجور «خدایا به کجای این شب تیره بیاویزم قبای ژندهٔ خود را؟»*۲ بیا ره‌توشه برداریم قدم در راه بگذاریم کجا؟ هرجا که پیش آید بدان‌جایی که می‌گویند خورشیدِ غروبِ ما زنَد بر پردهٔ شبگیرشان تصویر بدان دستش گرفته رایتی زربفت و گوید: زود وز این دستش فتاده مشعلی خاموش و نالد: دیر کجا؟ هرجا که پیش آید به آن‌جایی که می‌گویند چو گل روییده شهری روشن از دریایِ تَر دامان و در آن چشمه‌هایی هست که دایم روید و روید گل و برگِ بلورین بالِ شعر از آن و می‌نوشد از آن مردی که می‌گوید چرا بر خویشتن هموار باید کرد رنج آبیاری کردن باغی کز آن گل کاغذین روید؟ به آن‌جایی که می‌گویند روزی دختری بوده‌ست که مرگش نیز -چون مرگ تاراس بولبا نه چون مرگ من و تو- مرگ پاک دیگری بوده‌ست*۳ کجا؟ هرجا که اینجا نیست من این‌جا از نوازش نیز چون آزار ترسانم ز سیلی‌زن، ز سیلی‌خور وز این تصویرِ بر دیوار ترسانم ... ▨ از دفتر شعر زمستان ــــــ پی‌نوشت‌ها: *یک: فردریک لوئیس مک‌نیس شاعر و نمایشنامه‌نویس ایرلندی است. *۲: این شعر از نیما یوشیج است. *۳: مرادِ شاعر، ژاندارک است. *۴: کُل بادام: پوست بادام.

Episode details come from the podcast's RSS feed.

Embed this episode

Ready to play

مهدی اخوان ثالث | چاووشی

0:00 10:22

No transcript yet.

Requests help us decide what to transcribe next.

مبل قرمز | Mobleqermez شنوتو | Shenoto پادکست مبل قرمز برای بهبود روابط زوجین، آرامش روان و فراگیری مهارت ارتباط موثر در هر شماره از این پادکست، با کارشناسان خبره این حوزه به بحث درباره ی خودشناسی، توسعه فردی و بهبود روابط فردی و زوجی می پردازیم. اگر به دنبال بهبود روابط خود و فراگیری مهارت زندگی هستید، پادکست مبل قرمز را بشنوید. ارتباط با پادکست مبل قرمز: [email protected] . دکلمه های استاد شهریار | با صدای خودش شهروز کبیری اینجا شعرهای استاد شهریار (محمد حسین بهجت تبریزی) را با صدای خودش خواهیم شنید. این پادکست بخشی از پادکست «شعر با صدای شاعر» است. جایی که در آن شعرهای معاصر با صدای شاعر منتشر می‌شود. برای دانلود شعرها به کانال تلگرام ما مراجعه کنید: t.me/schahrouzk SBS Persian - اس بی اس فارسی Independent news and stories from SBS Audio, connecting you to life in Australia and Persian-speaking Australians. - ارائه مستقل اخبار و گزارش های گوناگون که شما را با زندگی در استرالیا و جامعه فارسی زبان استرالیا پیوند می دهد. Ravi | پادکست فارسی راوی arash kaviani ما روایت گر قصه زندگی افرادی هستیم که یک چالشی توی زندگیشون باعث شده قصه زندگیشون شنیدنی تر بشه.قصه های هر اپیزود کاملا جدا از اپیزود های دیگه هستش مگر اینکه اپیزود سریالی باشه.پس با خیال راحت از هر قصه ای خواستید شروع کنید.#قصه زندگی#فارسی#قصه واقعی#زندگی واقعی#زندگی#ایرانی

Frequently asked questions

How long is this episode of شعر با صدای شاعر?

This episode is 10 minutes long.

When was this شعر با صدای شاعر episode published?

This episode was published on February 27, 2025.

Can I download this شعر با صدای شاعر episode?

Yes. Use the download control on the episode player to save the publisher-provided media file.