මිනිසත්බවෙහි දුර්ලභත්වය සහ එහි වටිනාකම

මිනිසත්බවෙහි දුර්ලභත්වය සහ එහි වටිනාකමමෙම දේශනය මගින් මිනිසත්බව ලැබීමේ දුර්ලභත්වය සහ එහි ඇති වටිනාකම පිළිබඳව අභිධර්ම කරුණු ඇසුරින් ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් පහත කරුණු සාකච්ඡා වේ:බුදු දහමට අනුව ලොව දුර්ලභ කරුණු හතර (කිච්ඡෝ මනුස්ස පටිලාභෝ...) පිළිබඳ විග්‍රහය.සත්ත්වයා උපදින භූමි 31 සහ මිනිස් ලොව ඉපදීමට අවශ්‍ය වන කර්ම ශක්තියේ ස්වභාවය.චුති සිත සහ ප්‍රතිසන්ධි සිත ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය සහ භවයෙන් භවයට සත්ත්වයා ගමන් කරන ආකාරය.මිනිස් ප්‍රතිසන්ධි සිතේ ස්වභාවය අනුව අහේතුක, ද්විහේතුක සහ ත්‍රිහේතුක වශයෙන් මිනිසුන් වර්ගීකරණය වන ආකාරය.ජීවිතයේ අනිත්‍යතාවය සහ මිනිස් ජීවිතයක ඇති කෙටි කාලීන ස්වභාවය පිළිබඳව අරක ශාස්තෘවරයාගේ උපමා ඇසුරින් කෙරෙන පැහැදිලි කිරීම.රට්ඨපාල මහරහතන් වහන්සේ දේශනා කළ ධම්මුද්දේස හතර පිළිබඳ විග්‍රහය.මිනිසත්බව ලැබූ මේ කෙටි කාලය තුළ පංච ඉන්ද්‍රියයන් පිනවීමට පමණක් සීමා නොවී, චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා වීර්යය වැඩීමේ වැදගත්කම මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ.📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:(00:00:00) ආරම්භය සහ ගාථා ධර්ම විග්‍රහය - දේශනයේ ආරම්භය සහ 'කිච්ඡෝ මනුස්ස පටිලාභෝ' යන ගාථාව ඇසුරින් ලොව දුර්ලභ කරුණු හතර පිළිබඳ හැඳින්වීම.(00:04:40) ඒරකපත්ත නාග රාජයාගේ කථා පුවත - ගාථාව දේශනා කිරීමට පසුබිම් වූ ඒරකපත්ත නාග රාජයා බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවීමට පැමිණි පුවත සහ එහි ධර්ම කරුණු.(00:07:00) භූමි තිස් එක සහ මිනිසත්බව දුර්ලභ වීමට හේතු - සත්ත්වයා උපදින භූමි 31 පිළිබඳ විග්‍රහය සහ අනෙකුත් භූමිවලට සාපේක්ෂව මිනිස් ලොව ඉපදීම දුර්ලභ වන ආකාරය.(00:12:35) චුති සිත සහ ප්‍රතිසන්ධි සිත පිළිබඳ විග්‍රහය - සත්ත්වයෙකු මරණයට පත්වන ආකාරය (චුති සිත) සහ නැවත උපතක් ලබන ආකාරය (ප්‍රතිසන්ධි සිත) පිළිබඳ අභිධර්ම විග්‍රහය.(00:15:24) පටිච්චසමුප්පාදය සහ පට්ඨාන දේශනාවට අනුව ප්‍රතිසන්ධිය - සංඛාර පච්චයා විඤ්ඤාණං යන කරුණ සහ පට්ඨාන දේශනාවට අනුව කර්ම ප්‍රත්‍යයෙන් ප්‍රතිසන්ධිය සිදුවන ආකාරය.(00:20:45) ජාතිය හෙවත් ඉපදීම යනු කුමක්ද? - අතීත කර්ම ප්‍රත්‍යයෙන් ස්කන්ධයන්ගේ පහළ වීම සහ ආයතනයන්ගේ ලැබීම ජාතිය ලෙස හඳුන්වන ආකාරය.(00:27:04) කර්ම ශක්තිය සහ මිනිසත්බව ලැබීම - මිනිසත්බව ලැබීමට හේතු වන කාමාවචර කුසල කර්මයන්ගේ ස්වභාවය සහ ඒවායේ දුර්ලභත්වය.(00:31:43) අහේතුක, ද්විහේතුක සහ ත්‍රිහේතුක මිනිස් ප්‍රතිසන්ධි - මිනිසෙකු ලෙස උපත ලැබීමේදී බලපාන සිත් 9 සහ ඒ අනුව මිනිසුන් ප්‍රධාන කොටස් තුනකට බෙදෙන ආකාරය.(00:44:33) මිනිසත්බවෙහි දුර්ලභත්වය පිළිබඳ සූත්‍ර දේශනා - කණ කැස්බෑවාගේ උපමාව ඇසුරින් මිනිසත්බව ලැබීමේ දුර්ලභත්වය සහ අපායෙන් මිදී නැවත මිනිස් ලොවට පැමිණීමේ අපහසුතාවය.(00:57:52) මිනිසත්බව නිවැරදිව පරිහරණය කිරීම - ලැබූ මිනිසත්බව ඉන්ද්‍රියයන් පිනවීමට පමණක් යොදා නොගෙන ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීම සඳහා යොදා ගැනීමේ වැදගත්කම.(01:01:51) අරක ශාස්තෘවරයාගේ උපමා හත සහ ජීවිතයේ අනිත්‍යතාවය - අරක සූත්‍රය ඇසුරින් මිනිස් ජීවිතයේ ඇති අනිත්‍යතාවය සහ කෙටි කාලීන බව පැහැදිලි කරන උපමා හත පිළිබඳ විග්‍රහය.(01:14:54) රට්ඨපාල මහරහතන් වහන්සේ දේශනා කළ ධම්මුද්දේස හතර - ලෝකය ජරාවට පත්වන බව, අසරණ බව, තෘෂ්ණාවට වසඟ බව සහ සියල්ල අතහැර යා යුතු බව යන ධර්ම කරුණු හතර.(01:28:17) Q&A: මරණාසන්න මොහොතේ විදර්ශනා වැඩීමෙන් අකුසල කර්ම යටපත් කළ හැකිද? - මරණාසන්න මොහොතේ විදර්ශනා භාවනාවක යෙදීමෙන් අතීත අකුසල කර්ම යටපත් කර සුගතිගාමී වීමට ඇති හැකියාව පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.(01:32:47) Q&A: පට්ඨාන ධර්මය හැදෑරීමට සුදුසු පොත්පත් මොනවාද? - අභිධර්මය සහ පට්ඨාන ධර්මය ක්‍රමානුකූලව හැදෑරීම සඳහා පරිශීලනය කළ යුතු මූලික පොත්පත් පිළිබඳ මගපෙන්වීම.(01:40:20) Q&A: අහේතුක, ද්විහේතුක සහ ත්‍රිහේතුක ප්‍රතිසන්ධි අතර වෙනස කුමක්ද? - ප්‍රතිසන්ධි සිතේ අලෝභ, අදෝෂ, අමෝහ යන හේතූන් යෙදෙන ආකාරය අනුව පුද්ගලයන්ගේ වෙනස්කම් පිළිබඳ විග්‍රහය.(01:47:43) Q&A: ධර්මාවබෝධය සඳහා මිනිස් ලොවද දෙව් ලොවද වඩාත් සුදුසු? - මිනිස් ලොව සහ දෙව් ලොව පවතින සැප දුක් ස්වභාවය අනුව ධර්මාවබෝධය සඳහා ඇති අවස්ථාවන් පිළිබඳ සංසන්දනාත්මක විග්‍රහය.(01:57:28) Q&A: තමන් ද්විහේතුකද ත්‍රිහේතුකද යන්න හඳුනා ගන්නේ කෙසේද? - භාවනා කිරීමේදී ලැබෙන ප්‍රතිඵල සහ ධර්මාවබෝධයට ඇති හැකියාව අනුව තමන්ගේ ප්‍රතිසන්ධි සිතේ ස්වභාවය වටහා ගන්නා ආකාරය.(02:00:51) Q&A: පින සහ කුසලය අතර වෙනස කුමක්ද? - හදවත පිනවන අර්ථයෙන් පින ලෙසත්, අකුසල ධර්මයන් නසන අර්ථයෙන් කුසලය ලෙසත් හඳුන්වන ධර්ම කරුණු පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.(02:08:40) පුණ්‍යානුමෝදනාව සහ සමාප්තිය - දේශනය අවසානයේ රැස්කරගත් පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ දේශනය නිමා කිරීම.පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.දුර්ලභ මිනිසත් බව | පූජ්‍ය දෙනියායේ උපසම ස්වාමීන්වහන්සේ | කලණ මිතුරෝ ජාත්‍යන්තරය සමඟ සිදු කළ දේශනාව