اندیشه های اقبال لاهوری - در نقد فلسفه و اندیشه یونانی از زبان عبدالکریم سروش.mp3

اقبال لاهوری میگوید: ما سه منبع جهت شناخت معرفت اسلامی داریم و این سه منبع باید در کنار همدیگر بنشینند و یکدیگر را تعدیل و متعادل کنند هیچوقت یکی از آنها به تنهایی کفایت نمیکند. منبع اول معنویت است درونکاوی و تجربه های دینی است منبع دوم طبیعت و طبیعت شناسی است و منبع سوم هم تاریخ است. از نظر اقبال روح فرهنگ اسلامی روح ضد یونانی است. اقبال هیچ فرصتی را از دست نمیدهد که بر این نکته تاکید کند و میگوید که درست است که پاره ای از متفکران ما زیر تاثیر فرهنگ یونانی قرار گرفته اند ولی حقیقت این است که اینجا و آنجا ما بزرگانی داشته ایم که این روح عصیان علیه فرهنگ یونانی را نشان داده اند. در فرهنگ یونانی آنچنانکه اقبال آنرا میشناسد فقط به تفکر انتزاعی بها داده میشد نه به طبیعت و نه به تاریخ چندان توجهی بود. ما میدانیم که ارسطو در طبقه بندی معرفت ها تاریخ را حتی از شعر هم فروتر میدانست و هیچ اهمیتی به او نمیداد اینکه در روزگار ما توجه به تفکر تاریخی اینقدر اهمیت پیدا کرده این البته ناسازگار با روح تمدن یونانی است. طبیعت گرایی هم البته ضعیف بود. ارسطو یک بایولوژیست بود و زیست شناس بسیار بزرگ بود که حتی در نامه های داروین به به بعضی از دوستانش نوشته نوشت هاست که من حیرت میکنم از دقت نظر طبیعت شناسانه ارسطو. با همه این احوال فلسفه ای که بر فلسفه یونانی حاکم بود روح البته انتزاع بود و برتر رفتن از جهان محسوس و مخصوصا اگر از طریق افلاطون شما به جهان نظر کنید تمام معرفت های این جهانی از جنس ذن اند و از جنس وهم و خیالند و فقط شناخت ایده ها هستند که علم واقعی را تشکیل میدهند به جزییات کلا فرهنگ یونانی بی اعتنا است و دنبال کلیات است حتی در تعریفی که ارسطو از علم میکند علم را همیشه علم به کلیات میداند و جزییات اصلا علم محسوب نمیشود به همین دلیل جغرافیا و تاریخ علم محسوب نمیشود برای اینکه اینها به حوادث جزئی نظر دارند یا به پاره های خاص از عالم و کره زمین نظر دارند و اینها هیچکدام حتی نجوم علم محسوب نمیشود مگر اینکه در مواردی شما قوانین کلی از آنجا استخراج کنید. ... Episode 3- Dars 9 Dr. Soroush