اندیشه های اقبال لاهوری - من چیست؟(۲) آیا ماده، پایهٔ اصلی هستی است؟ از زبان عبدالکریم سروش

اقبال میگوید: این من چیزی است که ما را از ماده کاملا متمایز میسازد و هیچ موجود مادی بی جان و بی روحی من ندارد بلکه موجودی است که آگاهی به خویشتن ندارد و متفرق است و تعدد دارد. اما وقتی که به جهان روح نظر میکنیم در ابتدا دو امر مخالف جهان طبیعت وماده را میبینیم. از یک طرف ما به خودمان که نظر میکنیم آگاهی و شعور به خود داریم که در ماده نیست و این شعور به خود در عالیترین سطوح حیاتی ما ظاهر میشود یعنی وقتی که ما به رشد کافی رسیدیم خوب در میابیم که میتوانیم به خود اشاره کنیم و از من سخن بگوییم در ثانی وقتی که از من سخن میگوییم این من را یک امر بسیط میابیم یعنی کسرتها را در او مشاهده نمیکنیم و این بساطت تداوم هم دارد یعنی وقتی من میگویم پلرسال فلان حادثه را دیدم یا وقتی که کودک بودم به دبستان میرفتم سالها پیش و دهه ها پیش احساس میکنم که من همان من هستم که سالها پیش هم حظور و وجود داشتم و این تداوم با من مانده است و من امروز کس دیگری که تماما نو و متفاوت باشم نیستم. بلکه گرچه فرق کرده ام اما ادامه همانم که قبلا بوده ام و در همه حال از خود به یک من تعبیر میکنم. Episode 3 Dars 8 Dr. Soroush