Özel koruma ikamet izninin dönüştürülmesi_ Sicilya İdare Mahkemesi hakkın ne zaman doğduğunu açıklıyor

Bölümün Başlığı “Özel koruma ikamet izninin dönüştürülmesi: Sicilya İdare Mahkemesi hakkın ne zaman doğduğunu açıklıyor” Podcast Bölümü – Türkçe Versiyon Günaydın, ben avukat Fabio Loscerbo. Göç Hukuku Podcasti’nin yeni bir bölümüyle karşınızdayım. Bugün, yirmi bir Kasım iki bin yirmi beş tarihinde Sicilya Bölgesel İdare Mahkemesi Üçüncü Dairesi tarafından yayımlanan önemli bir kararı ele alıyoruz. Dava, iki bin yirmi beş yılına ait sekiz yüz elli bir genel esas numarasıyla kaydedilmiş olup, Palermo Emniyet Müdürlüğü’nün özel koruma ikamet izninin çalışma amaçlı ikamet iznine dönüştürülmesi talebini reddetmesine ilişkindir. Bu olay, son aylarda pek çok yabancı vatandaşın karşılaştığı durumu yansıtmaktadır. Başvuran, sekiz Mayıs iki bin yirmi üç tarihinde Palermo Mahkemesi tarafından verilen bir yargı kararıyla özel koruma statüsü elde etmişti. Mahkeme, başvuranın sosyal ve çalışma hayatına yönelik kayda değer entegrasyon sürecini dikkate alarak, onun İtalya’dan uzaklaştırılmasının özel ve aile yaşamına haksız bir müdahale oluşturacağını belirtmişti. Bu kararın ardından Emniyet Müdürlüğü iki yıllık bir ikamet izni düzenlemişti. Daha sonra, Ağustos iki bin yirmi dörtte başvuran süresiz bir ev hizmetlisi iş sözleşmesi imzaladı ve aynı yılın Ekim ayında özel koruma izninin çalışma amaçlı izne dönüştürülmesi için başvuruda bulundu. Ancak Emniyet Müdürlüğü talebi reddetti. Gerekçe olarak, özel koruma statüsünün uluslararası koruma prosedürü kapsamında verildiği, dolayısıyla beş Mayıs iki bin yirmi üç tarihinden önce yapılmış özel koruma başvurularına uygulanan geçiş hükmünün burada uygulanamayacağı ileri sürüldü. İşte tam bu noktada Sicilya İdare Mahkemesi’nin kararı devreye giriyor ve son derece önemli bir açıklık getiriyor. Mahkeme, idarenin geçiş hükümlerini aşırı dar yorumladığını tespit ediyor. Temel nokta şudur: Düzenlemelerin yer aldığı iki bin yirmi üç tarihli yirminci Kanun Hükmünde Kararname’nin yedinci maddesi, özel koruma statüsünün hangi prosedürle verildiğini ayırt etmez. Tek belirleyici kriter, özel koruma başvurusunun beş Mayıs iki bin yirmi üç tarihinden önce yapılmış olması ve idarenin daha sonra verdiği ret kararının mahkeme tarafından hukuka aykırı bulunmasıdır. Mahkeme, Devlet Avukatlığı’nın görüşüne açıkça atıfta bulunarak, tüm yargısal kararla tanınmış özel koruma izinlerinin — ister Yabancılar Kanunu’nun on dokuzuncu maddesine, ister yirmi beş sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin otuz ikinci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanıyor olsun — dönüştürme kapsamına girdiğini vurgulamaktadır. Başka bir deyişle, özel korumanın “dönüştürülebilen” ve “dönüştürülemeyen” şeklinde iki farklı türü olamaz; çünkü yasal koşullar aynıdır. Karar ayrıca yakın tarihli idari yargı içtihadından önemli bir pasaj aktarıyor: “Kanun, izin türünün dönüştürülebilirliği bakımından tek bir zaman kriteri öngörmüştür; bu da özel koruma başvurusunun yapıldığı tarihtir. Bunun dışında başka bir şart yoktur.” Yani idare, yasada bulunmayan ek kısıtlamalar getiremez. Bu yaklaşım — ki Danıştay ve diğer bölgesel idare mahkemeleri tarafından da benimsenmiş durumdadır — Sicilya İdare Mahkemesi’nin ret işlemini iptal etmesine ve başvuranın dönüştürme hakkını tanımasına yol açmıştır. Mahkeme ayrıca başvuranın adli yardımdan faydalanma talebini de onaylamıştır. Uygulamada bu kararın önemi büyüktür: Beş Mayıs iki bin yirmi üç tarihinden önce özel koruma başvurusu yapmış ve hakkını bir mahkeme kararıyla elde etmiş olan herkes, geçerli bir iş sözleşmesi bulunduğu sürece, bu izni çalışma iznine dönüştürme hakkını korur. Bu yalnızca teknik bir mesele değildir. Bu karar, gerçek entegrasyon süreçlerini korumakta; idarenin gecikmesi veya yargılamanın uzunluğu nedeniyle haklarını zamanında aramış kişilerin mağdur olmasını engellemektedir. İdari yargı bir kez daha sistemdeki tutarlılığı sağlamak ve yabancı vatandaşların haksız yere farklı muamele görmesini önlemek için devreye girmektedir. Bu olay aynı zamanda idari kararların dikkatle incelenmesi gerektiğini hatırlatıyor; zira daraltıcı yorumlar, hukukun açıkça tanıdığı hakları tehlikeye atabilir. Böylece bugünkü incelememizi tamamlıyoruz. Ben avukat Fabio Loscerbo; Göç Hukuku Podcasti’nin bu yeni bölümünü dinlediğiniz için teşekkür ederim. Yakında başka önemli bir kararı birlikte değerlendirmek üzere yeniden görüşmek dileğiyle.