បានភ្លើងខៀវពីលោកត្រាំ តើអ៊ុយក្រែនអាចផលិតប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីលអាមេរិកដ៏ទំនើប Patriots ដែរឬទេ?

from ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក · host RFI ខេមរភាសា / Khmer

ដើម្បីបំពេញបំណង ក្តីប្រាថ្នារបស់ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនដែលទាមទារចង់បានសិទ្ធិផលិតប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីលតាំងពីយូរណាស់មកហើយ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកដូណាល់ត្រាំបានបញ្ជាក់ប្រាប់សមភាគីអ៊ុយក្រែន នៅក្នុងជំនួបទ្វេភាគីនៅប្រទេសតួកគីថា លោកយល់ព្រមឲ្យអ៊ុយក្រែនមានសិទ្ធិផលិតប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីលអាមេរិក Patriots។ មេដឹកនាំអាមេរិកបើកភ្លើងខៀវឲ្យអ៊ុយក្រែនមានសិទ្ធិផលិតមីស៊ីលអាមេរិក ប៉ុន្តែ សំណួរសួរថា តើអ៊ុយក្រែនមានសមត្ថភាពផលិតប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីលដ៏ទំនើប និងស្មុគស្មាញនេះដែរឬទេ? “យើងនឹងឲ្យអាជ្ញាបណ្ណដើម្បីឲ្យអ្នកមានសិទ្ធិផលិតមីស៊ីលPatriots។ នេះជារឿងល្អណាស់ មិនថាអីចឹង។ ដល់ចឹងទៅ អ្នកមិនអាចតវ៉ាថា អាមេរិកផ្តល់អាវុធមិនគ្រប់គ្រាន់ឲ្យអ៊ុយក្រែនទៀតហើយ។ ខ្ញុំអាចនិយាយថា អ្នកអាចផលិតវាដោយខ្លួនឯង។ ខ្ញុំមិនទាន់បានជូនដំណឹងទៅក្រុមហ៊ុននៅឡើយ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំគិតថា នឹងគ្មានបញ្ហាចោទនោះទេ។” នៅទីបំផុត ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកដូណាល់ត្រាំយល់ព្រមឲ្យអ៊ុយក្រែនផលិតប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីលអាមេរិកដ៏មានប្រសិទ្ធភាព និងទំនើបខ្លាំងលើលោក ហើយក៏មានតម្លៃថ្លៃខ្ពស់កប់ពពក ព្រោះថា ប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីលមួយគ្រឿង មានគ្រាប់មីស៊ីលក្នុងនោះស្រាប់ មានតម្លៃប្រមាណ ១ពាន់លានដុល្លារ។ អ៊ុយក្រែនបានភ្លើងខៀវពីលោកត្រាំ តែមិនប្រាកដថា នឹងអាចមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីផលិតបានប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីលដ៏ទំនើប និងស្មុគស្មាញរបស់អាមេរិក។ ទោះបីជាប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោកហ្សេឡេនស្គី អះអាងថា អ៊ុយក្រែនមានសមត្ថភាពផលិតសព្វាវុធដោយខ្លួនឯង ជាពិសេសដ្រូនចម្ងាយឆ្ងាយដែលអ៊ុយក្រែនបានប្រើដើម្បីវាយប្រហារចូលជ្រៅក្នុងទឹកដីរុស្ស៊ីមែន ប៉ុន្តែ អ៊ុយក្រែនត្រូវជួបបញ្ហាប្រឈម ឧបសគ្គច្រើនយ៉ាង។ ដំបូងគេ អ៊ុយក្រែនមិនអាចផលិតមីស៊ីលក្នុងទឹកដីអ៊ុយក្រែន។ ក្នុងកាលៈទេសៈបច្ចុប្បន្ននេះ អ៊ុយក្រែនកំពុងកើតមានសង្រ្គាម រងការវាយប្រហារស្ទើរមិនលោះថ្ងៃពីសំណាក់រុស្ស៊ី។ ដូច្នេះ គ្មានកន្លែងណាមួយដែលមានសុវត្ថិភាព១០០%ដើម្បីឲ្យអ៊ុយក្រែនអាចដំឡើងរោងចក្រផលិតប្រព័ន្ធមីស៊ីលអាមេរិកបានទេ។ រោងចក្រផលិតមីស៊ីលPatriots ប្រាកដជាក្លាយជាផ្ទាំងស៊ីបវាយប្រហាររបស់មីស៊ីលរុស្ស៊ី។ អ្នកដែលស្និទ្ធនឹងសំណុំរឿងរឿងនេះបានពន្លយថា នៅពេលអ៊ុយក្រែនបានភ្លើងខៀវ អ៊ុយក្រែនអាចរើទីតាំងទៅផលិតនៅទឹកដីអាល្លឺម៉ង់ ព្រោះថា ក្នុងលោក មានតែអាល្លឺម៉ង់ និងជប៉ុនប៉ុណ្ណោះដែលបានសិទ្ធិផលិតមីស៊ីលPatriots ពីអាមេរិក។ បញ្ហាប្រឈមទី២ គឺទាក់ទងនឹងពេលវេលា។ ទោះបីលោកត្រាំបាននិយាយថា នឹងឲ្យសិទ្ធិទៅអ៊ុយក្រែន ប៉ុន្តែ លោកបាននិយាយតែមាត់ មិនទាន់មានលាយលក្ខអក្ស ចេញជាផ្លូវការនៅឡើយទេ។ ម្យ៉ាង រដ្ឋបាលអាមេរិកត្រូវសុំការអនុញ្ញាតពីសភាខុនហ្រ្កេសជាមុនសិន។ ខុនហ្រ្កេស ជាអ្នកពិចារណាថា ការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាផលិតសព្វាវុធអាមេរិកទៅបរទេសសមស្របតាមច្បាប់សហព័ន្ធដែរឬទេ។ បើតាមកាសែតNew York Times លោកដូណាល់ត្រាំអាចប្រើសិទ្ធិជាប្រធានាធិបតីដើម្បីដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់យន្តការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាសព្វាវុធ ដែលមានទាក់ទងនឹងសន្តិសុខជាតិ។ មួយវិញទៀត បើទោះជាសភាអាមេរិកផ្តល់ភ្លើងខៀវឲ្យរដ្ឋបាលអាមេរិកផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាផលិតសព្វាវុធទៅអ៊ុយក្រែនក្តី ក៏អ៊ុយក្រែនមិនងាយនឹងផលិតបានស្រួលៗដែរ ជាពិសេសនៅពេលនិយាយពីបច្ចេកវិទ្យា និងវត្ថុធាតុផ្សំ។ សព្វថ្ងៃនេះ ក្រុមហ៊ុនអាមេរិកធំៗគឺ RTX Lockheed Martin ជាអ្នកផលិតមីស៊ីលPatriots ប៉ុន្តែ នៅតែត្រូវការសហការទិញគ្រឿងផ្សំ គ្រឿងបន្លាស់ដ៏សាំញ៉ាំពីដៃគូ ក្រុមហ៊ុនតូចៗជាច្រើនទៀត។ នេះគេនៅមិនទាន់និយាយការចំណាយដើម្បីផលិតផង។ មីស៊ីល PAC-3 ដែលមានសមត្ថភាពស្ទាក់ ចាប់មីស៊ីលបាលីស្ទិកមានតម្លៃប្រមាណ ៥លានដុល្លារក្នុងមួយដើម។ ដូច្នេះ ដើម្បីអាចផលិតបានមីស៊ីលដ៏ទំនើប ជាងគេបំផុតក្នុងលោក គេតោងត្រូវការពេលវេលា មិនត្រឹមរាប់ខែ ប៉ុន្តែដល់ទៅរាប់ឆ្នាំ។ ក្រុមហ៊ុនអាមេរិកផ្ទាល់ចំណាយពេល១ឆ្នាំដើម្បីផលិតមីស៊ីលបាន៦០០ដើម។ ចំណែកអាល្លឺម៉ង់ដែលបានប្រកាសគម្រោងផលិតមីស៊ីលPatriots នៅឆ្នាំ ២០២៤ អះអាងថា នឹងអាចផលិត ប្រើមីស៊ីលPatriots នៅឆ្នាំ២០២៧ឯណោះ។ ផ្តល់អាជ្ញាបណ្ណឲ្យអ៊ុយក្រែនអាចមានសិទ្ធិផលិតប្រព័ន្ធខែលការពារមីស៊ីលដ៏ទំនើបរបស់អាមេរិក។ នេះជាដំណឹងដ៏ល្អណាស់ចំពោះមេដឹកនាំអ៊ុយក្រែន លោកហ្សេឡេនស្គីដែលតែងទាមទារចង់បានប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីលអាមេរិក នៅរៀងរាល់លើកដែលរដ្ឋធានីកៀវរងការវាយប្រហារពីមីស៊ីលរបស់រុស្ស៊ី។ លើកចុងក្រោយដែលប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនទទូចសុំសិទ្ធិផលិតប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសពីអាមេរិក គឺនៅសប្តាហ៍មុននេះ នៅពេលរុស្ស៊ីសម្រុកបាញ់មីស៊ីលអ៊ីពែសូនិកស្រោចលើទឹកដីអ៊ុយក្រែន ជាពិសេសទីក្រុងកៀវ ដោយសម្លាប់មនុស្សជាច្រើននាក់។ មានតែប្រព័ន្ធមីស៊ីលPatriotsដែលមានសមត្ថភាពខ្លាំងអាចបាញ់ស្ទាក់ទម្លាក់មីស៊ីលបាលីស្ទិកដ៏ទំនើបចុងក្រោយរបស់រុស្ស៊ី។ លោកត្រាំសន្យាផ្តល់អាជ្ញាបណ្ណឲ្យអ៊ុយក្រែនអាចផលិតខែលមីស៊ីលអាមេរិកជាដំណឹងល្អណាស់ ប៉ុន្តែ ចំពោះអ្នកជំនាញយុទ្ធសាស្រ្តយោធានៅអឺរ៉ុប ព្រោះតែឧបសគ្គច្រើនយ៉ាងដូចរៀបរាប់ខាងលើ អ៊ុយក្រែននឹងគ្មានថ្ងៃផលិតមីស៊ីលបានទាន់ពេលវេលាដើម្បីទប់ទល់នឹងមីស៊ីលលឿនជាងសំឡេងរបស់រុស្ស៊ីឡើយ។ អ្វីដែលអ៊ុយក្រែនកំពុងត្រូវការបន្ទាន់ពីអាមេរិកនៅពេលនេះ គឺមីស៊ីលPatriots ដែលអ៊ុយក្រែនមានកាន់តែខើចទៅៗ លែងអាចធ្វើជាសំណាញ់ការពារផ្ទៃមេឃអ៊ុយក្រែនពីការវាយប្រហារមីស៊ីលរបស់រុស្ស៊ី។ អាមេរិកយល់ព្រមឲ្យអ៊ុយក្រែនទទួលអាជ្ញាបណ្ណផលិតមីស៊ីល គឺដើម្បីកុំឲ្យអ៊ុយក្រែនចេះតែត្អូញថា អាមេរិកមិនជួយអ្វីសោះ។ ប៉ុន្តែ លោកត្រាំបានបដិសេធមិនបញ្ជូនមីស៊ីលទៅតាមការចង់បានរបស់អ៊ុយក្រែននោះទេ។ លោកត្រាំបាននិយាយមិនលាក់លៀមថា អាមេរិកពិតជាមីស៊ីល ប៉ុន្តែ សម្រាប់ទុកប្រើប្រាស់ការពារខ្លួនឯងដែរ។ អស្ថិរភាព និងភាពតានតឹងនៅក្នុងពិភពលោក ព្រមទាំងជម្លោះប្រដាប់អាវុធនៅសឹងគ្រប់ទ្វីប ជាពិសេសសង្រ្គាមនៅអ៊ីរ៉ង់បានចាប់បង្ខំឲ្យអាមេរិកប្រើមីស៊ីលការពារដែនអាកាសអស់ប្រមាណពាក់កណ្តាលពីក្នុងស្តុកយុទ្ធសាស្រ្តរបស់ខ្លួន។ ប្រទេសនៅក្នុងតំបន់ដើមបូព៌ាជាទីដែលមានមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិក បានស្រូបយកអស់ច្រើនជាងគេ មីស៊ីលPatriotsដើម្បីបាញ់ស្ទាក់ទម្លាក់មីស៊ីលរបស់អ៊ីរ៉ង់។ នេះបើយោងតាមមជ្ឈមណ្ឌលដើម្បីយុទ្ធសាស្រ្ត និងសិក្សាអន្តរជាតិ។ ចំពោះអ្នកវិភាគអ៊ុយក្រែន ភ្លើងខៀវរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកមានអត្ថន័យជានិមិត្តរូប ពោលគឺការគាំទ្រនយោបាយ ច្រើនជាងការអនុវត្តជាក់ស្តែង ដូចជាការផ្តល់ជំនួយយោធាអាមេរិក។ ដោយសារតែការផលិតប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីលអាមេរិកត្រូវការពេលវេលាវែង អ៊ុយក្រែនត្រូវរង់ចាំពេលជាច្រើនយូរឆ្នាំទៀតទម្រាំបានប្រើមីស៊ីលPatriots ពោលគឺមិនទាន់អាចឆ្លើយតបនឹងស្ថានការណ៍បច្ចុប្ប្នន្នបានទេ។ ប៉ុន្តែ នៅក្នុងរយៈពេលខ្លី ដំណឹងនេះនឹងមានប្រសិទ្ធភាព ក្នុងរូបភាពដាក់សម្ពាធលើរុស្ស៊ី គូសត្រូវរបស់អ៊ុយក្រែនឲ្យយល់ព្រមចូលតុចរចាបិទបញ្ចប់សង្រ្គាមអ៊ុយក្រែន៕