Φριτ-Φλακ - Ιούλιος Βερν | Ηχητικό Βιβλίο Ελληνικά - Audiobook

Τίτλος πρωτότυπου: Jules Verne "Frritt-Flacc" (1884)Ο Ιούλιος Βερν (1828-1905) είναι παγκοσμίως γνωστός ως ο πατέρας της επιστημονικής φαντασίας, με έργα όπως Ταξίδι στο κέντρο της Γης και Είκοσι χιλιάδες λεύγες κάτω από τη Θάλασσα. Ωστόσο, η συγγραφική του δεινότητα εκτείνεται και στο διήγημα τρόμου, όπως αποδεικνύει το «Frritt-Flacc», ένα σκοτεινό αφήγημα που πρωτοδημοσιεύτηκε τον Δεκέμβριο του 1884 στο γαλλικό περιοδικό Le Figaro illustré. Αργότερα συμπεριλήφθηκε στη μεταθανάτια συλλογή Hier et demain (1910), όπου συγκεντρώθηκαν διάσπαρτες μικρές ιστορίες του. Η έκδοση αυτή καθιέρωσε το κείμενο ως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της γοτθικής πλευράς του Βερν, επηρεασμένης έντονα από τον Έντγκαρ Άλαν Πόε, τον οποίο ο Γάλλος συγγραφέας θαύμαζε και είχε μεταφράσει.Η ανάλυση του «Frritt-Flacc» αναδεικνύει πρώτα απ’ όλα τη δομική του αρτιότητα. Ο Βερν χτίζει την αφήγηση πάνω σε μια επαναληπτική, σχεδόν τελετουργική ακολουθία: τρεις γυναίκες –κόρη, σύζυγος, μητέρα– επισκέπτονται τον γιατρό Τριφούλγκα κατά τη διάρκεια μιας ατέρμονης καταιγίδας, ζητώντας του να σώσει έναν ετοιμοθάνατο. Η σταθερή άρνηση του γιατρού, που υπαγορεύεται αποκλειστικά από οικονομική πλεονεξία, δημιουργεί μια αίσθηση κλιμακούμενης ηθικής παρακμής. Η τρίτη επίσκεψη –η μητέρα που επιστρέφει με το υπέρογκο τίμημα– λειτουργεί ως καταλύτης για την ανατροπή. Η μεταφορά του γιατρού από το ασφαλές, αποστειρωμένο σπίτι του στον τόπο του ασθενούς μεταμορφώνεται σταδιακά σε έναν εφιάλτη όπου τα όρια αντιστρέφονται: το ηφαίστειο εκρήγνυται, η γη ανοίγει και ο Τριφούλγκας ανακαλύπτει ότι το σπίτι όπου καλείται να θεραπεύσει είναι το ίδιο του το σπίτι, κι ο ετοιμοθάνατος ο ίδιος του ο εαυτός.Το διήγημα λειτουργεί ως αυστηρή ηθική αλληγορία, όπου η υπερφυσική τιμωρία αποδίδεται με κλινική ακρίβεια. Ο Βερν αξιοποιεί το μοτίβο της «διπλής όψης» (doppelgänger) για να καταδείξει την πλήρη αποξένωση του ήρωα από την ανθρωπιά του: ο γιατρός πεθαίνει κυριολεκτικά πάνω από το σώμα του, ανίκανος να θεραπεύσει τον ίδιο του τον εαυτό. Η επιλογή του ονόματος «Τριφούλγκα» (trifulgas, από το λατινικό trifulgus που παραπέμπει σε σπατάλη) ενισχύει τη συμβολική διάσταση, ενώ η τοπογραφία –το λιμάνι Luktrop και το ηφαίστειο Vauglor– δημιουργεί ένα κλειστοφοβικό, παραμορφωμένο τοπίο που θυμίζει τις ιστορίες του Πόε.Η ηχομιμητική λέξη του τίτλου «Frritt-Flacc» δεν είναι τυχαία. Αποδίδει τον παλμό της καταιγίδας και λειτουργεί ως ηχητικό μοτίβο που διατρέχει την αφήγηση, υποτάσσοντας τον άνθρωπο στις στοιχειακές δυνάμεις της φύσης. Σε αντίθεση με τα μεγάλα μυθιστορήματα όπου η τεχνολογία και η ανθρώπινη βούληση θριαμβεύουν, εδώ ο Βερν καταφεύγει σε ένα σύμπαν όπου η ηθική ευθύνη είναι αμείλικτη και το σύμπαν επιβάλλει τη δική του δικαιοσύνη.Το «Frritt-Flacc» αποτελεί ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα της «σκοτεινής περιόδου» του Βερν, όπου η επίδραση του Πόε συνδυάζεται με την κλασική γαλλική παράδοση του ηθικοπλαστικού διηγήματος. Παραμένει ένα μικρό, αλλά καίριο έργο που αναδεικνύει την ευρύτητα της λογοτεχνικής του γκάμας πέρα από τα όρια της επιστημονικής φαντασίας.Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ: http://jv.gilead.org.il/carpentier/Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος ΚαλογιάννηςΗ ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με όρους Creative Commons BY-NC (αναφορά σε δημιουργούς - μη εμπορική χρήση).