ผู้มีความเพลิน ย่อมประสบทุกข์ Group Sitting 2025-09-21

มีพระสูตรที่อ้างอิงเกี่ยวกับความเบื่อสมัยหนึ่งพระพุทธองค์ได้นั่งประทับอยู่โดยลําพังเทวดามาทูลถามพระองค์ว่าพระองค์นั้นไม่มีความทุกข์ พระองค์ไม่มีความเพลิน พระองค์ประทับอยู่ผู้เดียว พระองค์ท่านรู้สึกเบื่อหน่ายบ้างไหม ​พระองค์ตอบว่า "ผู้มีความเพลินย่อมมีความทุกข์" ​ นัยยะจะเป็นแบบนี้นะ แต่ผู้ที่พ้นจากทุกข์ไม่ได้ ​ เผชิญพัวพันอยู่ในทุกข์ ย่อมเกิดความเบื่อหน่าย ผู้มีความเพลินย่อมประสบกับความทุกข์ในเหตุและผลเป็นแบบนี้ ​โดยสภาวธรรมเอาง่ายง่ายนะ ความเพลินคือตัวอภิชฌา ที่แสวงหาการเติมเต็มให้กับชีวิต ตลอดเวลา ตัวความเพลินมันไปเพ่งอารมณ์ ​ มันปรารถนาอารมณ์ เมื่อได้แล้ว สุขสมหวังหนึ่งใดปรากฏแล้ว มันมีความเพลิน เมื่ออารมณ์อันเป็นที่ต้้งแห่งความสุขได้เปลี่ยนแปลงไป เคลื่อนไป จากไป ทุกขเวทนาก็ปรากฏ ​ทุกขเวทนาคือโทมนัส ​ ​ ​ อภิชฌาและโทมนัสได้ครอบงําจิตดวงนั้นแล้วผู้มีความเพลินย่อมประสบทุกข์ ​ ​เราทราบนะว่าความเพลินนั้นเกิดขึ้นนัยยะแบบไหน มันจะจินตนาการความเพลินมา เพราะมันประกอบกับความคิด​ความเพลินกับปิติปราโมทย์ คนละอย่างกัน ​ "ปราโมทย์ปีติ" เป็นสภาวะที่ได้กระจ่างชัด ได้อิสระจากอารมณ์ จากประสบการณ์ที่เคยรู้ ​ เป็นสภาวะของปัจจุบันกาล ที่จิตไปตั้งอยู่ ​แต่เมื่อจิตประกอบกับความเพลิน ให้สังเกตนะว่าจะประกอบกับความคิด ประกอบกับการเพ่งในอารมณ์​จิตที่ประกอบด้วยความเพลิน ย่อมประสบทุกข์ จิตที่ประสบทุกข์แล้วย่อมเกิดความเบื่อหน่าย ​บทสรุปคําตอบของพระองค์ท่านก็คือ เมื่อพระองค์ท่านไม่มีความเพลิน พระองค์ท่านก็ไม่มีความทุกข์ เมื่อพระองค์ท่านไม่ทุกข์ พระองค์ท่านก็ไม่มีความเบื่อหน่ายขอเทวะท่านจงรู้แบบนี้ เห็นแบบนี้ เข้าใจแบบนี้ ​​"ผู้มีความเพลินย่อมประสบทุกข์"- ปิยทัสสี ภิกขุ - Group Sitting 21-09-2025