Polskie demo: Mikołaj Cześnik: Szpital Południowy pokazał, że klasy społeczne w Polsce wciąż rządzą

W nowym odcinku wideokastu „Polskie demo” dr Anna Materska-Sosnowska (Fundacja Batorego) i Michał Tomasik („Polityka”) goszczą prof. Mikołaja Cześnika, socjologa i politologa z Uniwersytetu SWPS. Zastanawiamy się, jak mocno klasy społeczne w Polsce oraz ukryta walka klas definiują nasze społeczeństwo i życie polityczne. Prof. Cześnik wyjaśnia, czym są dzisiejsze klasy społeczne i dlaczego nierówności społeczne wciąż są w dużej mierze dziedziczone. Tłumaczy też, czym jest klasa średnia w Polsce, a czym charakteryzuje się polska klasa wyższa. O tym, że pochodzenie wciąż ma znaczenie dla indywidualnych szans na sukces, świadczy też to, że gdy trwa kryzys mieszkaniowy w Polsce, fakt, czy otrzymamy mieszkanie w spadku po dziadkach lub rodzicach, ustawia często całe życie.   Wyjaśniamy, dlaczego tak popularne stało się hasło „szlachta nie pracuje” i dlaczego polski język wciąż przesiąknięty jest konfliktem, w którym historyczne „chłopstwo” i „robole” stały w opozycji do dworu. Przykładem folwarcznych resztek są kampanijne etykiety: Rafał Trzaskowski bywa określany jako „bążur”, a Karol Nawrocki jako „alfons” albo „patol”. Omawiamy też głębokie różnice pokoleniowe: trzydziesto- i czterdziestolatkowie tracą wiarę w lepszą przyszłość, podczas gdy dla starszych pokoleń polski sukces gospodarczy i optymizm są oczywistością. Ważnym wątkiem rozmowy jest brutalnie stłumiony strajk nauczycieli 2019 oraz to, jak katastrofalna reforma edukacji i likwidacja gimnazjum zniszczyły system wyrównywania szans przez publiczną oświatę. Na koniec z perspektywy klasowej patrzymy na najgorętsze bieżące tematy polityczne. Prof. Cześnik wskazuje, że to nie spór o pamięć UPA, a właśnie afera w Szpitalu Południowym silniej pulsuje konfliktem klas, ponieważ przypadek „Szpitala Południowego” mocniej obnaża rażące, nieuzasadnione przywileje. Pytamy też o to, czy krakowscy wyborcy wezmą pod uwagę potężny, odziedziczony majątek, jakim dysponuje urodzony w bogatym domu Łukasz Gibała. Polecamy analizę Mikołaja Cześnika „Tezy o klasowości we współczesnej Polsce”: https://www.batory.org.pl/wp-content/uploads/2025/09/Tezy-o-klasowosci.pdf i zapraszamy do dyskusji w komentarzach!