සම්මා දිට්ඨියේ වැදගත්කම සහ එහි ප්‍රභේද

සම්මා දිට්ඨියේ වැදගත්කම සහ එහි ප්‍රභේදමෙම දේශනාව මගින් අංගුත්තර නිකායේ සඳහන් වන සම්මා දිට්ඨිය පිළිබඳ ධර්ම කරුණු ගැඹුරින් විස්තර කෙරේ. සම්මා දිට්ඨිය යනු කුමක්ද, එය ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයේ ප්‍රමුඛ වන්නේ කෙසේද සහ කුසල් දහම් වැඩීමට එය මුල් වන ආකාරය මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ.දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු:සම්මා දිට්ඨියේ ප්‍රභේද: කම්මස්සකතා සම්මා දිට්ඨිය සහ චතුසච්ච සම්මා දිට්ඨිය.චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීමේ වැදගත්කම සහ එහි ඇති උත්තරීතර බව.අනුමාන ඥානය සහ ප්‍රත්‍යක්ෂ ඥානය අතර වෙනස.පංච උපාදානස්කන්ධය දුකක් ලෙස හඳුනා ගන්නා ආකාරය.තණ්හාව දුකේ හටගැනීමට හේතු වන ආකාරය (දුක්ඛ සමුදය).සම්මා දිට්ඨිය දියුණු කරගැනීම සඳහා ධර්ම ග්‍රන්ථ පරිශීලනය කිරීමේ වැදගත්කම.මීට අමතරව, දේශනාව අවසානයේ පැවැත්වෙන ප්‍රශ්නෝත්තර අංශය මගින් පංචවිධ සම්මා දිට්ඨිය, විපස්සනා සම්මා දිට්ඨිය සහ පංච උපාදානස්කන්ධය පිළිබඳව පවතින ගැටලු නිරාකරණය කෙරේ.📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:(00:00:00) ආරම්භය සහ නමස්කාරය(00:01:08) සම්මා දිට්ඨියේ වැදගත්කම - අංගුත්තර නිකායේ එන සූත්‍ර පාඨයක් ඇසුරින් සම්මා දිට්ඨිය කුසල් දහම් වැඩීමට මූලික වන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.(00:03:16) ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය සහ සම්මා දිට්ඨිය - දුක්ඛ නිරෝධ ගාමිණී පටිපදා ආර්ය සත්‍යය තුළ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයේ සම්මා දිට්ඨියට හිමි ප්‍රමුඛ ස්ථානය.(00:07:42) යුධ සෙන්පතියෙකුගේ උපමාව - කෙලෙස් සතුරන් පරාජය කිරීමේදී සම්මා දිට්ඨිය යුධ සෙන්පතියෙකු මෙන් ක්‍රියා කරන ආකාරය උපමාවකින් පැහැදිලි කිරීම.(00:11:52) සම්මා දිට්ඨිය යනු කුමක්ද? - ලෝකයේ පවතින සත්‍යය ඇති සැටියෙන් අවබෝධ කරගන්නා ප්‍රඥාව සම්මා දිට්ඨිය ලෙස අර්ථ දැක්වීම.(00:13:32) සම්මා දිට්ඨියේ ප්‍රභේද - කම්මස්සකතා සම්මා දිට්ඨිය සහ චතුසච්ච සම්මා දිට්ඨිය යන ප්‍රධාන ප්‍රභේද දෙක පිළිබඳ විස්තර කිරීම.(00:14:28) අනුමාන ඥානය සහ ප්‍රත්‍යක්ෂ ඥානය - චතුරාර්ය සත්‍යය පිළිබඳව ඇති කරගන්නා අවබෝධය අනුමාන ඥානය සහ ප්‍රත්‍යක්ෂ ඥානය ලෙස කොටස් දෙකකට බෙදා දැක්වීම.(00:16:11) චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීමේ වැදගත්කම - අතීත, වර්තමාන සහ අනාගත යන කාලත්‍රයේදීම දුකෙන් මිදීමට ඇති එකම මග චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධය බව පැහැදිලි කිරීම.(00:18:00) සෝවාන් ඵලයට පත්වීමේ උත්තරීතර බව - සක්විති රජකමට හෝ දිව්‍ය ලෝක සැපයට වඩා සෝවාන් ඵලයට පත්වීම උත්තරීතර වන ආකාරය.(00:21:00) පස් අහුරක උපමාව - සෝවාන් වූ අයෙකු අවසන් කළ දුක සහ ඉතිරිව ඇති දුක පිළිබඳව බුදුරජාණන් වහන්සේ පස් අහුරක උපමාවෙන් දේශනා කළ ආකාරය.(00:22:10) සම්මා දිට්ඨිය ඇති කරගැනීමට උපකාර කිරීම - තමන් ආදරය කරන අයට චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීමට උපකාර කිරීමේ වැදගත්කම.(00:24:03) පැවිදි ජීවිතයේ මූලික පරමාර්ථය - පැවිදි ජීවිතයක මූලික පරමාර්ථය චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීම බව අතීත, වර්තමාන සහ අනාගත පැවිද්දන් ඇසුරින් පැහැදිලි කිරීම.(00:29:11) හිස ගිනි ගත් අයෙකුගේ උපමාව - හිස ගිනි ගත් අයෙකු එම ගින්න නිවීමට වඩා උත්සාහයකින් චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධයට වෙහෙසිය යුතු බව.(00:31:44) නිවැරදි දැකීම සහ ලෝක ස්වභාවය - ලෝකයේ පවතින දේ පිළිබඳව විවිධ පුද්ගලයන් දකින ආකාරය සහ සම්මා දිට්ඨිය තුළින් ලැබෙන නිවැරදි දැක්ම.(00:35:00) චතුරාර්ය සත්‍ය ධර්මය සහ දේශනාව - චතුරාර්ය සත්‍ය ධර්මය සහ එම ධර්මය විස්තර කෙරෙන දේශනාව අතර පවතින වෙනස පැහැදිලි කිරීම.(00:37:26) පංච උපාදානස්කන්ධය දුකක් ලෙස හඳුනා ගැනීම - ලෞකික සිත්, චෛතසික සහ රූප ඇතුළත් පංච උපාදානස්කන්ධය දුකක් ලෙස හඳුනා ගැනීම.(00:39:26) ඉන්ද්‍රියන් මගින් දුක හටගන්නා ආකාරය - ඇස, කන, නාසය ආදී ඉන්ද්‍රියන් මගින් රූප, ශබ්ද, ගන්ධ ආදිය අත්විඳීමේදී පංච උපාදානස්කන්ධය හටගන්නා ආකාරය සහ එහි ඇති දුක්ඛ ස්වභාවය.(00:53:10) තණ්හාව සහ දුක්ඛ සමුදය - දුක්ඛ සමුදය ලෙස හැඳින්වෙන තණ්හාව සහ එය දුක උපදවන ආකාරය පිළිබඳ විස්තර කිරීම.(00:59:29) සම්මා දිට්ඨිය දියුණු කරගැනීමට උපදෙස් - රේරුකාණේ චන්දවිමල හිමියන්ගේ පොත්පත් පරිශීලනය කරමින් සම්මා දිට්ඨිය දියුණු කරගැනීමට උපදෙස් දීම.(01:27:31) Q&A: අටුවාවේ සඳහන් පංචවිධ සම්මා දිට්ඨිය කුමක්ද? - කම්මස්සකතා, ධ්‍යාන, විපස්සනා, මග්ග සහ ඵල යන පංචවිධ සම්මා දිට්ඨිය පිළිබඳව අටුවා විස්තර ඇසුරින් පැහැදිලි කිරීම.(01:35:20) Q&A: විපස්සනා සම්මා දිට්ඨියේ පරාසය කෙබඳුද? - නාම රූප පරිච්ඡේද ඥානයේ සිට අනුලෝම ඥානය දක්වා වූ විදර්ශනා ප්‍රඥාව විපස්සනා සම්මා දිට්ඨියට අයත් වන බව පැහැදිලි කිරීම.(01:36:23) Q&A: සම්මා දිට්ඨිය සම්පූර්ණ නොවූ අයෙකු මරණාසන්න මොහොතට මුහුණ දිය යුත්තේ කෙසේද? - මරණාසන්න මොහොතේදී සිත කලබල කර නොගෙන ධර්ම කරුණු හෝ කළ කුසල් මෙනෙහි කරමින් සිත ශක්තිමත් කරගැනීමේ වැදගත්කම.(01:38:08) Q&A: පංචස්කන්ධය සහ පංච උපාදානස්කන්ධය අතර වෙනස කුමක්ද? - පංචස්කන්ධය සහ පංච උපාදානස්කන්ධය අතර පවතින ධර්මානුකූල වෙනස සහ ඒවා දුකක් ලෙස අර්ථ ගැන්වෙන ආකාරය.(01:57:36) පට්ඨාන ධර්මය සජ්ඣායනා කිරීමේ වැදගත්කම - බුද්ධ ශාසනය පිරිහීමේදී මුලින්ම පිරිහෙන්නේ පට්ඨාන ධර්මය බැවින් එය සජ්ඣායනා කිරීමේ වැදගත්කම.(02:01:04) පුණ්‍යානුමෝදනාව සහ ආශිර්වාදය - දේශනාව අවසානයේ පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ ආශිර්වාද කිරීම.පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.සම්මා දිට්ඨිය | පූජ්‍ය දෙනියායේ උපසම ස්වාමීන්වහන්සේ | 2022-01-16