සම්මා වාචා, සම්මා කම්මන්ත සහ සම්මා ආජීව විවරණය

සම්මා වාචා, සම්මා කම්මන්ත සහ සම්මා ආජීව විවරණයමෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයට අයත් සීල ස්කන්ධයට අදාළ සම්මා වාචා, සම්මා කම්මන්ත සහ සම්මා ආජීව යන විරති චෛතසික පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ.මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු:පාරමිතා පිරීමේදී සීලයේ ඇති වැදගත්කම සහ නිවන් දැකීම සඳහා එය උපකාරී වන ආකාරය.සම්මා වාචා, සම්මා කම්මන්ත සහ සම්මා ආජීව යන අංගයන්ගේ අර්ථ දැක්වීම් සහ ඒවා ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය.විරති වර්ග තුන පිළිබඳ විස්තරය:සම්පත්ත විරතිය: අවස්ථාව පැමිණි විට ශික්ෂා පදයක් සමාදන් නොවී වුවද අකුසලයෙන් වැළකීම (චක්කණ උපාසකගේ කතාව ඇසුරින්).සමාදාන විරතිය: සමාදන් වූ ශික්ෂා පදයක් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා අකුසලයෙන් වැළකීම (පිඹුරකුට හසු වූ ගොවි මහතාගේ කතාව ඇසුරින්).සමුච්ඡේද විරතිය: ආර්ය මාර්ගයේදී අකුසල මූලයන් සහමුලින්ම ප්‍රහාණය කරමින් සිදුවන වැළකීම.අභිධර්මයට අනුව කාමාවචර කුසල් සිත්වල සහ ලෝකෝත්තර සිත්වල මෙම විරති චෛතසික ක්‍රියා කරන ආකාරයෙහි වෙනස.රහතන් වහන්සේලා තුළ අමුතුවෙන් වැළකීමක් (විරතියක්) අවශ්‍ය නොවන බැවින් උන්වහන්සේලාගේ සිත් තුළ විරති චෛතසික පහළ නොවන ආකාරය.සීලය ශක්තිමත් කර ගැනීම සඳහා නිතර නිතර ශික්ෂා පද ආවර්ජනය කිරීමේ සහ සමාදන් වීමේ වැදගත්කම.📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:(00:00:00) ආරම්භය(00:01:11) පාරමිතා සහ සීලයේ වැදගත්කම - පාරමිතා ධර්ම දියුණු කිරීමෙන් ඉන්ද්‍රිය ධර්ම වැඩෙන ආකාරය සහ සසර දුකෙන් මිදීමට සීල, සමාධි, ප්‍රඥා ගුණ දියුණු කිරීමේ අවශ්‍යතාවය පැහැදිලි කෙරේ.(00:05:26) විරති චෛතසික හඳුන්වාදීම - සීල පාරමිතාවට අයත් විරති ධර්ම තුන වන සම්මා වාචා, සම්මා කම්මන්ත සහ සම්මා ආජීව පිළිබඳ හැඳින්වීමක් සිදු කෙරේ.(00:06:45) සම්මා වාචා විවරණය - සම්මා වාචා යන්නෙහි අර්ථ තුනක් ඇති බවත්, එය වචනය, චේතනාව සහ විරති චෛතසිකය ලෙස හඳුනාගත හැකි බවත් විස්තර කෙරේ.(00:10:01) සම්මා කම්මන්ත විවරණය - ප්‍රාණඝාතය, අදත්තාදානය සහ කාමිච්ඡාචාරයෙන් වැළකීම සම්මා කම්මන්තය ලෙස හඳුන්වන ආකාරය සහ එහි අර්ථ පැහැදිලි කෙරේ.(00:11:13) සම්මා ආජීව විවරණය - වැරදි ජීවිකාවන්ගෙන් වැළකී ධාර්මිකව ජීවත් වීම සම්මා ආජීවය ලෙස හඳුන්වන ආකාරය සහ එහි ඇති වීර්යය හා විරති ස්වභාවය විස්තර කෙරේ.(00:13:01) විරති වර්ග තුන: සම්පත්ත, සමාදාන සහ සමුච්ඡේද - අකුසලයෙන් වැළකීමේ ක්‍රම තුනක් වන සම්පත්ත විරතිය, සමාදාන විරතිය සහ සමුච්ඡේද විරතිය පිළිබඳ මූලික හැඳින්වීමක් කෙරේ.(00:14:27) සම්පත්ත විරතිය සහ චක්කණ උපාසකගේ කතාව - ශික්ෂා පදයක් සමාදන් නොවී වුවද තමාගේ කුලය, ජාතිය හෝ ගුණධර්ම ගැන සිතා අකුසලයෙන් වැළකීම සම්පත්ත විරතිය ලෙස හඳුන්වා දෙමින් චක්කණ උපාසකගේ කතාව විස්තර කෙරේ.(00:15:51) සමාදාන විරතිය සහ ගොවි මහතාගේ කතාව - සමාදන් වූ ශික්ෂා පදයක් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා ජීවිතය පවා කැප කරමින් අකුසලයෙන් වැළකීම සමාදාන විරතිය ලෙස හඳුන්වා දෙමින් පිඹුරකුට හසු වූ ගොවි මහතාගේ කතාව විස්තර කෙරේ.(00:19:52) සමුච්ඡේද විරතිය සහ මාර්ග සිත - ආර්ය මාර්ග සිත් පහළ වන විට අකුසල ධර්මයන් සහමුලින්ම ප්‍රහණය කරමින් සිදුවන වැළකීම සමුච්ඡේද විරතිය ලෙස හඳුන්වන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ.(00:21:56) සකෘදාගාමී මාර්ගයේදී සම්මා කම්මන්තය පහළ වීම - සෝවාන් මාර්ගයේදී ප්‍රධාන අකුසලයන් ප්‍රහාණය වුවද, සකෘදාගාමී ආදී ඉහළ මාර්ගවලදී සියුම් කායික වාචසික අකුසල ක්‍රියාකාරකම් ප්‍රහාණය වන ආකාරය විස්තර කෙරේ.(00:26:54) විරති චෛතසිකයන්ගේ අරමුණු - විරති චෛතසිකයන්ට අරමුණු වන වස්තූන් සහ ජීවිතේන්ද්‍රිය වැනි පරමාර්ථ අරමුණු පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීමක් සිදු කෙරේ.(00:41:58) කාමාවචර සහ ලෝකෝත්තර විරති අතර වෙනස - කාමාවචර කුසල් සිත්වලදී විරති චෛතසික වෙන් වෙන්ව පහළ වන ආකාරයත්, ලෝකෝත්තර සිත්වලදී ඒවා එකවර පහළ වන ආකාරයත් අභිධර්මයට අනුව විස්තර කෙරේ.(00:43:58) රහතන් වහන්සේලා තුළ විරති චෛතසික පහළ නොවීම - රහතන් වහන්සේලා තුළ අකුසල ධර්මයන් සහමුලින්ම ප්‍රහාණය වී ඇති බැවින්, උන්වහන්සේලාගේ සිත් තුළ අමුතුවෙන් වැළකීමක් (විරතියක්) අවශ්‍ය නොවන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ.(00:48:02) සීලය නිතර ආවර්ජනය කිරීමේ වැදගත්කම - සීලය ස්ථාවර කර ගැනීම සඳහා නිතර නිතර ශික්ෂා පද ආවර්ජනා කිරීමේ සහ තිසරණයෙහි පිහිටීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කෙරේ.(00:53:57) පුණ්‍යානුමෝදනාව - දේශනාව අවසානයේ නෙතායා තිසෙන්දි දියණියගේ උපන්දිනය නිමිත්තෙන් ආශිර්වාද කරමින් පින් අනුමෝදන් කිරීම සිදු කෙරේ.පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.විරති තුන | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ