12. สมถวิปัสสนาเพื่อทำนิพพานให้แจ้ง 1/10: การถือเอานิมิตแห่งสมาธิจิตและวิปัสสนาจิต

ผู้บรรยาย: พระเทพญาณมงคล วิ. (เสริมชัย ชยมงฺคโล)สรุปหัวข้อทั้งหมดที่ปรากฏในไฟล์พระพุทธพจน์ว่าด้วยลำดับการทำนิพพานให้แจ้ง: การอ้างอิงพระไตรปิฎก เล่มที่ 22 อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ข้อ 339 ว่าด้วยเหตุปัจจัยแห่งการบรรลุธรรมความสำคัญของกายวิเวก: อานิสงส์ของการเป็น "ผู้โดดเดี่ยว ยินดียิ่งในความสงัดเงียบ" อันเป็นจุดเริ่มต้นของการเจริญสมณธรรมบาทฐานของสัมมาทิฏฐิและสัมมาสมาธิ: การถือเอา "นิมิตแห่งสมาธิจิตและวิปัสสนาจิต" เพื่อนำไปสู่ความบริบูรณ์แห่งมรรคและผลโทษภัยของอุปาทาน: การยกอุทาหรณ์เรื่องภิกษุที่ "หลงรักจีวร" จนจิตเศร้าหมอง และต้องไปเกิดในทุคติภูมิการมีสติพิจารณาปัจจัย 4: ความจำเป็นของการเจริญ "สมถวิปัสสนากรรมฐาน มีศีลเป็นบาท" และการพิจารณา "เภสัช" (หรือปัจจัย 4) ในขณะใช้สอยเพื่อปิดประตูอบายภูมิสรุปเนื้อความย่อของไฟล์เนื้อหาในไฟล์นี้เป็นการบรรยายธรรมที่มุ่งเน้นอธิบายพระพุทธพจน์ว่าด้วยกลไกการปฏิบัติตามลำดับเพื่อ "ทำนิพพานให้แจ้ง" โดยผู้บรรยายได้ยกหลักฐานจากคัมภีร์มาแจกแจงว่า หากผู้ปฏิบัติมีความยินดีในการคลุกคลีด้วยหมู่คณะ ย่อมไม่สามารถเป็นผู้โดดเดี่ยวหรือยินดีในความสงัดเงียบได้ เมื่อปราศจากความสงัดเงียบ ย่อมไม่สามารถถือเอา "นิมิตแห่งสมาธิจิตและวิปัสสนาจิต" ได้ เมื่อไม่มีนิมิตเป็นเครื่องยึดเหนี่ยว ย่อมไม่สามารถยัง "สัมมาทิฏฐิแห่งวิปัสสนา" และ "สัมมาสมาธิแห่งมรรคและผล" ให้บริบูรณ์ได้ ส่งผลให้ไม่สามารถละ "สังโยชน์" และทำพระนิพพานให้แจ้งได้ในที่สุดในทางกลับกัน พระพุทธองค์ตรัสรับรองว่า หากผู้ปฏิบัติ "เป็นผู้โดดเดี่ยว ยินดียิ่งในความสงัดเงียบแล้ว จักถือเอานิมิตแห่งสมาธิจิตและวิปัสสนาจิตได้นั้น ข้อนี้เป็นฐานะที่มีได้เป็นได้" ซึ่งจะนำไปสู่ความบริบูรณ์ของสัมมาทิฏฐิ สัมมาสมาธิ การละสังโยชน์ และทำพระนิพพานให้แจ้งได้ครบถ้วนตามลำดับในช่วงท้าย ผู้บรรยายได้กล่าวเตือนสติถึงอันตรายของ "อุปาทาน" (ความยึดมั่นถือมั่น) ซึ่งเป็นปัจจัยให้เกิดภพชาติ ชรา มรณะ และตกสู่ทุคติ โดยยกตัวอย่างภิกษุที่มรณภาพในขณะที่จิตกังวลและ "หลงรักจีวร" ทำให้ต้องไปเกิดในทางต่ำ ดังนั้น ผู้ปฏิบัติจึงต้องตั้งใจเจริญ "สมถวิปัสสนากรรมฐาน มีศีลเป็นบาท" และต้องมีสติพิจารณาปัจจัย 4 เช่น "เภสัช" ในขณะที่ฉันหรือบริโภคในทันที เพื่อไม่ให้จิตตกไปสู่อกุศล อันจะเป็นการปิดประตูอบายภูมิได้อย่างแท้จริงสามารถศึกษาคู่มือการปฏิบัติธรรมเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์หลัก: Luangpusodh.com