21. สมถวิปัสสนาเพื่อทำนิพพานให้แจ้ง 10/10: มหาสติปัฏฐาน 4 สู่การอุบัติของธรรมกาย และการแก้ความเห็นผิดเรื่องอนัตตา

ผู้บรรยาย: พระเทพญาณมงคล วิ. (เสริมชัย ชยมงฺคโล)สรุปหัวข้อทั้งหมดที่ปรากฏในไฟล์มหาสติปัฏฐาน 4 อันเป็นเอกายนมรรค: การเจริญกายานุปัสสนา เวทนานุปัสสนา จิตตานุปัสสนา และธรรมานุปัสสนา ทั้งภายในและภายนอกการดำเนินจิตตามแนววิชชาธรรมกาย: การเอาใจหยุดที่ "ศูนย์กลางกำเนิดธาตุธรรมเดิม" อันเป็นที่ตั้งของดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย เพื่อดับหยาบไปหาละเอียดกลไกการเกิดดับของจิต และการ "อุบัติ" ของธรรมกาย: การอธิบายว่านามขันธ์ในโลกียภูมิมีการ "ดับแล้วก็เกิด" ตามเหตุปัจจัย แต่เมื่อเข้าถึงพุทธธรรมหรือธรรมกาย จะใช้คำว่า "อุบัติขึ้น" เพราะเป็นอสังขตธรรมการแก้ไขมิจฉาทิฏฐิเรื่องอริยสัจและอนัตตา: การเจาะลึกคัมภีร์ปฏิสัมภิทามรรค ชี้แจงอาการแทงตลอดอริยสัจ ว่าอาการที่เข้าไปรู้เห็นนั้นเป็นอนัตตา แต่สภาวะของ "นิโรธธาตุ" เป็น "อมตธรรม" ที่ไม่ปรุงแต่ง จึงเป็นอนัตตาไม่ได้การจำแนกเครื่องร้อยรัดและกิเลส: การอธิบายลักษณะของอาสวะ (โดยเฉพาะอวิชชาที่เป็นความมืด), โอฆะ, โยคะ, คันถะ, อุปาทาน, อนุสัย และสังโยชน์คุณธรรมและประเภทของพระอริยบุคคล: การจำแนกประเภทและภูมิธรรมของพระโสดาบัน พระสกทาคามี พระอนาคามี และพระอรหันต์ (รวมถึงการแยกประเภทเป็น ปัญญาวิมุตติ เจโตวิมุตติ และพระอรหันต์ 3 จำพวก คือ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า พระสาวกพุทธเจ้า)สรุปเนื้อความย่อของไฟล์เนื้อหาในไฟล์นี้เป็นการบรรยายธรรมต่อเนื่องในเรื่อง "มหาสติปัฏฐาน 4" ผู้บรรยายเริ่มต้นด้วยการเน้นย้ำว่า มหาสติปัฏฐาน 4 คือทางสายเอก (เอกายนมรรค) เพื่อความบริสุทธิ์ของสัตว์ โดยชี้ให้เห็นหลักปฏิบัติที่สำคัญตามแนวทางของหลวงพ่อวัดปากน้ำ คือต้อง "เอาใจไปหยุดตรงศูนย์กลางกาย ถูกกำเนิดธาตุธรรมเดิม" ณ ศูนย์กลางกายนี้เอง เป็นที่ตั้งของ กาย เวทนา จิต และธรรม ที่ซ้อนกันอยู่จากสุดหยาบไปจนถึงสุดละเอียด ผู้ปฏิบัติจะต้องเจริญอนุวิปัสสนาให้เห็นสภาวะปรุงแต่งของเบญจขันธ์ว่าเป็น อนิจจัง ทุกขัง อนัตตาผู้บรรยายได้วิสัชนาสภาวธรรมของจิตใจ โดยอธิบายว่า นามขันธ์ (เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ) ในชั้นโลกียภูมิ ตั้งแต่กายมนุษย์จนถึงอรูปพรหมนั้น มีธรรมชาติที่ "ดับแล้วก็เกิด ดับแล้วก็เกิด" เปลี่ยนแปลงไปตามอำนาจของการปรุงแต่งด้วยบุญกุศลหรือบาปอกุศล ณ ศูนย์กลางดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย แต่เมื่อผู้ปฏิบัติดำเนินจิตดับหยาบไปหาละเอียดจนเข้าถึงสภาวะที่บริสุทธิ์คือ "ธรรมกาย" สภาวะนี้จะไม่เรียกว่าเกิดโดยเหตุปัจจัย แต่เรียกว่า "อุบัติขึ้น" เพราะธรรมกายคือหมู่ธรรมอันบริสุทธิ์ เป็น "อสังขตธาตุ อสังขตธรรม" การดำเนินจิตเข้าไป ณ กลางของกลางนี้เอง จะผ่านการพิจารณาอริยสัจ 4 จนเกิด "ปฐมมรรค" ในกายมนุษย์, "ทุติยมรรค" ในกายทิพย์, "ตติยมรรค" ในกายรูปพรหม และ "จตุตถมรรค" ในกายอรูปพรหม เพื่อมุ่งตรงสู่พระนิพพานธาตุที่สถิตอยู่ใน "อายตนะ" ซึ่งพ้นจากภพ 3 อย่างสิ้นเชิงประเด็นที่สำคัญและลึกซึ้งที่สุดของการบรรยายในไฟล์นี้ คือการแก้ไขความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการแทงตลอดอริยสัจ 4 ผู้บรรยายได้ยกพระบาลีที่ว่า สัจจะ 4 มีการแทงตลอดด้วยญาณเดียว "ด้วยความเป็นอนัตตา" มาอธิบายอย่างละเอียดว่า ผู้ที่คัดค้านมักอ้างประโยคนี้เพื่อสรุปว่า พระนิพพานเป็นอนัตตาด้วย แต่แท้จริงแล้ว พระบาลีหมายถึง "อาการแทงตลอด" (ความเข้าไปรู้แจ้ง) นั้นเป็นอนัตตา และสภาพแห่งทุกข์ สมุทัย มรรค ก็มีสภาวะเป็นอนัตตา แต่สำหรับ "สภาพแห่งนิโรธ" หรือ "นิโรธธาตุ" นั้น เป็นสภาวะที่สลัดออก เป็นสภาวะที่ปัจจัยไม่ปรุงแต่ง เป็น "อมตธรรม" การนำลักษณะของอนัตตาไปปะปนกับนิโรธธาตุซึ่งปราศจากความแปรปรวน (น อุปปาโท ปัญญายติ น วะโย ปัญญายติ) จึงเป็นความเข้าใจที่ผิดพลาดอันเกิดจากการอ่านตัวอักษรในคัมภีร์ที่เขียนติดกันเป็นพืดในช่วงท้ายของการบรรยาย ผู้บรรยายได้แจกแจงรายชื่อกิเลสอันเป็นเหตุแห่งทุกข์ เช่น อาสวะ (โดยเฉพาะอวิชชา ซึ่งเปรียบเสมือนความมืดที่ปิดบังไม่ให้เห็นการเวียนว่ายตายเกิดและปฏิจจสมุปบาท), โอฆะ, โยคะ, คันถะ, อุปาทาน, อนุสัย, นิวรณ์ และสังโยชน์ ก่อนจะปิดท้ายด้วยการอธิบายคุณธรรมของพระอริยบุคคลแต่ละชั้นอย่างละเอียด ตั้งแต่พระโสดาบันประเภทต่าง ๆ (เช่น วัฏฏาภิรตโสดาบัน ผู้ยินดีในวัฏฏะเพื่อไปบรรลุธรรมในอกนิฏฐภพ) จนถึงพระอรหันต์ผู้ทำเจโตวิมุตติและปัญญาวิมุตติให้แจ้ง โดยได้จำแนกพระอรหันต์ออกเป็นหลายประเภทตามความเชี่ยวชาญ (เช่น พระเตวิชโช, พระฉฬภิญโญ, พระปฏิสัมภิทัปปัตโต) และจำแนกตามบารมีสูงสุดคือ พระสัพพัญญูพุทธเจ้า (พระสัมมาสัมพุทธเจ้า), พระปัจเจกพุทธเจ้า และพระสาวกพุทธเจ้า อันถือเป็นการสรุปโครงสร้างของสมถวิปัสสนาเพื่อทำนิพพานให้แจ้งได้อย่างสมบูรณ์แบบสามารถศึกษาคู่มือการปฏิบัติธรรมเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์หลัก: Luangpusodh.com