16. สมถวิปัสสนาเพื่อทำนิพพานให้แจ้ง 5/10: สมถะเพื่อระงับความกำหนัด วิปัสสนาเพื่อขจัดอวิชชา

ผู้บรรยาย: พระเทพญาณมงคล วิ. (เสริมชัย ชยมงฺคโล)สรุปหัวข้อทั้งหมดที่ปรากฏในไฟล์เป้าหมายและอานิสงส์ของสมถภาวนา: การอธิบายว่าสมถะคือความสงบระงับ ซึ่งมีหน้าที่ในการกำจัดความกำหนัดยินดี (ราคะ) ให้ออกไปจากจิตใจเป้าหมายและอานิสงส์ของวิปัสสนาภาวนา: การอธิบายหลักพระบาลีว่า การเจริญวิปัสสนามีความมุ่งหมายเพื่อทำปัญญาให้เกิดขึ้น และใช้ปัญญานั้นกำจัดความไม่รู้แจ้ง (อวิชชา)สรุปเนื้อความย่อของไฟล์เนื้อหาในไฟล์นี้เป็นการอธิบายเจาะลึกถึงเป้าหมายและการทำงานของสมถะและวิปัสสนาที่สอดคล้องกับพระบาลี โดยผู้บรรยายได้ชี้แจงให้เห็นถึงหน้าที่อันเฉพาะเจาะจงของธรรมทั้ง 2 ประการนี้ว่าในส่วนของสมถะนั้น มีเป้าหมายเพื่อความสงบระงับกิเลส ดังคำอธิบายที่ว่า "ความกำหนัดยินดีอันใดที่มีอยู่ในจิตใจ ความกำหนัดยินดีอันนั้นหมดไปด้วยสมถะ ความสงบระงับ"ในส่วนของวิปัสสนานั้น ผู้บรรยายได้ยกพระบาลีขึ้นมาตั้งเป็นคำถามและตอบว่า "วิปัสสนา ภาวิตา กิมัตถมนุโภติ วิปัสสนาเป็นขึ้นแล้วต้องการอะไร ปัญญา ภาวิยติ ต้องการทำปัญญาให้เป็นขึ้น" และเมื่อปัญญาเกิดขึ้นแล้ว จะทำหน้าที่สิ่งใดต่อ ทรงอธิบายต่อว่า "ปัญญา ภาวิตา กิมัตถมนุโภติ ปัญญาเป็นขึ้นแล้วต้องการอะไร ยา อวิชชา สา ปหิยติ ความไม่รู้แจ้งอันใดที่มีอยู่ในจิตใจ ที่มีอยู่กับจิตใจ ความไม่รู้แจ้งอันนั้นหมดไปด้วยความเห็นแจ้งคือวิปัสสนา"กล่าวโดยสรุปคือ การบรรยายในส่วนนี้เป็นการตอกย้ำให้ผู้เจริญภาวนาเข้าใจว่า สมถะทำหน้าที่ระงับกิเลสจำพวกความกำหนัดยินดี ส่วนวิปัสสนาทำหน้าที่สร้างปัญญาเพื่อมุ่งกำจัดอวิชชา อันเป็นไปตามแนวทางของพระบาลีสามารถศึกษาคู่มือการปฏิบัติธรรมเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์หลัก: Luangpusodh.com