20. สมถวิปัสสนาเพื่อทำนิพพานให้แจ้ง 9/10: เอกายนมรรคสู่การรู้แจ้งอริยสัจและอายตนนิพพานธาตุ

ผู้บรรยาย: พระเทพญาณมงคล วิ. (เสริมชัย ชยมงฺคโล)สรุปหัวข้อทั้งหมดที่ปรากฏในไฟล์ความหมายของการ "ตรัสรู้": การใช้คำศัพท์ที่ถูกต้อง และการรู้แจ้งเห็นแจ้งด้วย "ญาณพระธรรมกาย หรือ ตาพระธรรมกาย"การสงเคราะห์อริยมรรคเข้าในไตรสิกขา: การอธิบายอริยมรรคมีองค์ 8 ในหมวดศีล สมาธิ ปัญญา และการปฏิบัติ "หยุดในหยุด กลางของหยุด" ตามแนวทางหลวงพ่อวัดปากน้ำฐานที่ตั้งของใจและดวงธรรม: การรักษาใจไว้ที่ "ศูนย์กลางกำเนิดธาตุธรรมเดิม" อันเป็นที่ตั้งของดวงธรรมที่ทำให้เป็นกายลำดับการตรัสรู้ด้วยญาณ 3: การบรรลุปุพเพนิวาสานุสติญาณ จุตูปปาตญาณ และอาสวักขยญาณ พร้อมการวิเคราะห์ปฏิจจสมุปบาทเพื่อทำ "สมุจเฉทปหาน"ข้อควรระวังเรื่องสภาวะพระนิพพาน: การแยกแยะว่าสังขารธรรมเป็นไตรลักษณ์ (อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา) แต่พระนิพพานมี "อัตตลักษณะ" ห้ามเรียกว่าอนัตตาเด็ดขาดอานิสงส์และวัตถุประสงค์ของมหาสติปัฏฐานสูตร: การเป็น "เอกายะโน อะยัง ภิกขะเว มัคโค" (ทางเอก) เพื่อความบริสุทธิ์ของสัตว์ สิ้นทุกข์ และหวังผลเป็นพระอรหันต์หรืออนาคามี ภายใน 7 วันถึง 7 ปีองค์ประกอบสำคัญในการเจริญสติปัฏฐาน 4: ธรรมที่ต้องเจริญคือ "อาตาปี สัมปชาโน สติมา" และธรรมที่พึงกำจัดคือ "อภิชฌาและโทมนัสในโลก"ระดับของความหลุดพ้น (วิมุตติ): จากนิพพิทาญาณ สู่ ตทังควิมุตติ, วิกขัมภณวิมุตติ และสมุจเฉทปหานสภาวะแห่งพระนิพพานธาตุ: ความแตกต่างระหว่าง "สอุปาทิเสสนิพพานธาตุ" และ "อนุปาทิเสสนิพพานธาตุ" ตลอดจนความหมายของ "อายตนนิพพานธาตุ"สรุปเนื้อความย่อของไฟล์เนื้อหาในไฟล์นี้เป็นการบรรยายธรรมเชิงลึกเกี่ยวกับสมถวิปัสสนากรรมฐานตามแนวสติปัฏฐาน 4 ผู้บรรยายเริ่มต้นด้วยการทำความเข้าใจคำว่า "ตรัสรู้" ซึ่งหมายถึงการเห็นแจ้งรู้แจ้งในพระอริยสัจ 4 ทรงสัมผัสด้วยอายตนะที่ละเอียดคือ "ญาณพระธรรมกาย หรือ ตาพระธรรมกาย" ซึ่งสามารถเห็นแจ้งทั้งพระนิพพานและจักรวาลในภพ 3 พร้อมกันนี้ยังได้ตักเตือนเรื่องการใช้ราชาศัพท์ว่า ไม่ควรใช้คำว่า "ทรงตรัสรู้" เพราะคำว่าตรัสรู้เป็นราชาศัพท์อยู่แล้วผู้บรรยายได้เชื่อมโยงอริยมรรคมีองค์ 8 เข้าสู่การเจริญไตรสิกขา และอธิบายการเจริญสติปัฏฐานตามแนวทางของหลวงพ่อวัดปากน้ำว่า ต้องดำเนินจิตให้ "หยุดในหยุด กลางของหยุด จิตไม่สังขาร กิเลสนิวรณ์หมดไปในขั้นปฐมฌาน" เมื่อใจสงบหยุดนิ่ง ณ "ศูนย์กลางกำเนิดธาตุธรรมเดิม" หรือกลางดวงธรรมที่ทำให้เป็นกาย ย่อมเกิดการดับหยาบไปหาละเอียด เข้าถึงกายในกาย เวทนาในเวทนา จิตในจิต และธรรมในธรรมที่บริสุทธิ์ยิ่งขึ้นไป อันจะนำไปสู่ศีลวิสุทธิและจิตตวิสุทธิจากนั้น ผู้บรรยายได้ยกกระบวนการตรัสรู้ของพระบรมศาสดา ว่าทรงบรรลุญาณทั้ง 3 ตามลำดับ โดยในยามปลายแห่งราตรี ทรงวิเคราะห์ปฏิจจสมุปบาทตั้งแต่อวิชชา สังขาร วิญญาณ ไปจนถึงชรา มรณะ ทำให้ทรงเห็นทุกขสัจ สมุทัยสัจ และแทงตลอดจนบรรลุ "อาสวักขยญาณ" นำไปสู่การทำ "สมุจเฉทปหาน" กำจัดสังโยชน์ทั้ง 10 ประการโดยเด็ดขาด จุดที่ผู้บรรยายเน้นย้ำอย่างยิ่งคือ สภาวะของพระนิพพานนั้น "เที่ยง เป็นบรมสุข" และประกอบด้วย "อัตตลักษณะ" ผู้บรรยายเตือนว่า "อย่าไปเรียกว่าเป็นอนัตตา... อันนั้นแล้วก็พลาดเลย ถึงโลกันต์เลยโดยไม่รู้ตัว" เพราะสังขารธรรมในภพ 3 เท่านั้นที่เป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตาในส่วนของมหาสติปัฏฐานสูตร ผู้บรรยายได้ยกพระพุทธพจน์ "เอกายะโน อะยัง ภิกขะเว มัคโค..." เพื่อยืนยันว่าสติปัฏฐาน 4 เป็นทางสายเอกสายเดียวเพื่อความบริสุทธิ์ เพื่อล่วงความโศก และเพื่อทำนิพพานให้แจ้ง โดยผู้ปฏิบัติจะต้องอาศัย "อาตาปี สัมปชาโน สติมา" มีความเพียรเผากิเลส มีความรู้ตัว และมีสติ เพื่อกำจัดอภิชฌาและโทมนัส พระพุทธองค์ตรัสรับรองอานิสงส์ไว้ว่า หากปฏิบัติอย่างจริงจังตั้งแต่ 7 วัน ถึง 7 ปี ย่อมหวังผลได้คือ "พระอรหัตผลในปัจจุบันหนึ่ง หรือเมื่อยังมีอุปาทิเหลือ... เป็นพระอนาคามี" เมื่อเจริญวิปัสสนาจนเห็นไตรลักษณ์ จะเกิด "นิพพิทาญาณ" (ความเบื่อหน่าย) นำไปสู่ความคลายกำหนัด วิมุตติ (ความหลุดพ้น) วิสุทธิ สันติ และเข้าถึงพระนิพพานในช่วงท้าย ผู้บรรยายได้เจาะลึกสภาวะของพระนิพพานธาตุ 2 ประการ คือ "สอุปาทิเสสนิพพานธาตุ" (พระอรหันต์ที่ดับกิเลสแล้วแต่ยังครองเบญจขันธ์อยู่) และ "อนุปาทิเสสนิพพานธาตุ" (พระอรหันต์ที่ดับขันธ์ปรินิพพานแล้ว) และชี้ให้เห็นถึงความลึกซึ้งของ "อายตนนิพพานธาตุ" ซึ่งเป็นธรรมชาติที่ "พึงถึงข้างหน้า" แม้ว่าภพทั้งหลายจะดับลงไปแล้วก็ตามสามารถศึกษาคู่มือการปฏิบัติธรรมเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์หลัก: Luangpusodh.com