Tác phẩm điện ảnh "Mắt nhắm hờ" : Những bí ẩn và thuyết âm mưu

Mắt nhắm hờ (Eyes wide shut) là bộ phim cuối cùng của nhà làm phim vĩ đại người Anh, Stanley Kubrick. Tại thời điểm ra mắt (năm 1999), Kubrick đột ngột qua đời khiến cho bộ phim có nhiều tranh luận và câu hỏi bỏ ngỏ. Sau hơn một phần tư thế kỷ, giới hâm mộ đào xới lại tác phẩm vì có nhiều trùng hợp, liên quan tới hồ sơ tỷ phú ấu dâm người Mỹ Epstein. Bề nổi tảng băng Bộ phim phản ánh mối quan hệ vợ chồng bấp bênh trước cám dỗ tình dục. Tài tử Tom Cruise và Nicole Kidman hóa thân vào cặp vợ chồng thượng lưu Bill và Anna sinh sống tại New York. Họ có cuộc sống hoàn hảo đến mức ghen tỵ : chồng là bác sỹ và họ có cô con gái xinh đẹp 7 tuổi. Mọi chuyện thay đổi 180 độ sau khi họ tham dự tiệc Giáng sinh tại dinh thự tỷ phú Victor Ziegler. Những biến cố tại bữa tiệc cộng thêm hơi men, Anna tiết lộ cô từng suýt có mối quan hệ với sỹ quan Hải quân trong một kỳ nghỉ. Ám ảnh bởi câu chuyện vợ kể, Bill dấn thân vào hành trình khám phá bản ngã. Anh gặp gỡ gái điếm trên đường về nhà, vô tình gặp lại Nick, người bạn học trường Y tại quán bar nhỏ. Vị bác sỹ lạc vào thế giới ăn chơi của giới siêu giàu nhờ mật khẩu Nick cung cấp. Bill tận mắt chứng kiện bữa tiệc truy hoan tập thể khi tất cả quan khách đều đeo mặt nạ. Tuy nhiên, Bill bị trục xuất khỏi bữa tiệc do bị lộ danh tính, đồng thời, anh gặp nhiều rắc rối bí ẩn và mối đe dọa. Bill tìm về gia đình, tìm cách đối thoại với Anna để hàn gắn tình cảm. Đan xen giấc mơ và thực tại Trường đoạn ấn tượng và gây sốc nhất phim là bác sỹ Bill chứng kiến bữa tiệc truy hoan hoành tráng theo nghi thức tôn giáo. Hãng Warner Bros phải sử dụng kỹ thuật CGI để làm mờ cảnh nóng nhằm đạt kiểm duyệt R. Giáo chủ giấu mặt trong tông màu đỏ điều khiển nghi thức giữa các cô gái khỏa thân vòng tròn như vật tế thần, sau đó, tỏa đi khắp nơi phục vụ khách trong phòng riêng. Tiệc truy hoan không phải một sự kiện đơn lập, mà là giấc mơ tái hiện buổi tiệc Giáng sinh tại nhà riêng Ziegler nơi Bill chưa nắm được “thâm cung bí sử”. Nhân vật bí ẩn, gái điếm Mandy, không ngẫu nhiên chọn Bill để “mua vui”, mà thực chất cảm ơn anh cứu sống (dưới tên khác Amanda). Khi Bill bị lột mặt nạ và đối mặt với sự trừng phạt, cô gái bí ẩn ra tay can thiệp “Hãy để anh ta đi, tôi sẽ chuộc tội.” Vị giáo chủ nói “Không có gì thay đổi số phận cô ta nữa”, ám chỉ cái chết tất yếu với nhân vật. Nói cách khác, Mandy phải chết để bảo vệ danh tính cho tỷ phú Ziegler và các khách cấp cao. Đạo diễn Stanley sử dụng lời thoại ẩn ý và tâm lý tương đồng giữa hai bối cảnh trên. Giáo chủ chính là hiện thân của tỷ phú quyền lực Ziegler, cô gái cứu mạng Bill chính là Amanda. Trước khi rời khỏi bữa tiệc bí ẩn, vị giáo chủ đe dọa Bill “Nếu anh kể với bất cứ ai những gì nhìn thấy, anh và gia đình anh sẽ có kết cục bi thảm!” Lời nhắn nhủ này khớp logic với đối thoại Ziegler và Bill sau vụ tai nạn phòng tắm “Chuyện này chỉ có hai chúng ta biết.” Cuộc đối thoại trực diện sau đó giữa Bill và Ziegler xác nhận giả thuyết trên. Mặc dù, tỷ phú Ziegler chối bỏ liên quan tới cái chết Mandy nhưng Bill vẫn tin rằng cô bị sát hại. Phần chìm tảng băng Ngụp lặn sâu dưới bề nổi truyện phim, đạo diễn phơi bày mảng tối xã hội thượng lưu, nơi bị đồng tiền chi phối sâu sắc. Thông qua trang phục, bối cảnh quay, màu sắc sử dụng đặc tả thông điệp đó: "Đỏ" tượng trưng tình dục, "Xanh" cho tiền bạc, "Tím" pha trộn cả hai. Qua lăng kính nhân vật chính, bác sỹ chuyên khám bệnh cho giới siêu giàu, khán giả bị ngợp bởi cách tiêu xài hoang phí. Bill sẵn sàng vung tiền cho gái bán hoa mặc dù không qua đêm, trả giá siêu hời thuê trang phục hay thuê tài xế taxi. Tiền bạc dư dả có phải là nguyên nhân sự đổ vỡ hôn nhân và tha hóa đạo đức ? Bill đang chới với giữa làn ranh giới đó, còn tỷ phú Ziegler thì sao ? Hắn là hình mẫu điển hình của giới tài phiệt ăn chơi trác táng. Mở đầu phim, Ziegler sánh đôi với vợ tại tiệc Giáng sinh, chào hỏi vợ chồng Bill niềm nở. Sau đó, lớp mặt nạ Ziegler bị bóc trần khi xảy ra tai nạn giường chiếu với người mẫu khỏa thân tại phòng riêng. Tuyến nhân vật phụ được xây dựng khá cuốn hút, điển hình Nick Nightgale, tay chơi piano bạn học của Bill. Khi Bill nói “Giờ bạn tôi trở thành nghệ sỹ piano” và Nick hóm hỉnh đáp lại “Bạn bè thường gọi tôi vậy.” Khán giả lập tức hiểu ngay rằng anh ta không phải tay chơi piano bình thường. Liên quan tới cả hai bữa tiệc giới siêu giàu, Nick gợi ý cấp mật khẩu cho Bill tới bữa tiệc truy hoan. Đạo diễn ngầm ám chỉ Nick là một “Tú ông” lịch lãm, chuyên cung cấp gái gọi cho các tỷ phú. Hai cô gái trẻ quấn quýt không rời Bill chính là gái điếm mua vui cho quan khách, họ xuất hiện rất nhanh sau khi Nick được gọi. Ngoài ra, nhân vật bí ẩn khác trên ban công, nhận ra sự xuất hiện của Bill, dẫn dắt cô gái khác để hẹn hò riêng. Phải chăng đây là người liên quan tới “Tú ông” Nick ? Thuyết âm mưu với tựa đề “Mắt nhắm hờ” Dưới lớp mặt nạ, khán giả không thể đoán chính xác danh tính nhân vật bí ẩn tại bữa tiệc truy hoan. Đây vừa thủ pháp nghệ thuật của Kubrick, vừa là trò chơi phán đoán sự tương đồng tính cách, logic tâm lý dành cho khán giả. Lạc giữa hai thế giới sáng và tối, nhân vật chính chịu va đập dữ dội giữa đạo đức, ham muốn và sự thật phũ phàng của thế giới thượng lưu. Cách Ziegler đáp trả lạnh lùng Bill về cái chết người mẫu Mandy trên mặt báo: “Cô ta chỉ là gái điếm, chết vì phê ma túy”. Phải chăng số phận con người quá rẻ mạt, đặc biệt những người mẫu nhập cư để làm nô lệ tình dục cho các tỷ phú. Ziegler cũng cảnh báo Bill sẽ không bao giờ biết được danh phận những quan khách đeo mặt nạ tại bữa tiệc. Vì họ có quyền lực tối thượng hay tiềm lực tài chính khủng khiếp ? Thông điệp này làm dấy lên thuyết âm mưu rằng đạo diễn Kubrick ám chỉ tỷ phú ấu dâm Epstein, người đã chết trong tù năm 2019 mang theo vô vàn bí mật. Trên thực tế, đạo diễn chuyển thể rất trung thành tiểu thuyết Câu chuyện Giấc mơ (Rhapsody: A Dream Novel, tựa đề tiếng Đức Traumnovelle) của nhà văn Áo Arthur Schnitzler, phát hành năm 1926. Ông chỉ thay đổi bối cảnh Vienna sang New York cho phù hợp thời đại. Thú vị hơn, tổng thời gian quay phim lên tới 400 ngày, lập kỷ lục Guiness, mang đậm phong cách tỷ mẩn của Kubrick. Dưới góc nhìn bình dị hơn, Bill bị sốc khi ông chủ tiệm thuê đồ sẵn sàng kiếm tiền trên thân xác con gái ruột. “Chúng tôi đã đạt được thỏa thuận.” Đó là cách chủ tiệm thuê đồ nói về hai gã đàn ông sàm sỡ con gái ông đêm trước. Kết thúc phim, Kubrick khiến khán giả cảm giác bất an trước hình ảnh con gái Bill đi theo hai gã đàn ông lạ mặt. Liệu vòng xoáy buôn người và những thế lực ngầm có thể bị đánh bại ? Hình ảnh cô đọng nhất của Mắt Nhắm Hờ có lẽ là bàn billard màu đỏ nơi diễn ra cuộc đối thoại nảy lửa giữa Bill và Ziegler. Nhân vật tỷ phú sử dụng tình dục như một trò chơi kiểm soát quyền lực, xây dựng tài sản và mạng lưới thân cận. Xuyên suốt hành trình phim, nhân vật Bill cuối cùng nhận ra được  rằng mình chỉ là một trong số vô vàn quả bóng trên bàn billard phục vụ lợi ích của giới tài phiệt. Cái giỏi của Kubrick không đưa ra câu trả lời, mà đặt ra nhiều câu hỏi hóc búa cho người xem. (Theo Telegraph, Variety, Wikipedia)