Το Βιολί της Κρεμόνας - Ε. Τ. Α. Χόφμαν | Ηχητικό Βιβλίο Ελληνικά - Audiobook

Τίτλος πρωτότυπου: Ernst Theodor Amadeus Hoffmann "Rat Krespel" (1818)Γραμμένο το 1818 και ενταγμένο στη συλλογή Die Serapions-Brüder το 1819, το διήγημα "Το βιολί της Κρεμόνας" (Rat Krespel - ο Σύμβουλος Κρέσπελ) υπερβαίνει το τυπικό γοτθικό αφήγημα τρόμου, εξελισσόμενο σε μια οξυδερκή φιλοσοφική πραγματεία πάνω στην τραγική ασυμβατότητα τέχνης και ζωής. Η κεντρική καινοτομία του διηγήματος έγκειται στη δημιουργία ενός «αντικειμενικού αντανακλαστικού»: το βιολί και η φωνή της Αντωνίας δεν είναι απλώς σύμβολα της τέχνης, αλλά υπαρξιακά δοχεία που εγκλωβίζουν μια υπερβατική, σχεδόν δαιμονική ουσία. Ο Χόφμαν αρνείται να εξιδανικεύσει τη μουσική. Αντιθέτως, την παρουσιάζει ως μια αυτόνομη οντότητα που, μόλις φτάσει στο απόλυτο κάλλος, καθίσταται θανάσιμη. Ο Κρέσπελ δεν απομονώνει την κόρη του από τυραννία, αλλά από επίγνωση ότι η Τέχνη, στην πιο αγνή της μορφή, απαιτεί ολοκληρωτική θυσία – και η θυσία αυτή είναι το σώμα και η ψυχή του καλλιτέχνη.Σε αντίθεση με τον ρομαντικό ιδεαλισμό που βλέπει τη μουσική ως παραμυθία και ανύψωση, ο Χόφμαν την προσεγγίζει βάσει της πλατωνικής έννοιας του «μεθυστικού» και επικίνδυνου ενθουσιασμού. Η φωνή της Αντωνίας ανήκει στο υπερπέραν, και η γήινη ύπαρξη αποδεικνύεται ανεπαρκής φορέας της. Ο Κρέσπελ κατασκευάζει βιολιά με μοναδικό σκοπό να τα ακούσει μία φορά και μετά να τα αποσυναρμολογήσει. Αυτή η τελετουργική καταστροφή είναι μια απεγνωσμένη προσπάθεια να ακυρώσει το χρόνο και την επανάληψη, παγιδεύοντας την ιδανική στιγμή. Όταν τελικά καταστρέφει το βιολί προσπαθεί να σκοτώσει το ίδιο το Πνεύμα που τον καταδιώκει, μια ενέργεια καταδικασμένη σε αποτυχία, καθώς το φάντασμα της μουσικής παραμένει αθάνατο μέσα στην αφήγηση.Ο Κρέσπελ αντιπροσωπεύει το αρχέτυπο του καταραμένου φύλακα της τέχνης. Δεν είναι δημιουργός, αλλά θεματοφύλακας ενός μυστικού που τον υπερβαίνει. Η ειρωνεία έγκειται στο γεγονός ότι, όσο κι αν επιχειρεί να προστατεύσει την κόρη του, η ίδια η σιωπή της γίνεται η πιο εκκωφαντική μουσική. Η ιστορία αφηγείται έναν ναρκισσισμό ανάποδο: ο Κρέσπελ δεν θέλει να κατέχει την τέχνη για να την επιδείξει, αλλά για να την εξαφανίσει από τον κόσμο, σφετεριζόμενος μια θεϊκή δύναμη που δεν του ανήκει. Το διαχρονικό βάρος του διηγήματος έγκειται στην ωμή αναγνώριση μιας τρομακτικής αλήθειας: η απόλυτη αφοσίωση στο αισθητικό ιδεώδες μπορεί να οδηγήσει όχι στη λύτρωση, αλλά στην απανθρωποποίηση. Ο Χόφμαν καταρρίπτει την καθαρτική λειτουργία της τέχνης, προτείνοντας μια σχιζοφρενική σχέση όπου το δημιούργημα υποδουλώνει και τελικά συντρίβει τον δημιουργό. Το έργο αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της ρομαντικής φανταστικής λογοτεχνίας. Παραμένει ένα ανελέητο ερώτημα προς κάθε εποχή: μπορεί η ανθρώπινη καρδιά να αντέξει το βάρος του απόλυτου κάλλους, ή η ομορφιά, στη μύχια ουσία της, είναι εγγενώς τραγική και μοιραία;Το διήγημα έχει εμπνεύσει σημαντικές μεταφορές σε άλλες τέχνες. Η σημαντικότερη και γνωστότερη μεταφορά είναι η όπερα "Οι Ιστορίες του Χόφμαν". Πρόκειται για την τελευταία, ημιτελή όπερα του Ζακ Όφενμπαχ (1881). Η δεύτερη πράξη είναι αφιερωμένη στην Αντωνία και βασίζεται άμεσα στο "Rat Krespel".Κινηματογραφικές μεταφορές: Hoffmanns Erzählungen (Αυστρία, 1923): Πρόκειται για μια βωβή ταινία, η οποία βασίζεται στο λιμπρέτο της όπερας του Offenbach. The Tales of Hoffmann (Βρετανία, 1951): Η διάσημη έγχρωμη ταινία είναι μια κινηματογραφική μεταφορά της ίδιας όπερας του Offenbach. Κόμικ: Le violon de Crémone (Γαλλία, 2009): Μια άμεση διασκευή του διηγήματος σε κόμικ από τον Tommy Redolfi. Το έργο ακολουθεί πιστά την πλοκή, περιγράφοντας τη μυστηριώδη φωνή της Αντωνίας που ξεχύνεται από τα παράθυρα του συμβούλου Κρέσπελ.Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ: https://projekt-gutenberg.org/authors/eta-hoffmann/books/eta-hoffmann-rat-krespel/Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος ΚαλογιάννηςΗ ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με όρους Creative Commons BY-NC (αναφορά σε δημιουργούς - μη εμπορική χρήση).