Turan Akıncı Suikast Osmanlı'da Son Dönem Suikastlar

OSMANLI’DA SUİKASTLAR Osmanlı dönemine ilişkin bu kitapta on dört suikast yer alı­yor. Bu suikastların üç tanesi çok önemli siyasal gelişmelere yol açtı zira bu suikastlar iktidar gücünü elinde tutanlara yapılmıştı. Suikast Ermeniler tarafından Sultan II. Abdülhamit’e ya­pılan bombalı saldırıdır. Saldırı başarılı olmadı ama çok sayıda insan öldü. Batılı ülkelerin teşvikiyle Ermeniler, Doğu Anadolu Bölgesi’nde bağımsız bir devlet kuracaklarını sanıyorlardı. Sultan II. Abdülhamit’in bu bağımsızlığa engel olduğuna inanı­yorlardı ve bunun için padişahı öldürmeyi denediler. Kitabın ikinci bölümünde İttihat ve Terakki Cemiyeti ta­rafından işlenen on iki suikast var. Cemiyet ağırlıklı olarak Paris’te faaliyet gösteren ve Meşrutiyet’in ilanı için çalışan bir kurumdu. Faaliyette olduğu on yedi yıl içinde tüm mücadele fikir bazında yapılmıştı. 16 Ağustos 1906’ta Selanik’te kurulan Osmanlı Hürriyet Cemiyeti, orduya dayanan bir kurumdu ve ilk günden beri silahlı eylemi savunuyordu hatta bu iş için bün­yelerinde 99. Bölük isimli bir fedai grubu kurmuşlardı. Paris ve Selanik gruplarının birleşmesiyle kurulan İttihat ve Terakki Cemiyeti, sayısı bilinmeyen suikastlar düzenledi. Kitapta anla­tılan İttihat ve Terakki Cemiyeti’nce düzenlenen on bir suikas­tın dokuzu, iktidarı devirmeyi amaçlamıştır. Diğer iki suikast ise iktidara geldikten sonra muhalif olan iki gazeteciye düzen­lenmiştir. Bunlardan en önemli sonuç veren suikast 7 Temmuz 1908 günü Manastır şehrinde Arnavut Şemsi Paşa’ya düzenlenen ey­lemdir. Birinci Ferik Şemsi Paşa olay yerinde ölmüş ve Sultan II. Abdülhamit’in tahttan indirilmesine giden yol açılmıştır. Sultan II. Abdülhamit tarafından başarılarından dolayı ma­dalya verilen Kolağası Resneli Niyazi Bey, silah arkadaşlarıy­la dağa çıkar. Bir Osmanlı subayının bu davranışı Sultan II. Abdülhamit rejimine bir isyandır. Padişah da Niyazi Bey’i dağ­dan indirmek için komita savaşlarında uzman Birinci Ferik Şemsi Paşa’ya görev verir ama paşa, Manastır şehrinden çıka­maz. Arnavut dağlarının efsane komutanı Şemsi Paşa üç kur­şunla Manastır’ın meydanında öldürülür. Bu olay bütün den­geleri sarsar. İstanbul’da ise başta Sadrazam Mahmut Şevki Paşa olmak üzere iktidarın altı adamını öldürerek iktidarı devirecek­lerdir. Suikastın birinci ayağı başarılı olur ve sadrazam öldürü­lür ama devamı getirilemez. İktidar olayları kontrol eder ve su­ikastçılar yakalanır. Bu araştırmada tüm kişilerin isimleri günümüz imlasıyla yer aldı. Bugünkü karşılıkları olmadığı için çok az sayıda makamın özgün yazımı korundu. Cumhuriyet döneminde 1934 yılına ka­dar yaşamış tüm kişilerin adını ve soyadları birlikte kullanıldı. O tarihe kadar yaşamamış olanları ise Osmanlı dönemi lakap­larıyla verildi.