Turan Akıncı Sürgün II Abdülhamid'in Sürgünü

Sultan II. Abdülhamit tahta çıkınca, babasının yaptırdığı Dolmabahçe Sarayı’nda oturmak istemedi zira padişahın deniz yılgısı vardı. Beşiktaş’ın Yıldız tepesinde kendine bir dünya kur­du. Sultan Abdülaziz devrinde yapılmış olan Yıldız Sarayı’nı ya­şam düzenine göre ek binalar yaptırarak büyüttü. Hünkâr, tüm saltanatı boyunca 33 yıl bu dünyada yaşadı. Osmanlı Devleti, onun dönemine kadar sadrazam ve vü­kela meclisi tarafından yönetilirdi ve yönetim yeri Babıâli idi. Abdülhamit döneminde, Sadrazam Mehmet Sait Paşa’nın da teşvikiyle BabıIâli’nin yetkileri azaltıldı ve yönetim gücü Yıldız Sarayı’na geçti. Zaman içinde sarayda ikinci bir devlet kadro­su oluştu. Siyasi yönetim ve padişahın özel hayatı birbirinin içi­ne geçti. Kitabın ilk bölümünde Sultan II. Abdülhamit’in 33 yıl süren Yıldız Sarayı döneminin satır başları yer alıyor. Bu dönemi anla­tırken padişahın özel hayatından da kesitler verildi. Hünkâr’ın İstanbul’daki yaşayış düzenini anlamadan, sürgündeki Selanik günleri anlaşılmazdı. Saltanatının son yılında Rumeli’de sorunlar yaşandı. Meşru­tiyeti tekrar ilan etmesi için yoğun baskılarla karşı karşıya kal­dı. Sultan, geleneksel “idare-i maslahat” usulü ile bu dönemi de yöneteceğini sanıyordu ama saraydaki hesap Rumeli şehirleri­ne uymadı. Bunun üzerine saray sertleşme politikasını benim­sedi. Rumeli’de ortaya çıkan cemiyet de buna aynı şekilde ce­vap verdi. Sonunda sarayın sertleşme politikası Rumeli sokak­ları karşısında yenilgiye uğradı. Hünkâr 24 Temmuz 1908 günü II. Meşrutiyet’i ilan etmek zorunda kaldı. Meşrutiyet sonrası sultan yönetim gücünü paylaşmak iste­medi zira yılların bir alışkanlığı vardı. Yıldız Sarayı, 31 Mart isyanına giden yolda meşrutiyet muhaliflerini el altından des­tekledi hatta muhalif gazetelere parasal destek sağladı. Sonunda İstanbul’da bir isyan yaşandı, meşrutiyet yanlısı birçok milletve­kili sokaklarda hunharca Öldürüldü ve Mebusan Meclisi isyan­cılar tarafından işgal edildi. Bunun sonucunda Hareket Ordusu Selanik’ten gelerek isyanı bastırdı. Bu olayların ucu sonunda Yıldız Sarayı’na dokundu. Sultan II. Abdülhamit, 33 yıllık padişahlığı sonunda 27 Nisan 1909 Salı günü Osmanlı Mebusan Meclisi’nde yapılan oylama ile tahttan indirildi. Osmanlı tarihinde ilk defa bir padişah meclis kararıyla saltanatını kaybetti ve İstanbul dışına sürgüne gönde­rildi. Sultan II. Abdülhamit, Selanik Allatini Konağı’nda 3,5 yıl sürgün hayatı yaşadı. Bu dönemde Hassa Hazinesi’ne olan borç­larından dolayı eski padişahın ödeme sorunları çıktı. Saltanat hâ­zinesinin devlet hâzinesine olan borçlarından dolayı eski padişa­hın servetine el kondu ve mücevherleri Paris’te haraç mezat sa­tıldı. 1912 yılı ekim ayında Yunanlılar Selanik şehrini almak için harekete geçti. Bu dönemde padişahı Selanik şehrinden çıkar­mak gerekti. Selanik-lstanbul demiryolu Balkan Savaşı sebe­biyle Bulgarlarm kontrolüne geçmişti. Padişah Selanik’ten de­niz yoluyla İstanbul’a nakledilecekti ama hünkârın ulaşımı için Osmanlı Devleti’nde gemi bulunamadı. Sonunda Almanlar imdada yetişti ve SMS Loreley gemisiyle zat-ı şahane yola çı­kabildi.