Türkiye'nin 1960'lı Yılları Mete Kaan Kaynar

Türkiye’nin altmışlı yıllarını konu edinen bu çalışmamızda çok farklı açılardan, 1960’h yıllar Türkiye’sinin panoramik bir fotoğrafını çekmeye çalışıyoruz. Bu panoramayı, bu genel manzarayı resmedebilmek için de iç politik gelişmelerden spora, uluslararası ilişkilerden sanata, iktisattan müziğe, emek ve kadın hareketlerinden gündelik hayata, görsel sanatlara... kadar oldukça geniş bir yelpazeyi tuvalimize aktarmaya gayret ediyoruz. Bu kitapta, altmışlı yıllar siyasetini tartışmaya çabalıyoruz. Siyaset kavramını ise parlamento ve/ya siyasî parti örgütlerine indirgeyerek değil, mümkün olan en geniş anlamıyla, yani sosyolojik bir perspektiften ele almaya gayret ediyoruz. Siyaset kavramını, eskilerin ifadesiyle, efrâdını câmi ağyâ-nnı mâni bir şekilde ele almak, altmışlı yıllar siyasetini bu bakış açısıyla tanımlamak arzusundayız. Siyasetin e/rddını (olmazsa olmazlarını) cem edebilmek; ağyünnı (elzem olmayanlarını) men edebilmek için de böyle bir panoramik bakış açısına ihtiyacımız vardı. Çünkü siyaset, siyasetçi adı verilen profesyonellerin medyada, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) ya da parti teşkilatlarında gerçekleştirdikleri bir temaşaya indirgenemez. Aksine, bir özne olarak bireyin, toplumsal kurumlar ve sınıflar içerisinde anlam bulan ilişkiler bütününü de niteler. Siyaset, toplumun her kurumunun içerisine sinmiştir; zaten oralarda icra edilir. Biz de siyasetin bu tanımına uymak ve altmışlı yıllar Türkiye’sinde siyaseti böyle bir bakış ile resmetmek istedik. Zaten bu açıdan bakıldığında çalışmamızda, takvim yapraklarındaki kronolojiyi değil, Türkiye’nin siyasal anlamdaki altmışlı yıllarını dikkate aldığımız gözden kaçmayacaktır. Çalışmamız çerçevesinde altmışlı yıllar, Cumhuriyet döneminin ilk askerî darbesi olarak siyasî tarihimizde yerini alan 27 Mayıs 1960 tarihi ile başlamakta ve yine başka bir darbeyle, 12 Mart (1971) Darbesi ile sona ermektedir. Çalışmamızda da altmışlı yıllar Türkiye’sini bu tarihsel kesite sadık kalarak ele almaya gayret ettik. Şu anda elinizde bulunan bu çalışmanın, yalnızca konu ile ilgili araştırmacıların ilgisi çeken bir referans kitabı değil, aynı zamanda, konuya ilgi duyan genel okuyucular için de bir başucu rehberi olması en önemli gayelerimizden biri oldu. Ellili yıllar Türkiye’sini konu edindiğimiz bir önceki ciltte de olduğu gibi, bunun yolunun okumayı elden geldiğince kolaylaştırmak, okuyucuya mümkün olduğunca akıcı metinler sunmaktan geçtiğini düşündük: Bu gayeye erişebilmek için de -başarabildiğimiz kadarıyla- bir yandan dipnotlardan, referanslardan, göndermelerden vb. sakınmaya gayret ederken, diğer yandan da ileri okuma listesi ve dizinlerle okuyucuyu yönlendirmeye çalıştık. Çalışmada yer alan metinler içerisinde bir tutarlılık olması bir diğer hedefimizdi; ancak kitabın genelinde bir tutarlılığı tesise gayret ederken, yazarlarımızın özgün değerlendirmelerinden yararlanmayı da ihmal edemezdik. Her bir yazar ve özgün analizleri kitabın zenginliğiydi.