توهمِ پایانِ تاریخ | چرا فکر می‌کنیم دیگه عوض نمی‌شیم؟

در ده سال گذشته چقدر تغییر کرده‌ای؟احتمالاً جواب این است: خیلی.اما اگر بپرسم ده سال آینده چقدر تغییر خواهی کرد؟، بیشتر ما تصور می‌کنیم تغییراتمان بسیار کمتر خواهد بود.روان‌شناسان به این خطای ذهنی می‌گویند توهمِ پایانِ تاریخ (End of History Illusion)؛ تمایل عجیبی که باعث می‌شود فکر کنیم نسخهٔ فعلی ما، تقریباً نسخهٔ نهایی ماست.در این اپیزود از «زهینه» دربارهٔ یکی از جذاب‌ترین سوگیری‌های شناختی صحبت می‌کنیم؛ سوگیری‌ای که روی تصمیم‌های بزرگ زندگی اثر می‌گذارد؛ از انتخاب شغل و شریک زندگی گرفته تا مهاجرت، خرید خانه، سرمایه‌گذاری و حتی چیزهایی که فکر می‌کنیم «همیشه» دوستشان خواهیم داشت.در این اپیزود می‌شنوید:توهم پایان تاریخ چیست؟پژوهش مشهور دانشگاه هاروارد چه چیزی را دربارهٔ آیندهٔ شخصیت ما نشان داد؟چرا مغز گذشته را پر از تغییر می‌بیند، اما آینده را تقریباً ثابت تصور می‌کند؟این سوگیری چه تأثیری بر تصمیم‌های مهم زندگی دارد؟و چطور می‌توانیم کمتر گرفتار این خطای ذهنی شویم؟اگر تا به حال با خودت گفته‌ای:«من دیگر خودم را می‌شناسم.»یا«بعید است نظرم دربارهٔ این موضوع عوض شود.»این اپیزود احتمالاً نظرت را تغییر خواهد داد.🎧 اگر از این اپیزود خوشت آمد، آن را با کسی به اشتراک بگذار که فکر می‌کند دیگر قرار نیست تغییر کند.📚 منابعQuoidbach, J., Gilbert, D. T., & Wilson, T. D. (2013). The end of history illusion. Science, 339(6115), 96–98. doi:10.1126/science.1229294Ellenberg, J. (2013). Do we really underestimate how much we’ll change? (or: absolute value is not linear!) — Quomodocumque blog, ۵ ژانویه ۲۰۱۳.Harris, M. A., & Busseri, M. A. (2019). Is there an ‘end of history illusion’ for life satisfaction? Evidence from a three-wave longitudinal study. Journal of Research in Personality, 83, 103869.Roberts, B. W., Walton, K. E., & Viechtbauer, W. (2006). Patterns of mean-level change in personality traits across the life course: A meta-analysis of longitudinal studies. Psychological Bulletin, 132(1), 1–25.Roberts, B. W., & Mroczek, D. (2008). Personality trait change in adulthood. Current Directions in Psychological Science, 17(1), 31–35.Ersner-Hershfield, H., Wimmer, G. E., & Knutson, B. (2009). Saving for the future self: Neural measures of future self-continuity predict temporal discounting. SCAN, 4(1), 85–92.Hershfield, H. E., et al. (2011). Increasing saving behavior through age-progressed renderings of the future self. Journal of Marketing Research, 48, S23–S37.Gilbert, D. (2014). The psychology of your future self — TED Talk.British Psychological Society Research Digest — نقدِ روش‌شناختی مقاله‌ی ۲۰۱۳.مولوی، مثنوی معنوی، دفتر سوم.