YAKIN TARİHİMİZDE GARİP OLAYLAR zafer Doğan

ilk 30 dk dinledikten sonra bırakacayacağınız bir kitap. Endonezya Başkanına Türkiye cumhuriyetinin bulup verdiği hayat kadınının bel soğukluğu bulaştırmasından, Adnan Menderes'in evli metresine sünnet edilen papazlara, oğlunu gırtlağından kesilerek kurban edilmekten kurtaran başbakan.... Delice gerçek olaylar.... İçinde yaşadığımız ülkenin tarihini şekillendiren savaşların, antlaşmaların, birtakım olayların kronolojileri kadar yıllarca amiral gemisi olarak bilinen bir gazetenin logosunun arkasındaki bilinmeyenler; bir tarihçinin, eşinin yazdığı şiirlerin 14. yüzyılda yaşadığı iddia edilen bir şairin olduğuna koca ülkeyi inandırarak kandırması; Kırşehir’in mevcut iktidar partisine oy vermediği için ilken ilçeye çevrilmesi de bunlar kadar ilgimizi çekmez mi? 1960’h yılların sonunda Türkiye’nin en çok satan gazetesinin patronunun bir klozet kapağının gümrükten geçirilmesi meselesi yüzünden başbakanla aralarının açılması ve bu durumun giderek yolsuzlukları da ortaya çıkaran basın ve siyaset kavgasına dönüşen hikâyesini bilmek bizi eğlendirir. Oğlunu Adnan Menderes’e kurban etmeye çalışan bir babadan, gecekondu mahallesinin üzerine düşen uçaktan tazminat alabilmek için oğlunu ölmüş gösteren uyanık anneye, uzaya ilk çıkan insan Yuri Gagarin’i tebrik ettiği için tutuklanan öğretmene kadar sıradan insanların yaşadıkları da bize bir şeyler öğretmez mi? ............... Aynı zamanda elinizde tuttuğunuz kitap, uzun süredir üniversitede vermekte olduğum derslerdeki edinilmiş tecrübenin de bir ürünüdür. Bizim gibi hocaların işi çok zordur ve bu gerçeği ifade etmek için şakayla karışık öğrencilerime hep söylediğim bir şey vardır: “Bizim mesleğimiz İzlanda’da dondurma satmaya benziyor.” Ortalama öğrencinin tarihe ilgisinin çok az olduğu, ilgisi olanların da komplo teorilerinin çerçevesinin dışına çıkamadığı (Lozan’daki gizli bir maddeden dolayı bor madenlerini çıkartamıyor muşuz...) ya da ortaöğretimde verilen çoğunlukla renksiz, didaktik ve aşın doktriner eğitimin de etkisiyle tarihe karşı önyargılı oldukları teknik bir üniversite ortamında, öğrencilerin tarihe ilgisini artırma çabasıyla başladı her şey. Tecrübelerimden biliyorum ki nasıl benim gibi fizik, kimya yani temel bilimler okumamış kişiler popüler bilim kitaplarıyla bilimi, bilimsel düşüncenin anlamını ve önemini kavradıysa çoğunlukla sayısal ve mühendislik öğrencileri için de tersi geçerli. Sorun tarih disiplininde değil tarihin öğretilmesinde ya da aktarılmasında. Akademik tarih eğitiminin boğucu ve tekdüze havasından kurtulmak, tarih eğitimini daha renkli hâle getirmek için zaman zaman işlediğim konularla bağlantılı ilgi çekici anekdotları anlatarak yaptığım dersler bu kitabın çıkış noktasıdır. Bu birikim bir süre sonra “Neden bunlardan oluşan bir kitap yazılmasın?” fikrini de doğurdu. Yaklaşık 4 yıldır gazete arşivlerinin taranması, konuyla ilgili hatırat ve diğer kitapların incelenmesi suretiyle bu kitaba son hâlini verdim. Sonuç olarak bu bir “tarih” kitabı. Ancak bu tanımı yaparken şunu da açıklamak gerekiyor. Türkiye’de bazı istisnalar hariç popüler tarih kitabı denilince akla genel olarak bir parça çalakalem yazılmış, referans vermeyen, yüzeysel, eğlence kısmı öne çıkarılmış yapıtlar geliyor. Hatta yazılan dönemlerle ilgili olarak ayrıntılı bir bilgiye vakıf olmadan birkaç kaynakçayla yazılan kitaplar bulmak bile mümkün. Dolayısıyla bu anlayışın yeni nesillere popüler tarihin ana misyonu olan “tarihi sevdirme”yi sağlayamayacağı açıktır. Dolayısıyla elinizdeki kitap mümkün olduğunca popüler tarihin “eğlence” ve “kolay okunur” boyutuyla akademik tarihçiliğin “ciddiyetini” bir araya getirmeye çalışmaktadır. Takdir tabii ki sizlerindir. Ciddiyetin keyfinde, keyfin ciddiyetinde yakın tarihimiz denen o bizden daha çok uzaklaşmamış ama anlama çabalarımızın da devam ettiği bir yolculukta görebildiklerimi, yakaladıklarımı sizinle paylaşmak istedim.