योग्यं प्रशासनम्

उत्तमस्य प्रशासनस्य परिणामः कः इति अनया कथया ज्ञातुं शक्नुमः । कदाचित् केनचन संन्यासिना स्वशिष्यैः सह काचित् रुदती महिला दृष्टा । कारणे पृष्टे ज्ञातं यत् केनचन नरभक्षकेन व्याघ्रेण तस्याः परिवारसदस्याः, अन्ये केचन ग्रामजनाः च निष्ठुरतया भक्षिताः इति । शिष्येषु कश्चन अवदत् यत् एतं प्रदेशं परित्यज्य अन्यत् स्थानं गच्छेयुः इति । किन्तु तन्नीराकृत्य महिला अवदत् 'एतस्य प्रदेशस्य राजा सज्जनः धर्मनिष्ठः प्रजानुरागी च । देशे द्रोहः, वञ्चना, उत्कोचः, अन्याय्यं वा न दृश्यते । उत्तमे राजशासने सति वयम् अन्यत्र क्व वा गच्छेम?’ इति । तत् श्रुत्वा संन्यासी अवदत् 'बहूनि कष्टानि आपतेयुः चेदपि योग्ये प्रशासके सति जनाः तानि सहन्ते एव । तेनैव भूमिः नन्दनवनायते' इति ।(“केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य अष्टादशीयोजनान्तर्गततया एतासां कथानां ध्वनिप्रक्षेपणं क्रियते”)This tale shows the result of good governance. Once, a monk with his disciples saw a weeping woman. On asking, they learned that her family and some villagers had been cruelly devoured by a man-eating tiger. One disciple suggested leaving the region. But the woman refused, saying: ‘The king here is virtuous, righteous, and devoted to his people. In this land there is no treachery, deceit, bribery, or injustice. With such noble rule, where else could we go?’. Hearing this, the monk said: ‘Even if many hardships arise, people endure them under a worthy ruler. By his governance, the land itself becomes like a paradise.’