Yurt Dışında Malı Olan Kişinin Mirası Nasıl Paylaşılır?

Yabancı Ülkelerdeki Malların MirasıMerhaba! Bugün gerçekten çok sorulan bir konuyu ele alıyoruz. Yurt dışında malı olan biri vefat ettiğinde ne oluyor? O ev, o banka hesabı, o arsa... mirasçılara nasıl geçiyor? Hadi birlikte bakalım. Önce şunu söyleyeyim: Birden fazla ülkede mal varsa iş biraz karmaşıklaşıyor. Çünkü her ülkenin kendi kuralları var. Ama Türk hukukunda temel bir ilke var — miras bırakanın vatandaşı olduğu ülkenin hukuku uygulanır. Yani Türk vatandaşıysanız, yurt dışındaki mallarınıza da kural olarak Türk miras hukuku geçerli. Güzel, değil mi? Ama bu her zaman bu kadar basit gitmiyor.Mesela elinizde bir taşınmaz var diyelim — İspanya'da bir villa, Almanya'da bir daire. İşte burada durum değişiyor. Çoğu ülke, kendi topraklarındaki gayrimenkule kendi hukukunu uyguluyor. Buna hukuk dilinde "lex situs" deniyor — yani malın bulunduğu yerin hukuku. Dolayısıyla o İspanya'daki villa için İspanya hukuku devreye girebilir. Bu da demek oluyor ki birden fazla ülkede taşınmazınız varsa, her biri için ayrı ayrı süreç yürütmeniz gerekebilir.Avrupa'daki ülkeler söz konusu olduğunda işler biraz daha sistematik bir hal alıyor. AB, 2015 yılında ortak bir miras tüzüğü çıkardı. Bu tüzüğe göre miras bırakanın son olarak ikamet ettiği ülkenin hukuku uygulanıyor. Ama kişi isterse kendi milli hukukunun uygulanmasını önceden seçebiliyor. Üstelik "Avrupa Veraset Belgesi" denen bir belgeyle tüm AB ülkelerinde tek bir belge üzerinden işlem yapılabiliyor. Almanya, Fransa, İtalya, İspanya... hepsinde bu kolaylık geçerli.Peki Türk vatandaşı olarak yurt dışındaki bir mirası almak için ne yapmanız gerekiyor? Önce Türkiye'de veraset ilamı yani mirasçılık belgesi alıyorsunuz. Sonra bu belgeyi ilgili ülkenin diline çevirip apostil onayı yaptırıyorsunuz. Ardından o ülkedeki yetkili makama — noter, mahkeme ya da banka olabilir — başvuruyorsunuz. Çoğu zaman da orada yerel bir avukat tutmanız şart oluyor. Süreç biraz uzun, biraz meşakkatli ama adımlar net.Banka hesaplarına gelince... Her bankanın kendi iç prosedürü var. Bazı ülkelerde hesap otomatik olarak donduruluyor ve açılması için mahkeme onayı gerekiyor. Bu süreç bazen oldukça uzayabiliyor, bu yüzden sabırlı olmak ve süreci yakından takip etmek önemli.Şimdi gelelim pratik tavsiyelere. Eğer yurt dışında malınız varsa ve bir gün bunların mirasçılarınıza geçmesini istiyorsanız, o ülkede ayrıca bir vasiyetname düzenleyin. "Uluslararası vasiyetname" diye bir seçenek de var — Lahey Sözleşmesi kapsamında pek çok ülkede geçerli oluyor. Tüm hesap ve tapu bilgilerinizi güvenli bir yerde saklayın ve bunları güvendiğiniz birine bildirin. Mirasçılar o bilgilere ulaşamazsa süreç çok daha zorlaşıyor.Mirasçı konumundaysanız da şunu söyleyeyim: Süreçleri paralel yürütebilirsiniz, beklemek zorunda değilsiniz. Zamanaşımı sürelerine dikkat edin çünkü her ülkenin farklı kuralları var. Bir de çifte vergi meselesine bakın — Türkiye'nin pek çok ülkeyle çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması var, bunlardan yararlanabilirsiniz.Özetle şunu söyleyebilirim: Yurt dışında mal bırakmak ya da yurt dışından miras almak, tek bir ülkedeki mirasa kıyasla çok daha fazla dikkat ve hazırlık gerektiriyor. Hangi ülkede ne tür bir mal var, oranın hukuku ne diyor, vergi yükümlülüğü var mı — bunların hepsine ayrı ayrı bakmanız gerekiyor.Bugün bu konuyu biraz daha netleştirebildiysem ne mutlu. Dinlediğiniz için teşekkür ederim, bir sonraki bölümde görüşürüz!