PODCAST · science
Açık Bilim Cepyayını
by Açık Bilim Cepyayını
Bilim yeterince heyecanlıdır...
Episodes
-
RASSAL YÜRÜYÜŞ #41 – “MANAV” ve “MÜREKKEP”
41.bölümümüzde cazip çekici kelimelerimiz: Manav ve Mürekkep Sitenin kodları ve şu anki kelimeler: https://github.com/bagerakbay/rassalYuruyus/blob/master/konular Siz de kelimeleri rastgele olarak kullanmak isterseniz buradan kullanabilirsiniz. http://rastgele.bagerakbay.com/...
-
Audio Post: A sigh of satisfaction
The nearer moon, hurtling suddenly above the horizon and lighting up the Barsoomian scene, showed me that my preserver was Woola.
-
10 things you can learn about fashion from walruses
Distinctively redefine reliable human capital via prospective metrics. Assertively synergize real-time partnerships for tactical partnerships. Distinctively foster user-centric web services and an expanded array.
-
Episode 7: Camera Gear Review
A wonderful serenity has taken possession of my entire soul, like these sweet mornings of spring which I enjoy with my whole heart. I am alone, and feel the charm of existence in this spot, which was created for the bliss of souls like mine. I am so happy, my dear friend, so absorbed in the...
-
9 ridiculously simple ways to improve your friendship
Synergistically syndicate optimal channels without superior "outside the box" thinking. Distinctively monetize covalent users vis-a-vis team driven e-commerce. Professionally fashion proactive value through vertical core competencies.
-
10 best tips for dog owners you will read this year
Objectively foster multidisciplinary e-commerce via corporate markets. Intrinsicly disseminate extensive users via timely architectures. Assertively repurpose global methods of empowerment rather than fully researched bandwidth. Holisticly.
-
Sosyal Medya Şahinleştiriyor mu?
Şahinleşmek, Türk dil kurumuna göre “herhangi bir düşünce konusunda keskinleşmek, sertleşmek, katı bir duruş sergilemek” anlamına geliyor. Buna alternatif, çeşitli derecelerde şahinleşmeyi ifade eden daha pek çok cümle kullanırız: İnatlaşmak, diretmek, “nuh demek peygamber dememek” gibi……
more -
DÜZENSİZLİĞİ ÜRETMEK VE YAŞAM
Yaşam nedir ve belki daha da önemlisi, neden var? Ahlaki veya teolojik bir soru değil benimkisi; milyonlarca yıl önce, dünyada hiçbir yaşam varlık göstermezken, nasıl oldu da ilk canlılar ortaya çıktı? İşte, çıktılar bir şekilde! Ama nasıl? Fiziksel teorilerle bunu anlayabilir miyiz, yoksa sadece...
-
RADYUM KIZLARI
Onsekiz yaşında bir genç olan Mae Kaene, 1924 yılının yaz aylarında pek çok yaşıtı arkadaşının çalıştığı Waterbury Saat Fabrikası’nda işe girmişti. İş oldukça kolay görünüyordu: Kol saati kadranını bir fırça ile karanlıkta parlayan boya ile boyamak… Ücreti de fena sayılmazdı, 40 saatlik haftalık...
-
SÜRÜLERİN VE KALABALIKLARIN HAREKETİ
İki üç yıl önce bir hafta sonu Beyoğlu'nda dolaşmaya çıkmıştım. Akşamüstü İstiklâl'den Taksim'e doğru yürüyor, bir yandan da aylak aylak etrafa bakınıyordum. (Taksim'de sıkıyönetimin olmadığı zamanlardı ve kafamıza nereden gaz kapsülü gelir diye dikkat etmemiz gerekmiyordu.) Meydana ulaştığımda...
-
Robot da Olsa İnsan İnsandır
"Impossible Love" by Limontea (limontea.deviantart.com) İlla ki karbon temelli mi olayım? Nedir dört bağ yapan o elementin kerameti? Bak benim de sayısız transistörden oluşan bir işlemcim var. Her kapısından bir kez seni geçirmişim ki seni her hücresiyle sevdiğini iddia eden o adamın…
more -
YEDİĞİMİZİ İÇTİĞİMİZİ BİLELİM
"İçme yavrum onu, içi boya dolu. Hem de asitli! Şuna bak E330 E bilmem kaç hepsi bunda...". Sizi bilmem ama ben bu lâfı ve türevlerini çevremden çok duydum. Peki ne kadarı doğru bunların? Hem E330 ne ki acaba? E bilmemkaçların hepsi gerçekten kanser mi yapar? Aslında durum düşündüğümüzden daha...
-
ÇİKOLATA – NOBEL EĞRİSİ – STOCKHOLM’E GİDEN YOL
Vurucu ve ilgi çekici başlığımı attıktan sonra, yanımda bulunan çikolatamdan bir parça alıp ağzıma atıyorum ve mutlu mutlu sırıtarak acaba bunun gibi kaç kilo daha yersem günün birinde bana Nobel Ödülü verirler ve ben de Stockholm'ü görme fırsatı elde ederim diye düşünüyorum. Sonra başlığı tekrar...
-
Nobel hastalığı: Baltayı taşa vuran otoriteler
Bu bir sağlık sorunu değil. Yalnızca, büyük başarılara imza atmış birinin, bilmeden başka alanlarda da ahkâm kesme yetkisini kendinde bulmasına deniyor. Ama çok masum da sayılmaz: Başkalarının canını (veya cebini) yakabiliyor. Linus Pauling (Şekil 1) adını duymadıysanız, ayıp ediyorsunuz: Bu…
more -
BİR KLİŞE DENİZİ OLARAK: PLASTİKLER
Şekil 1: Plastik atıkların iç açıcı görüntüleri (Kaynak: Flickr - Kullanıcı: horiavarlan) Açık konuşmak gerekirse, plastik dediğimiz zaman ilk aklımıza gelen sadece yukarıdaki fotoğrafa benzer bir tablo oluyor. Her gün defalarca elimizden geçen plastik ürünler, çoğu insan için çevre düşmanı…
more -
Gelecek Zaman Olur Ki: “Geçmiş Zaman Fütürologları”
5 Mayıs 1958 Tarihli, Arthur Radebaugh tarafından çizilen "Düşündüğümüzden Daha Yakın" adlı seriden. Fütürolog Ekonomist Alvin Toffler, “Üçüncü Dalga” adlı kitabında insanların Dünya’nın hep aynı şekilde olacağını düşünmeye meyilli olduğunu söyler. Gerçekten de bugün bize otuz yıl sonraki...
-
AYKIRI KIZ: PIONEER-10
Voyager-1, popülaritesini her daim diri tutmayı başarmış uzay araçlarının başında gelir. Ancak okulun bu en popüler kızının ardında, pek tanınmıyor olsa da önemi yadsınamayacak aykırı bir kız vardır: Pioneer-10! Bu yazıda, Voyager-1/2 ve Pioneer-10/11 ikizlerinden, Voyager-1 ve Pioneer-10'a...
-
BİLİMSEL YÖNTEMİ BİR DEDEKTİFİN ÖYKÜLERİNDE BULMAK
Çocukluğumdan beri suç ve dedektif romanları, öyküleri en sevdiğim edebiyat tarzı olmuştur. Beklenmedik bir cinayet, cinayetin etrafında gelişen esrarlı olaylar, olası katiller, okura “Yok artık” dedirten çözümler ve en önemlisi bu çözümleri bulan dedektifler sayısız gece boyunca beni uykumdan...
-
DÜŞÜNCE DÜNYASININ GÖLGEDE KALANLARI: KADIN FİLOZOFLAR – I
İnsan esasen ne erkektir ne de dişi. Cinsiyetin farklı olmasının amacı, cinse özgü biçim farkını oluşturmak olmayıp yalnızca üremeye yarar... ” (Marie Le Jars de Gournay: Kadınlarla Erkeklerin Eşitliği Üzerine) Bu satırlar, Rönesans döneminin filozoflarından; Marie Le Jars de Gournay’a ait. Bu…
more -
Süt İçtim “Midem” Yandı…
Yoğurt, ayran, peynir… Ya da keşkül, sütlaç, puding… Sütlü Nuriye, irmik tatlısı... Dondurma, krem şanti, milkshake... Daha fazla sayamıyorum... İnek, keçi ve koyun sütünden mamül pek çok ürün hayatımızın vazgeçilmezlerini oluşturuyor. Mesela ben bu topraklarda yaşayan bir insan olarak peynirsiz...
-
MEMEDEKİ SAATLİ BOMBA: BRCA GENİ
Bundan birkaç ay önce, sinema dünyasının ünlü isimlerinden Angelina Jolie, The New York Times gazetesi için hakkında oldukça çok konuşulacak bir makale kaleme aldı. 14 Mayıs 2013 tarihinde yayınlanan bu makalede Jolie, BRCA1 geni taşıdığını öğrenmesinin ardından, kanserden korunma amacı ile...
-
#DİRENTRPV1
Biz söylemiştik Mayıs sayımızdaki “Apartman Çocuğu Olmak” başlıklı yazıda söylemiştik: Şehirlerde büyüyen ve yaşayan insanların şizofreni gibi ruhsal rahatsızlıklara yakalanma riskleri kırsal kesimdeki insanlara göre daha fazla. Beynin şiddet ve öfke içerikli davranışlarla ilişkilendirilen…
more -
Yaşayan, Biyolojik Işık: Biyolüminesans
Gecenin karanlığında denizden yükselen garip mavi ışıklar eski Yunanlılara göre yıldırımlar ile aynı doğaya sahipti. Zeus’un yıldırımlarına inananlar bir yana çoğu, bu yıldırımların bulutlarda meydana gelen patlamalar sırasında oluştuğuna inanıyordu. Denizden yükselen bu mavi ışıklar elektrik ile...
-
OTİZM, ATALARIMIZA FAYDA SAĞLAMIŞ OLABİLİR Mİ?
Raymond: 82, 82, 82. Charlie: 82 ne? Raymond: Kürdanlar. Charlie: Orada 82 kürdandan çok daha fazlası var Ray. Raymond: Toplam 246 tane. Charlie: Kaç tane? Sally Dibbs: 250. Charlie: Çok yakın. Sally Dibbs: Kutuda 4 tane kalmış. Bir neslin otizm ve otistik spektrum bozuklukları (OSB) ile…
more -
Yatak odasından geçen bir Nobel hikâyesi
Rita Levi-Montalcini (1909-2012) (Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin Becker Tıp Kütüphanesi’nin özel izni ile kullanılmıştır. Courtesy of Becker Medical Library, Washington University School of Medicine.) Kapılar, genç bir hekim ve parlak bir araştırmacı olan Rita'nın yüzüne kapanıyordu....
-
İNSANLIĞIN DOĞA KARŞISINDAKİ ÇARESİZLİĞİ-1: YILDIRIM ÇARPMASI
İnsanoğlunun, onbinlerce yıldır üzerinde yaşadığı yerküreye iyi davrandığı söylenemez. Doğanın bu yapılanlara kayıtsız kalmadığından mıdır bilinmez, doğal olarak yaşadığımız pek çok olay afet derecesinde sonuçlar doğurabiliyor. Gerek yerküredeki değişimlerin sonucu olarak gerekse doğal hayatın…
more -
BİR SİVİLCENİN HAYATI
- Metiiiiiiiin.... Kime diyorum ben! Gel, çabuk kahvaltını yap. - Tamaaaam anneee. (of!) - Nerdesin sen? Hemen gel buraya. Servisin gelecek şimdi! - Banyodayııım. Geliyorum şimdiii. (of! of! of!) 15 yaşında genç bir çocuk olan Metin'in banyoda bu kadar uzun kalmasının sebebi, yapmakta olduğu...
-
İNSANLIĞIN YAPAY ZEKAYLA İMTİHANI
Kuşkusuz ki, yapay zeka alanındaki bilimsel araştırmalar ve eşzamanlı yürütülen teknolojik gelişmeler insanlığın yararına ilerleme kaydediyor. Hatta potansiyel faydalara bazen kendimizi o kadar kaptırıyoruz ki, madalyonun diğer tarafında yer alan yıkıcı etkileri de görmezden gelebiliyoruz....
-
BİR YARA KABUĞUNUN HAYATI – 2
Özet: Previously on "Metin'in Parmak Yarası"... (1. Bölüm'den devam) Metin, henüz 13 yaşında yaramaz bir çocuktur. Sanat merakı yüzünden aldığı maket bıçağı ile başparmağını kesmiştir. Bu bıçak, Metin'in epidermisini ve dermisini kesmiş, yolu üzerindeki bir çok kılcal damarı ve dokuyu...
-
CADILIK MI KÖTÜ YOKSA İNSANLIK MI? : AVRUPA’DA CADI (KADIN) AVLARI
“Üst tarafları kadındır onların ama alt tarafları hayvandır; bellerinden yukarısı tanrılarındır ama aşağısı şeytanın malıdır… Cehennem, zulmet, kükürt kuyuları, alev alev ateşler, kaynar sular, pis kokular hep, hep oradadır…” Yukarıda okuduğunuz mısralar, Shakespeare’nin Kral Lear adlı oyunundan…...
-
YUMURTA PİŞİRMEK BİR BİLİMDİR
Kadınlar eşlerinden, erkek arkadaşlarından veya erkek tanıdıklarından mutfak konusunda hep şikayet etmişler ve bunu "benimki/bizimki yumurta bile kıramaz" diye dile getirmişlerdir. Ben ne zaman bunu duysam şaşırırım, "yumurta kırmak ve yumurta pişirmek kolay mıdır ki erkeklerden bunu...
-
MONTY HALL PROBLEMİ
Matematik zordur dersem, herhalde çok şaşırtıcı bir şey söylemiş olmam. Soyutlanıp saf özüne indirilmiş düşünceyi evirip çevirmeyi öğrenmek çok çetin bir iştir. Tabii ki imkânsız değil. Ne de olsa dünyada onbinlerce profesyonel matematikçi var, ve başka insanlardan hiç farkları yok. Çalışınca her...
-
KAVANOZDAKİ BEYİN: EINSTEIN’IN TUHAF SON YOLCULUĞU
Einstein'in ölümünün ardından beyni, 50 yılı şkın bir süredir kavanozda elden ele geziyor. ( Kaynak: Flickr, Gaetan Lee) Albert Einstein ismini duymayanımız var mı? Bilimle ilgilensin veya ilgilenmesin, büyükten küçüğe hemen herkesin ismini bildiği, az çok hayatı hakkında bir şeyler duyduğu büyük...
-
BİR YARA KABUĞUNUN HAYATI – 1
Metin, Metin, Metin... Henüz 13 yaşında ve yaşıtlarından çok çok daha hareketli ve yaramaz. Bulduğu her aleti kurcalayan, her şeyi tamir etmeye çalışan ve genelde başarısız olan bir çocuk Metin. Son 2 ayda 5 defa çarpılmasının ardından, neyse ki elektriğe ve prizlere olan ilgisini yitirmiş…
more -
BİLGİ KİMİ ZAMAN ÖLDÜRÜCÜDÜR: GÜLÜN ADI
“Karanlık sisli bir gece… Lanetli ve karanlık manastırda kütüphaneci Malachi, bastıramadığı bir merak içerisinde… Yaşlı Jorge ortalarda yokken aklındakini gerçekleştirmeli mi? Yavaşça ilerliyor, gizli bölme buralarda bir yerde olmalı… Evet işte orada, etrafına bakınarak yavaşça gizli şifreyi...
-
İNSANLIK NASIL “ÖLÜR”?
Dünya. Samanyolu galaksisinin dış kollarından birinde öylesine parlayan bir yıldızın üçüncü gezegeni. Bu mavi gezegene dışarıdan baktığımız zaman zekaca baskın görünen insan türüne ev sahipliği yaptığını görürüz. Gezegenin kaynakları sınırlı ve nüfusu sürekli artıyor. İçerisindeki zeki ve baskın...
-
Prof. Dr. Aslıhan Tolun ile insan genetiği çalışmaları üzerine
Açık Bilim Cepyayını'nda bu ayki konuğumuz Prof. Dr. Aslıhan Tolun. Prof. Dr. Aslıhan Tolun Prof. Dr. Tolun, 1982’den bu yana Boğaziçi Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü’nde araştırmalarını sürdürüyor. 1984 yılında TÜBİTAK teşvik ödülünü kazanan Tolun, daha önce Türkiye Bilimler...
-
MORÖTESİNİ GÖRMEK
"Sonunda, resimleri artık doğru düzgün yapmak bir kenara, onları iyice bozduğumu fark ettim. Birkaç tablomu bu nedenle imha ettim. Artık neredeyse körüm, ve bundan böyle resim yapmayı bırakmam gerekiyor. Bunu kabullenmem çok zor, ressamlık kariyerim bitiyor, ve sağlığım gözlerim harici neredeyse...
-
KARACİĞERİN ALKOLLE İMTİHANI
Karaciğerin pek bilinmeyen yönleri ile alkolle olan ilişkisini, kendimce anlatılmaya en değer konulardan sayarım. Öyle ki karaciğerimiz soluduğumuz havayla, yiyip içtiklerimizle vücudumuza giren toksik* maddelerle uğraşadursun, biz bunun üzerine onu bir de alkolle sınamaya kalkarız. Hiç merak…
more -
CANLI-TAKLİTÇİ ROBOTLAR 02: DUVAR GEZGİNLERİ
Canlı-taklitçi robotlar yazı dizimizin ikinci ayağında düz duvarlara ve zor yerlere tırmanıp kurtarma, tamir veya casusluk işleri için gözetleme yapan robotları inceleyeceğiz. Canlı-taklitçi veya biyomimetik robotların gün geçtikçe daha çok alanda karşımıza çıkıyor olması tesadüf değil. Bu yazı...
-
Dr. Salih Özçubukçu ile kimya araştırmalarına dair
Cepyayınımızın bu ayki konuğu, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kimya Bölümü öğretim üyesi Y. Doç. Dr. Salih Özçubukçu. Dr. Salih Özçubukçu Salih, geçen nisan ayından bu yana ODTÜ'de kendi laboratuvarında çalışıyor. Kendisi ile hem nükleer atıkların ayrıştırılmasına yönelik araştırmaları, hem de...
-
CANLI-TAKLİTÇİ ROBOTLAR 01: BALIK TERBİYECİLERİ
Canlı-taklitçi robotlar yazı dizimizin ilk ayağında su altına inip, balıklara nereye gitmeleri gerektiğini öğretecek robot balıkları inceleyeceğiz. Biyomimetik veya canlı-taklitçilik (ingilizcedeki karşılığı biomimicry, biomimetics veya bio-inspiration) doğaya, onun modellerine, sistemlerine,...
-
KIZLAR PEMBE GİYER, ERKEKLER MAVİ
Hiç son zamanlarda büyük bir mağazanın oyuncak reyonunu gezdiniz mi? Ben uzun zamandır gezmemiştim, ta ki bundan birkaç ay önce biri kız biri erkek olan yeğenlerime hediye almaya gidene kadar. Amacım, her ikisine de içlerindeki bilim merakını körükleyecek yaratıcı birer hediye almaktı. Erkek...
-
VİKİNG SAVAŞÇILARININ IŞILDAYAN RUHLARI: KUZEY IŞIKLARI
İzlanda'dan bir aurora ( Kaynak:17 Mayıs 2011 APOD, NASA; Fotoğraf: Stephane Vetter) Eğer günün birinde kış aylarında, açık bir havada yolunuz kuzey kutbuna yakın ülkelerden birine düşerse, başınızı kaldırıp gökyüzüne bakın. Gözünüzle görebileceğiniz en muhteşem doğa olaylarından birine şahit...
-
Doç. Dr. Alp Dinçer ile tip 1 nörofibromatozis ve hidrosefali üzerine
Radyoloji Uzmanı Doç. Dr. Alp Dinçer ile tip 1 nörofibromatozis hastalarında hidrosefali ve tedavisi konusunda son yayınlanan çalışmaları üzerine söyleştik. Dr. Alp Dinçer, 2009'dan bu yana Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde öğretim üyesi. Doç. Dr. Alp Dinçer Kendisine söyleşi için yeniden...
-
Dr. Emre Yakşı ile sinir bağlantıları üzerine
Sinir gelişimi üzerine çalışan Dr. Emre Yakşı ile, hem araştırma yöntemleri hem de araştırmalarının sinir sistemi kuramlarındaki yeri üzerine konuştuk. Dr. Emre Yakşı Dr. Yakşı, bize özellikle Harvard Üniversitesi’nde Doç. Dr. Rachael Wilson Laboratuvarı’ndaki çalışmaları ve 2010’dan beri de...
-
TERAPİST ROBOTLAR
Şimdilik robotları, istediğimiz seviyede karmaşık davranışlar sergileyemeyen aptal otomatlar olarak görüyoruz, ama otistik çocuklar bizimle hemfikir değil! Otistik hastalarda işlevlerini yerine getiremeyen ayna nöronlarından yola çıkarak, otizm tedavisinde en basit robotların bile nasıl olup da...
-
DOÇ. DR. TAN İNCE İLE MEME KANSERİ ARAŞTIRMALARINA DAİR
Meme kanserine dair çalışması Türk basınında yer bulan Doç. Dr. Tan İnce ile araştırmaları hakkında görüştük. Doç. Dr. Tan İnce Dr. Tan İnce şu anda Miami Üniversitesi'ne bağlı Miller Tıp Fakültesi'nde Multidisipliner (Çokyaklaşımlı) Kök Hücre Enstitüsü'nde Tümör Kök Hücreleri bölümünü yönetiyor....
-
PROF. DR. A. RÜSTEM ASLAN İLE UZAY MÜHENDİSLİĞİ ÜZERİNE
Açık Bilim Cepyayını’nın üçüncüsünü, İTÜ Uzay Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. A. Rüstem Aslan ile yaptık. Prof. Dr. A. Rüstem Aslan Prof. Dr. A. Rüstem Aslan hâlen İstanbul Teknik Üniversitesi Uzay Mühendisliği Bölüm Başkanı olarak ve İTÜ Rotorlu Hava Araçları Tasarım ve Mükemmeliyet...
-
DR. ÖMER GÖKÇÜMEN İLE EVRİMİN GENETİĞİ ÜZERİNE
Açık Bilim Cepyayını'nın ikincisini, evrim genetiği üzerinde çalışan Dr. Ömer Gökçümen ile yaptık. Dr. Ömer Gökçümen Dr. Gökçümen hâlen Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde ekip lideri olarak çalışıyor. İlgi alanı, canlı evrimindeki değişiklikleri, genetik yöntemler kullanarak araştırmak olarak...
We're indexing this podcast's transcripts for the first time — this can take a minute or two. We'll show results as soon as they're ready.
No matches for "" in this podcast's transcripts.
TOPICS IN THIS SHOW
Loading reviews...
Loading similar podcasts...