De Parlementaire Podcast
by Centrum voor Parlementaire Geschiedenis
Polarisatie, de maakbare samenleving, economische crises en burgerlijke ongehoorzaamheid. De jaren zeventig waren een onstuimig maar tot de verbeelding sprekend decennium. Het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis bracht de Nederlandse politiek van de jaren zeventig in kaart in het boek Grote idealen, smalle marges. In De Parlementaire Podcast komen de onderzoekers aan het woord. Ze geven een inkijkje in wat zich allemaal afspeelde op het Binnenhof en daarbuiten, en vertellen hoe politieke keuzes van toen doorwerken tot in het heden.
Episodes
-
#16 De herontdekking van de parlementaire enquête. Het RSV-schandaal (1983/84) en de transformatie van de democratie
Hoogleraar parlementaire geschiedenis en directeur van hetCentrum voor Parlementaire Geschiedenis prof. dr. Ronald Kroeze sprak op vrijdag 11 oktober 2024 zijn oratie uit over de waarde van parlementaire geschiedenis en de herontdekking van de parlementaire enquête. Met CPG-onderzoeker Fons…
more -
#15 Veertig jaar na de kruisraketten - live registratie discussiemiddag
Deze aflevering van de parlementaire podcast betreft geen reguliere aflevering, maar een live registratie van een discussiemiddag die wij op 10 september 2025 organiseerden rondom de kruisrakettendiscussie van 40 jaar geleden. Dit was tevens een event ter gelegenheid van de lancering van de…
more -
#14 De politiek achter belastinghervormingen
In de jaren tachtig had Nederland een belastingstelsel met negen schijven. Dat moest een stuk eenvoudiger. Hoe stonden de politieke partijen tegenover de belastingplannen van de kabinetten-Lubbers? De politiek achter belastinghervormingen. Naomi Woltring, die tot 1 juli 2025 onderzoeker was bij…
more -
#13 Minderheden op de politieke agenda
De komst van verschillende groepen migranten in Nederland na de Tweede Wereldoorlog leidde in de jaren 50, 60 en 70 tot versnipperd beleid dat verschilde per migrantengroep en ook nog eens verdeeld was over diverse departementen. In 1983, ten tijde van het eerste kabinet-Lubbers, kwam de eerste...
-
#12 Milieuproblemen managen
Milieubeleid was een thema dat opkwam in de jaren 60, 7o en 80. Verschillende vormen van milieuverontreiniging en verontrustende rapporten als 'Grenzen aan de groei' lagen daar mede aan ten grondslag. Hoe reageerden de kabinetten-Lubbers op de problemen rond milieuvervuiling? Wie waren de...
-
#11 Nederland, de NAVO en de kruisraketten
Wat was de positie van Nederland binnen de NAVO ten tijde van de jaren tachtig en vroege jaren negentig? Hoe stonden ministers en fracties tegenover de Amerikaanse wens om kruisraketten te plaatsen op Nederlandse bodem en hoe wist premier Lubbers het voor elkaar te krijgen dat er, ondanks...
-
#10 Premier Ruud Lubbers
Ruud Lubbers was een beeldbepalend figuur in de periode 1982-1994. Gedurende twaalf jaar jaren stond hij aan het roer van drie kabinetten die zijn naam droegen, tweemaal met de VVD (Lubbers I en II) en eenmaal met de PvdA (Lubbers III). Weinigen hebben zo'n stempel op deze periode gedrukt als…
more -
#9 Het Parlement in de jaren 1982-1994
Het Parlement als bedrijf en als instituut. Wat was de cultuur van het Parlement ten tijde van de kabinetten Lubbers (1982-1994)? Hoe waren de verhoudingen tussen ministers en Kamerleden en wat zegt de eerste parlementaire enquête in decennia over de veranderende rol van het Parlement? Hoogleraar...
-
#8 Binnenhof, buitenland
Buitenlandpolitiek was in de jaren veertig en vijftig een specialistische aangelegenheid, maar in de jaren zestig en zeventig manifesteerde zich een nieuwe generatie geëngageerde politici, intellectuelen en activisten die de blik over de landgrenzen richtten. De buitenlandse politiek werd een…
more -
#7 Het oorlogsverleden verwerkt
De verwerking van het oorlogsverleden nam in de jaren zeventig een hoge vlucht. Politici en journalisten beten zich erin vast. Johan van Merriënboer reflecteert op deze ontwikkeling aan de hand van drie verschillende kwesties: De drie van Breda, de zaak Aantjes en de zaak Menten. Daarbij gaat hij...
-
#6 Potverteren en puinruimen
In 1973 kwam er een einde aan een lange periode van welvaartsgroei. De oliecrisis trok internationaal diepe sporen. Talloze industrieën kwamen in zwaar weer terecht, de werkloosheid steeg. Onder economen woedde een strijd over de aanpak van de financieel-economische problemen, waarbij een...
-
#5 De middenschool
‘Spreiding van kennis, macht en inkomen’, dat was het motto van het kabinet-Den Uyl dat in 1973 aantrad. Onderwijsvernieuwing stond hoog op de politieke agenda en in de middenschool zagen velen de toekomst. Anderen vonden het een schrikbeeld en spraken over een ´socialistisch spuitje’ dat het...
-
#4 De vervuiler betaalt
Het milieu stond begin jaren zeventig hoog op de politieke agenda, maar het milieubeleid stond nog in de kinderschoenen. Structurele veranderingen kwamen maar moeilijk van de grond, en eind jaren zeventig verloor de eerder zo urgente milieuproblematiek zelfs politieke prioriteit. Jonne Harmsma...
-
#3 Burgerlijke ongehoorzaamheid
Vanaf de jaren zestig werden burgers steeds mondiger en kritischer. Dat leidde in de jaren zeventig tot veel verschillende vormen van burgerlijke ongehoorzaamheid, van de sabotage van munitietreinen tot activisme vanuit de huiskamer. Hoe reageerde de Tweede Kamer op deze buitenparlementaire…
more -
#2 Samenwerking en versplintering
Het Nederlandse politieke bestel werd sinds het laatste kwart van de negentiende eeuw vormgegeven door liberalen, confessionelen en sociaaldemocraten. Nadat het verzuilde partijlandschap in de tweede helft van de jaren zestig was opgeschud, zochten de drie politieke hoofdstromen in de jaren...
-
#1 Grote idealen, smalle marges
De jaren zeventig van de vorige eeuw waren de jaren van idealisme, activisme en hooggestemde verwachtingen over welzijn, welvaartsverdeling en democratisering. Het was ook het decennium van diepe maatschappelijke en politieke tegenstellingen. Het boek Grote idealen, smalle marges beschrijft de...
About this show
Polarisatie, de maakbare samenleving, economische crises en burgerlijke ongehoorzaamheid. De jaren zeventig waren een onstuimig maar tot de verbeelding sprekend decennium. Het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis bracht de Nederlandse politiek van de jaren zeventig in kaart in het boek Grote idealen, smalle marges. In De Parlementaire Podcast komen de onderzoekers aan het woord. Ze geven een inkijkje in wat zich allemaal afspeelde op het Binnenhof en daarbuiten, en vertellen hoe politieke keuzes van toen doorwerken tot in het heden.
Hosted by
Centrum voor Parlementaire Geschiedenis