Efervesciencia

(1:52) A escuma que vemos nas praias dános información sobre a saúde da auga. Conversamos co catedrático de Enxeñaría Química Gumersindo Feijoo. (9:38) No Museo Mar de Sorrizo en Arteixo presentouse o proxecto Candorcas, unha iniciativa promovida por Paola Catapano. Paola é xornalista científica no CERN, pero ademais preside a asociación Polarquest.org que co veleiro Lady Magellan suca os mares en prol da sostibilidade e a ciencia cidadá. (20:28) Efeméride do 7 de maio do Calendario da Historia da Ciencia de Mónica Núñez. (21:53) Dialogamos sobre arte, pesca sostible e educación ambiental con Margarita Cimadevila (artista e presidenta de ARSCIENCIA), Francisco Varela (secretario da confraría de pescadores de Malpica) e Eva Quiroga (bióloga en Somos Terra Cooperativa e bailarina de danza contemporánea). (33:12) A partir de 2020 comezan as interaccións entre veleiros e as candorcas ibéricas, algo inédito no mundo e que non acontece con outro tipo de embarcacións. Xa se documentaron uns cincocentos encontros. Alfredo López, Mónica González e Álvaro Galán de CEMMA (Coordinadora de Estudo dos Mamíferos Mariños) explícannos que non son nin ataques nin xogos.A nosa web oficial www.efervesciencia.orgEn Bluesky @efervesciencia.orgCanle en Telegram de amigos e colaboradores en https://t.me/efervescentes

[Versión estendida] Programa monográfico dedicado á 5ª edición de "Ciencia na Aldea" que organiza a asociación Corripa. Este ano estas xornadas están dedicadas á transhumancia. Levámosvos a Pena da Nogueira, no concello máis pequeno de Galicia, Negueira de Muñiz para coñecer toda a biodiversidade de científicos, divulgadores, educadores ambientais, gandeiros e público afeccionado á natureza e a ciencia que confluiu nunha aldea de 3 habitantes. Puidemos conversar co naturalista sonoro Carlos de Hita e co ornitólogo Antonio Sandoval (2:03), Daniel Lago é un mozo interesado nas bolboretas que poden ver no seu pobo, Obacho (15:36), a memoria viva dos pastores transhumantes chega da man de Francisco Martínez e Joaquín García da Fundación Oxígeno (18:04) e  José Conde (Centro de Interpretação da Serra da Estrela) falanos do proxecto europeo LIFE Wild Pollinators promovido por Corripa que busca conservar prados de gandería extensiva e polinizadores grazas á colaboración entre Galicia, Portugal e Francia (26:34). A fundación Legar, con Martina Ferradás e Xabier Blanco, utilizan a música de raíz de xeito terapéutico con persoas maiores, e en colaboracións con investigadores do IIS Galicia Sur teñen medido e publicado os resultados (29:24). Falamos coas gandeiras en extensivo Lucía González (A Carqueixa) e Tania (Asociación de Gandeiros da Fonsagrada) (35:42), Fernando Valladares (CSIC, Museo Nacional de Ciencias Naturales) reflexiona sobre os desafíos ambientais, a necesidade de repensar o modelo económico e a importancia de comunicar ciencia fronte ao negacionismo (38:58). Carlos Díaz dedícase ao turismo rural con epicentro nos Ancares e Terras de Burón con Naviaventours e explícanos como era a trashumancia en Galicia (1:07:40). José Arrojo é profesor de FP no IES Isla de la Deva de Asturias, onde promove o proxecto "FagueLab" de pesquisa de fagos cazadores de superbacterias (1:13:41). A neurocientífica especializada en visión Conchi Lillo (USAL) explica por que debemos protexer os ollos na eclipse (1:15:34). E rematamos con Alberto Uría e Vanessa Paredes da Asociación Corripa (1:21:38) e escoitando a "Catro nun zoco" ao vivo (1:24:23).A nosa web oficial www.efervesciencia.orgEn Bluesky @efervesciencia.orgCanle en Telegram de amigos e colaboradores en https://t.me/efervescentes

(2:56) A nosa sexóloga Laura Veiga preséntanos o seu libro “O mapa da túa sexualidade” para crianzas de 10 a 12 anos. O seu enfoque na diversidade e o autocoñecemento pode mesmo interesar a un público máis amplo. (14:52) Visitamos o grupo de Xenomas Móbiles no CIMUS, dirixido por José Tubío. Veñen de publicar en Science os mecanismos polos que os xenes saltaricos poden acabar escangallando os cromosomas e contribuíndo ao desenvolvemento do cancro. A conversa con José Tubío, Jorge Zamora, Nuria Espasandín e Uxía Piñeiro sobre o seu traballo lévanos a falar de meigas, Minions e Hamlet. (51:29) Efeméride do 23 de abril do Calendario da Historia da Ciencia de Moncho Núñez. (53:28)  No espazo da Axencia Galega de Innovación, Carlos Sánchez Vecino explica o novo programa Ciencia Empresa para apoiar proxectos individuais de innovación promovidos polas Pemes galegas.A nosa web oficial www.efervesciencia.orgEn Bluesky @efervesciencia.orgCanle en Telegram de amigos e colaboradores en https://t.me/efervescentes

(2:26) Terceira e última parte da dramatización sonora da obra de "divulficción científica" de Senén Barro "Algún día, quizais antes do que imaxinei". A temática da obra lévanos a conversar sobre ética e regulación da IA. (23:06) Maite Vence de Observer proponnos como ruta de turismo científico os socalcos e as vides da Ribeira Sacra. (28:51) Efeméride do 2 de abril do Calendario da Historia da Ciencia de Moncho Núñez. (29:46) Guía do ceo de primavera con Xavier Pérez Couto. (37:13) O cometa 3I/Atlas é o terceiro obxecto interestelar que foi detectado visitando o noso sistema solar. Un equipo do CITIC da UDC, no que participou o noso colaborador Xabier Pérez Couto, empregou datos da misión Gaia para intentar reconstruir a traxectoria orixinal de Atlas no pasado. Os datos apuntan a que pode tratarse dun obxecto moi lonxevo, quizais tanto como a nosa galaxia. Cando conversamos con Xavier o traballo estaba en revisión, finalmente foi publicado en [Astrophysical Journal](https://ruc.udc.es/rest/api/core/bitstreams/278ea2cb-be53-40c2-96d4-86198a451cf2/content).A nosa web oficial www.efervesciencia.orgEn Bluesky @efervesciencia.orgCanle en Telegram de amigos e colaboradores en https://t.me/efervescentes

(2:21) Unha exposición na Biblioteca Pública de Nova Iorq deu lugar a que Peter Kuper elaborase a fascinante banda deseñada "Insectópolis". Ideal para os amadores dos insectos e tamén para os que renegan destes bichos. O noso experto en banda deseñada é Daniel Pizarro. (15:07) Segunda parte da nosa adaptación da obra de "divulficción científica" de Senén Barro "Algún día, quizais antes do que imaxinei" que nos levará a analizar a vixencia do afamado test de Turing. (29:53) A miopía está a converterse nunha auténtica epidemia global, pero quizais o problema non sexan só as pantallas, senón a falta de luz natural nos nosos ollos. Conversamos con José Manuel Alonso (College of Optometry, Universidade Estatal de Nova York), que lidera unha investigación pioneira sobre como a cantidade de luz que chega á retina pode ser clave no desenvolvemento da miopía. Cando lemos en interiores ou en pantallas a pupila contráese para enfocar mellor, de tal xeito que á retina chega dez veces menos luz ca en circunstancias análogas no exterior.A nosa web oficial www.efervesciencia.orgEn Bluesky @efervesciencia.orgCanle en Telegram de amigos e colaboradores en https://t.me/efervescentes

(2:09) Se collésemos os mexillóns que neste mesmo instante están pendurados nunha corda baixo as bateas das rías galegas e os repartísemos con cada un dos habitantes da terra, poderiamos darlle dous mexillóns a cada persoa, e aínda nos sobrarían un par de miles de millóns. Galicia é a terceira produtora de mexillón do mundo por detrás de China e mais Chile.O problema é que nas últimas campañas a produción deste molusco ten descendido e cómpre preguntármonos que vai pasar no futuro e cal vai ser a incidencia do cambio climático neste recurso sostible e único co que contamos en Galicia. Para iso conversamos co profesor de investigación honorífico do CSIC Uxío Labarta.(23:16) Efeméride do Calendario da Historia da Ciencia de Moncho Núñez.(24:18) A primeira parte da nosa adaptación da obra de "divulficción científica" de Senén Barro "Algún día, quizais antes do que imaxinei" danos pe para falar de que a IA nin é tan intelixente nin tan artificial...A nosa web oficial www.efervesciencia.orgEn Bluesky @efervesciencia.orgCanle en Telegram de amigos e colaboradores en https://t.me/efervescentes

Monográfico dedicado a coñecer os proxectos "IGNICIA Proba de Concepto" da Axencia Galega de Innovación. (4:54) Conversamos con María Mayán (CINBIO, Universidade de Vigo) sobre SENPAD, unha terapia baseada en péptidos senoterapéuticos para frear a artrose atacando a raíz da enfermidade. (15:44) Óscar Pérez, CEO de KIUR, preséntanos esta spin-off de Gradiant que emprega intelixencia artificial para mellorar o tratamento das feridas crónicas. (32:41) Moncho Núñez tráenos a efeméride do lapis con goma de borrar no seu Calendario da Historia da Ciencia. (33:43) Camilo Prieto (responsable de aplicacións de láser de AIMEN) explícanos o proxecto L3DO de impresión láser 3D de materiais de altas prestacións demandados pola industria aeronáutica, espacial e da automoción. (42:14) Faustino Castro, tamén de Gradiant, achéganos a DOKKEN, unha nova spin-off que automatiza a xestión documental en empresas mediante IA, facilitando a dixitalización de procesos complexos.A nosa web oficial www.efervesciencia.orgEn Bluesky @efervesciencia.orgCanle en Telegram de amigos e colaboradores en https://t.me/efervescentes

(4:17) A psiquiatra Iria Veiga debulla mitos sobre a ansiedade(14:31) Moncho Núñez vén de escribir o libro "Eclipses: Historia e ciencia da ocultación extemporánea do sol". Acompañado de Marcos Pérez Maldonado (director dos Museos Científicos Coruñeses) coñecemos como a humanidade foi interpretando e estudando as eclipses solares.(43:45) O xornalista científico Antonio Martínez Ron relátanos a aventura dos globos aerostáticos na eclipse de 1905 e o misterio das “serpes solares”.A nosa web oficial www.efervesciencia.orgEn Bluesky @efervesciencia.orgCanle en Telegram de amigos e colaboradores en https://t.me/efervescentes

Programa especial con público desde o Teatro Colón da Coruña no festival Coruña Comunica Ciencia. (0:16) Radioteatro "Calvet en bicicleta" ao vivo coas voces de César Goldi, Avelino González, Manu Fernández e Estíbaliz Espinosa, o piano de Juanjo Fernández e o contexto de Rosa Pedrido e Estíbaliz Espinosa. Nos anos 30 do século XX, Fernando Calvet foi un catedrático de química innovador na docencia e na investigación. As novas autoridades franquistas desterran e expulsan a Calvet da súa cátedra na Universidade de Santiago. Calvet resiste e logra grandes fitos na industria farmacéutica, mesmo coa aquiescencia do réxime que quixo afogar a súa vida. Unha historia de solidariedade e mérito científico que se ramifica en direccións inesperadas, algunhas en bicicleta, e que chegan a hoxe en día.A nosa web oficial www.efervesciencia.orgEn Bluesky @efervesciencia.orgCanle en Telegram de amigos e colaboradores en https://t.me/efervescentes

(3:41) Coñecemos as novidades do concurso de relatos científicos InspiraCiencia con Ana Yeste (CSIC-Delegación de Cataluña). Achegámonos á xornada “Neurotecnoloxía para a medicina” no CHUAC, organizada polo grupo Neurocom da Universidade da Coruña. (10:12) Conversamos con Elena García Armada (Marsi Bionics/CSIC), pioneira no desenvolvemento do primeiro exoesqueleto robótico do mundo para nenos e nenas con enfermidades neurolóxicas. (38:35) Repasamos a primeira aplicación da penicilina no “Calendario da historia da ciencia” de Moncho Núñez.(40:25) Falamos tamén con Antonio Oliviero (Hospital Nacional de Parapléxicos de Toledo), presidente da Sociedade Española de Estimulación Cerebral, que explica como os campos magnéticos permanentes producidos por potentes imáns poden aliviar dores e mellorar síntomas neurolóxicos. A nosa web oficial www.efervesciencia.orgA nosa web oficial www.efervesciencia.orgEn Bluesky @efervesciencia.orgCanle en Telegram de amigos e colaboradores en https://t.me/efervescentes

(2:40) A xornalista Laura Veiga é a impulsora de pingando.gal. Vén de ser seleccionada para presentar o seu proxecto de divulgación sobre o ciclo menstrual en Ciencia en Redes 21.(17:56) Presentamos a Feira Científica Galiciencia coa técnica de Tecnópole Sabela Bouza e cos divulgadores Andrea Muras, @cienciamiuda, e David Ballesteros.(27:40) Susana Reboreda, decana e profesora titular da Facultade de Historia de Ourense da Universidade de Vigo, é experta en mitoloxía grega e o papel da muller na antiga Grecia.www.efervesciencia.org A nosa web oficial www.efervesciencia.orgEn Bluesky @efervesciencia.orgCanle en Telegram de amigos e colaboradores en https://t.me/efervescentes