Hoe verklaar jy dit?

5 Julie 2026: Het lewe 'n manier om bykans enigiets te oorleef? Ons vind uit hoe insekte uiterste hitte, ysige koue en droë omgewings trotseer. En, ons beantwoord 'n luisteraarsvraag: As mikroskopiese lewe op Aarde onder ongelooflike omstandighede kan oorleef, kan daar dalk ook lewe op die Maan of Mars wees?

28 Junie 2026: Hoe oorleef sommige insekte toestande wat vir die meeste lewe onmoontlik sou wees, soos vrieskoue, uitdroging en selfs suurstoftekorte? En, is dit waar dat slange al hoe meer aggressief word namate die aarde warmer word?

21 Junie 2026: Is diere werklik selfbewus, of lyk dit net so vir ons? Hoekom voel dit asof ’n draaiende fietswiel of tol weerstand bied wanneer jy dit probeer omkantel?

14 Junie 2026: Waarom vlieg ’n kuifkophoutkapper herhaaldelik teen ’n venster vas, asof hy doelbewus die glas aanval? En, hoekom vloei ’n rivier vinniger in die middel van die stroom as langs die oewer?

7 Junie 2026: Wat gebeur met jou liggaam wanneer dit aan uiterste toestande blootgestel word? En, kan ’n mens regtig vlieë wat in water verdrink het weer lewendig kry?

31 Mei 2026: Wat is daardie vreemde diertjie wat in die droë dorsland oorleef? En, hoekom vermeerder sekere insekte skielik in groot getalle, terwyl ander amper verdwyn?

Hoe bly ’n papie lewendig binne sy omhulsel, en hoekom sterf hy as dit te vroeg breek? Hoekom sien ’n mens kilometers se voëlneste aan kragdrade tussen Britstown en Upington, maar amper niks tussen Britstown en Kaapstad nie?

Het jy al ooit gewonder hoe klank diere se gedrag, kommunikasie en hulle oorlewing beïnvloed?En hoe sekere organismes kan leef in plekke waar niks anders kan oorleef nie - van ys tot kookwater? Ons ontbloot die ongelooflike maniere waarop die natuur aanpas en oorleef.

Sommige diere kan klank “sien” deur vibrasies. Harde, mensgemaakte geraas kan hulle navigasie en oorlewing ernstig ontwrig. En, daar is organismes wat in toestande leef wat vir ons onmoontlik is - van yskoue poolstreke tot byna kookpuntwarm water.

Jou eie immuunstelsel kan soms jou liggaam aanval asof dit die vyand is. En, in die natuur kan plante insekte wegstoot met gifstowwe, maar sonder daardie insekte kan hulle nie voortplant nie. Ons verduidelik hoe hierdie skynbare teenstrydighede werk.

Hoe werk die weerkaatsing van stemklank as jy in die middel van 'n sirkel staan, wat uitgelê is met klip, met net klipbankies en bossies rondom jou? Wat is die wetenskaplike verklaring daavoor? Al gehoor van visvangspinnekoppe, en kan spinnekoppe water drink? Het jy geweet as jy 'n insekdoder koop vir vlooie kan jy dit nie noodwendig op ander kruipende insekte gebruik nie?

Al gewonder hoekom ons griep en verkoue kry? Wat is die verskil tussen die twee? En wat het kamele met dit als uit te waai? Hoekom is honde en katte se kleintjies by geboorte so hulpeloos teenoor die van beeste en skape wat by geboorte alreeds kan loop. Bestaan daar argeologiese bewyse dat Moses wel geleef het?

Hoekom voel dit dae ná 'n baie lang vlug, of jy nog in die vliegtuig is en so effe van balans af is? Het dit iets te doen met jou ore of jou brein? Stem die biologie saam dat pedofilie nie as 'n seksuele orientasie soos homoseksualiteit beskou kan word nie? Het die kliplewende vorme aanpassings ondergaan wat hulle tot klippe beperk? En is daar ook ander diere wat uitsluitlik tussen klippe lewe?

Weet jy wat 'n analemma is? Hoekom vreet motjies so lekker aan jou sierstene? Wat het die sweet op 'n troepie se arm met 'n nag-vlieënde mot te doen? En, hoe kry 'n kameel dit reg om 'n boom vol dorings te vreet sonder om iets oor te kom?

Wanneer jy van Johannesburg na Sydney vlieg, hoekom voel dit of jy inderwaarheid eers Antartika toe vlieg? En wat het die wind daarmee te doen? Hoekom werk insekdoders nie op jeukmyte nie? Is dit waar dat witdoodhaaie se getalle net plaaslik afneem?

Ons gesels oor lastige haarskeerderspinnekoppe wat gereeld in jou huis kom kuier, en bied raad oor hoe om van hulle ontslae te raak. Dan word die kwessie van die Asiatiese kewertjie en sy uitwerking op bome herbesoek, en ons bespreek die bewerings dat niemand op die maan geland het nie.

Ons gesels oor 'n klipplaat met duisende kleiner klippies daarin vasgevang, vind meer uit van skerpioene en hoe jy hulle uit jou huis kan hou, en leer meer van die spoor onderaan 'n hoenderhaan se been.

'n Krap lyk baie soos 'n kreef sonder 'n stert, maar 'n kreef gebruik sy stert om te swem. Kan 'n krap swem? Ons hoor van 'n haarskeerderspinnekop wat lyk of hy vyf paar pote het, en nie vier soos ander spinnekoppe nie. Hoe giftig is reënspinnekoppe, en sal hulle in jou huis nesmaak en broei as jy nie ontslae raak van hulle nie?

Ons gesels oor Kappertjies wat naby Jakob Regop-blomme groei, wat dieselfde kleurverskynsel toon. Het die kleurpatrone dalk iets met die grond te doen, of is dit geneties? Dan hoor ons meer oor klein ongemaklike insekte in jou huis, en vind uit watter slange die grootste is en die redes daarvoor.

Hoe is dit moontlik dat 'n stukkie los mat wat bo-op 'n vloer of op 'n ander mat lê, die geneigdheid het om mettertyd oor die vloer te kruip? Hoe beweeg die wind 'n deur wat byna toe is, heen en weer? Het dit iets te doen met golflengte? En ons hoor meer oor nuwe mariene spesies op die bodem van die oseaanvloer, wat gelei tot groot entoesiasme oor die diepseelewe.

Watter insek is die kampioen van pynlike byte en steke? Hoe kry diere soos ape en bobbejane wat op hakkies-grensdrade sit, dan nooit seer nie? Ons gesels oor die verouderde term: Idioot-savant. En, hoe kan ons dink sonder woorde?

Is masels deesdae meer gevaarlik as jou kind dit opdoen of nie? Ons vertel jou meer oor slakpeste in jou tuin en oor die kombuismeelkewertjie.En is seeslange nou giftig of nie? Jurie van den Heever, Henk Geertsema en LeFras Mouton gee antwoorde.

Wat veroorsaak die onaangename prikkel-sensasies wat jy ervaar as jy aan byvoorbeeld deurhandvatsels raak? Hoe het evolusie voorsien dat die slang met gif toegerus moes word? Wat word van al die insekste wat nie deur vlermuise, miere of voëls geëet word nie?

Hoekom swem goudvisse soms onderstebo? Hoe is plante droogtebestand? Hoekom verkrummel sekere bakstene soms? Boots diere mekaar soms na?

Hoekom staan sekere voëls en slaap op een been? Hoe kry haelkorrels hulle vorm? Hoekom blaf 'n hond wanneer mense kom kuier? Hoekom skuur 'n kat teen jou been of pur en miaauw hy?

Hoekom is jou hond soe danig met jou gaste se bene? Moet ons op ons hoede wees vir planeet Nibiru? Is daai toiletpapier-etery regtig goed vir jou kat? En is dit regtig moontlik dat mense in Bybelse tye werklik so oud kon word?

Wil jy meer weet oor vliegkolle? Weet jy hoekom honde daar ruik as hulle ander honde ontmoet?

Kan weerkundiges donderweer voorspel? Hoe raak 'n mens ontslae van swamme wat oornag in jou potplante se potte opkom? Wat kan 'n mens aflei uit die feit dat daar onlangs klipwerktuie in die Engelse kanaal opgegrawe is? Hoe het die San dit reggekry om gate deur klippe te boor? Hoekom skuif die magnetiese noordpool voortdurend, en watter invloed het dit op navigasie-toestelle soos GPS?

Hoekom is daar temperatuurverskille tussen voorwerpe in dieselfde vertrek? Hoe kry sommige padda- en visspesies dit reg om tydens droogtes vir lang tye ondergronds te oorwinter? En wat word van al die rubberstof wat daagliks weens slytasie van motorbande af kom?

Wat is die doel van die dun beentjie wat aan die agterkant van 'n hoenderboudjie aangetref word? Hoekom drom miere op die kabels van 'n elektriese heining saam? Is dit biologies moontlik vir 'n mens om binne sekondes slagtande te ontwikkel en weer net so vining te absorbeer?

Hoekom kwaak paddas? Wat veroorsaak dat voetspore op nat seesand aanvanklik droog is, en dan vol water word? En hoe werk Foucalt se pendulum?

Is dit waar dat wit klere in die somer koeler is as swart klere? Kan 'n mens 'n orkaan vroegtydig met behulp van 'n ontploffing stuit? En het kameelperde ekstra werwels in hulle lang nekke?

Wat kan gedoen word duiwe se getalle in stede te beperk? En wat veroorsaak dat so baie van hulle probleme met hulle pote het? Wanneer 'n mens op klam sand op die strand stap, is jou voetspoor aanvanklik droog voordat daar water insypel, wat kort daarna weer verdwyn. Hoe verklaar 'n mens dit? Het die Kougarivier in die Oos-Kaap baie lank gelede direk in die see uitgemond voordat die loop daarvan verander het om by die Gamtoosrivier aan te sluit?

Hoe het Kepler dit reggekry om sy ingewikkelde berekenings oor planetêre beweging met behulp van die Romeinse getalle-stelsel te doen? Is dit moontlik om die swaartepunt van 'n voertuig laer te maak deur die wiele buitekant die bakwerk te monteer? Waar kom die tonne waaisand vandaan wat tydens die onlangse droogte uit Wes-Kaapse opgaardamme gewaai is?

Is die melk in 'n vyeboom se hout giftig, of kan 'n mens dit gebruik om vleis te braai? Is dit moontlik om 'n werkende eko-verkoeler van 2 liter koeldrankbottels waarvan die boom afgesny is, te maak? Hoe is dit moontlik dat 'n radys vir 'n paar jaar ongeveer 50 cm diep in 'n komposhoop sonder enige verotting of skade behoue kan bly?

Hoekom smelt 'n stuk botter in die mikrogolfoond van die middel af? Hoe maak 'n mens goeie kompos in jou tuin? Wat is die funksie van mangels en die blindederm as die verwydering daarvan geen oënskynlike newe-effekte het nie? En kom hierdie organe slegs by die mens voor?

Moet 'n mens stilstaan of vining padgee as jy skielik op 'n slang afkom? Ervaar visse, voëls, insekte en soogdiere pyn op dieselfde manier? Watter soort termiete val 'n perskeboom se wortels aan, en hoe raak 'n mens ontslae van hulle?

Kan 'n naderende koue front ou rugbybeserings meer laat pyn? Hoekom maak kuifkop-houtkappers nes, skaars 'n meter bokant die grond? Hoe werk goëlery soos dr I.D. du Plessis in sy boek “Uit persoonlike ondervinding”, beskryf? Is daar fossiele in die gesteentes van die Tankwa Karoo? En uit hoeveel water bestaan sneeu?

Hoekom is brak grond met 'n hoë soutlading suur, terwyl 'n mens juis die teenoorgestelde sou verwag? Is dit waar dat die westerse wêreld vir al die belangrike uitvindings verantwoordelik was, en dat mense soos die Chinese alles bloot gekopieer het? En hoeveel waarde kan 'n mens heg aan die sogenaamde wetenskaplike bewyse van ene prof. Stephenson van die VSA dat reïnkarnasie wel bestaan?

Hoe is dit moontlik dat klippe, rotse en sand in 'n vulkaan só warm kan word dat alles soos water kook en in die lug in geslinger word? Is dit waar dat slange kleurblind is? En is dit gesond om tuinvoëls kaas te voer?

Hoekom is Europese spreeus so 'n gewilde gasheer vir luise? Wat is die genetiese afstand tussen die gorilla en die mens? Hoe werk 'n sonwyser, en hoe akkuraat is dit?

Hoekom word vliegtuie se motore meestal onder die vlerke gemonteer en nie by die stert nie? Watter voedsel is daar vir diere, soos flaminke, in sout strandmere? Hoe werk 'n reënmeter? En hoe het die talle klein ysterklip-koppies tussen Britstown en Victoria-Wes ontstaan?

Hoekom word reënwater wat deur dorpe se stormwaterslote wegloop, nie opgevang vir gebruik nie? Wat is ystervarke se paringsgedrag? As Jupiter en die son uit dieselfde material bestaan, hoekom brand Jupiter nie?

Hoekom is daar nie giftige diere in Nieu-Seeland nie, terwyl Australië oor verskeie giftige spesies beskik? Wat het daartoe gelei dat die beplande hidrobreking in die Karoo gestaak is? En raak 'n vlieg gedisoriënteer in 'n motor wat teen 120 kilometer per uur beweeg?

Kan 'n operasangeres 'n glas met haar stem laat versplinter? Kan 'n mens van vlieë ontslae raak deur 'n 20-sent munt in 'n glas water te plaas? En hoe het 'n snaakse akkedisspesie by 'n huis in Pretoria beland?

As die see die oorsprong van reën is, hoekom is reënwater dan nie sout nie? Hoeveel verskillende soorte malaria kom in Afrika voor? En hoe kommunikeer diere met mekaar, sodat 'n koei dadelik haar kalf se bulk herken?

Hoekom hou inteling by mense gevare in, terwyl dit deur boere gebruik word om byvoorbeeld beesrasse te verbeter? Wat veroorsaak dat die een helfte van 'n lemoen se skil grasgroen is, terwyl die ander helfte liggeel is? Hoe word 'n lugspieëling veroorsaak? En hoekom suis die wind nie in ons ore as gevolg van die aarde se rotasie-spoed nie?

Wat bedoel wetenskaplikes as hulle sê dat die heelal op 'n mespunt gebalanseer is? Waarom word honde nie afgeskrik deur die reuk van vrot kos nie en eet hulle dit selfs sonder om siek te word? En hoekom kniel vlakvarke as hulle wei?

Watter nut het skerpioene, en hoe hou 'n mens hulle uit die huis? Kan perdebye sonder mannetjies voortplant? En hoekom kan sekere diere nog rondhardloop of swem nadat hulle onthoof is?

Waar kom paddavis-garnale skielik na 'n reënbui in granietpoele in die suide van Namibië vandaan? Is die teenwoordigheid van reënspinnekoppe werklik 'n aanduiding dat daar reën op pad is? En hoe lyk krapspinnekoppe en waar word hulle aangetref?