Kutsala Dönüş

"Ben kimseye boyun eğmem" deriz. Gündelik bir laf. Ama durup düşününcetuhaf bir şey var: teslimiyeti anlatırken bedenden bir uzuv seçmişiz,hem de en savunmasız olanını.Bu bölümde inancın kafanın içinde taşınan bir fikir değil, dizle, alınlave adımla dünyaya yazılan bir şey olduğunu konuşuyoruz. Tibet'te üçadımda bir yere kapanarak bin kilometre yol alan hacılardan Perssarayındaki eğilme adabına, Babil'de yılda bir gün tokatlanan kraldanbayram sabahı öpülüp alna götürülen ele, tavaftan semâya, hacyollarından katedral zeminindeki labirente ve kökü "bağlamak" demekolan yogaya.Bölümde geçen kelimeler ve kavramlar: boyun eğmek, el pençe divan,secde, rükû, namaste, tavaf, pradakshina, semâ, asana.00:00 Boyun eğmek: dilin içindeki jest00:59 Beden önce inanır02:51 Şaman davulundan namaza: bedenin sözlüğü03:33 Eğilmek: dikliğin gönüllü terki05:37 Pers sarayında eğilme adabı06:19 Kendini alçaltan yükselir07:58 Babil: kralın tokatlandığı gün08:52 Bayram sabahı: el öpüp alna götürmek10:06 Namaste: sendeki kutsalı selamlıyorum10:58 Tavaf: merkezin etrafında dönmek12:16 Pradakshina: kutsal hep sağda13:31 Semâ: dönen beden16:02 Hac yolları: Kudüs, Mekke, Santiago17:58 Katedral zemininde labirent19:19 İnanç taklitle öğrenilir22:45 Modern beden: oturan insanOkuma metninin tamamı ve kaynakça:https://kutsaladonus.com/podcast/kutsal-hareket-bedenin-duasi

Birine nankör dediğimizde ne söylediğimizi pek düşünmeyiz. Oysa kelime Farsçadan geliyor ve içinde ekmek var: nan, ekmek demektir. Nankör, yediği ekmeği görmeyen kişidir. Yani nankörlük, kökeninde sofrayı unutmaktır.Bu bölümde yemeğin neden insanlık tarihinin en eski ve en evrensel kutsal eylemlerinden biri olduğunu konuşuyoruz. Ekmek ve tuz hakkı ve misafirin dokunulmazlığı, Enkidu'yu insan yapan ilk lokma, Yunan sunağındaki pay bölüşümü, Mezopotamya tapınağında tanrıya kurulan sofra, libasyon ve saçı, hamursuz ve aşure, ve son olarak tabağın boş kaldığı sofra: oruç.Okuma metninin tamamı: kutsaladonus.com/podcast/kutsal-yemek-tanrilarla-sofra

Evinizde bir türlü atamadığınız bir eşya duruyordur. Ufacık bir taş, bir deniz kabuğu, eski bir bilet koçanı. Maddi hiçbir değeri yoktur ama çöpe atılmasına da izin veremezsiniz. Neden?Kadim dünya bu sorunun cevabını çok iyi biliyordu: çünkü bazı nesnelerin içinden bir an için bambaşka bir şey görünür.Bu bölümde Yakup'un taş yastığından Musa'nın yanan çalısına, Japonya'da kayalara bağlanan pirinç sapı iplerinden Bodhi ağacına uzanıyoruz. Din tarihinin en temel kavramlarından birinin, hierofaninin izini sürüyoruz: kutsalın kendini gösterdiği o an. Sonra kelimenin yolculuğuna çıkıyoruz — İbranice kabod'un ağırlığından Yunanca doksa'ya, Latince gloria'dan Türkçenin en eski kelimelerinden biri olan kut'a. Ve en sonunda bugüne dönüyoruz: kaybolan kutsal mıydı, yoksa bizim görme melekemiz mi?Anlatan: Şira Nur Uysal▸ Bölümler0:00 Açılış — çekmecedeki eşya0:48 Yakup'un rüyası: taş yastık (Tekvin 28)4:11 Musa ve yanan çalı (Çıkış 3)5:51 Sahildeki çocuk ve çakıl7:13 Hierofani: kutsalın görünmesi7:49 Japonya: shimenawa ipi8:28 Bodhi ağacı9:37 Kabod: kutsalın ağırlığı10:16 Doksa ve Gloria11:41 Beytel: isim koymak13:44 Merkez ve yönlerin doğuşu14:21 Hac: görünmenin merkezine yürümek15:59 Türkçede kut17:51 Bugün: körelen görme melekesi20:40 Kapanış ve sonraki bölüm▸ Kaynaklar◇ Tekvin 28 ve 35: Yakup'un Beytel'deki rüyası ve taşın dikilmesi◇ Çıkış 3: Musa ve yanan çalı, "Çarıklarını çıkar"◇ Mircea Eliade, Dinler Tarihine Giriş ve Kutsal ve Dindışı: hierofani kavramı◇ Rudolf Otto, Das Heilige: mysterium tremendum et fascinans◇ Kelime zinciri: İbranice kabod (ağırlık), Yunanca doksa, Latince gloria◇ Türkçe kut: kutlu, kutsal, kutsamak◇ Japonya: shimenawa geleneği · Hindistan: Bodhi ağacı ve Ficus religiosa▸ SeriBu, "Kutsala Dönüş — Seri 1: Kozmik Evren"in beşinci bölümü.Önceki: #1 Kutsal Zaman · #2 Kutsal Yön · #3 Bir Şehrin Doğuşu · #4 Gökten İnen MedeniyetSonraki: #6 kutsalın sofraya inişi — ekmek, tuz ve paylaşılan yemek.▸ BağlantılarTüm platformlar: kutsaladonus.com/linklerInstagram: @kutsaladonus

İki kardeş bir sabah toprağa bir çizgi çiziyor. Biri o çizgiyi kutsal bir sınır olarak görüyor, diğeri üzerinden atlıyor. Bu bölümde Roma'nın kuruluş anlatısından yola çıkarak antik insanın bir şehri nasıl kurduğunu inceliyoruz. Kuşların uçuşunu okuyan augurlardan yerin altına açılan mundus çukuruna, sabanla çizilen ilk karıktan şehrin kutsal sınırı pomerium'a uzanan bir yolculuk.Antik şehir bir yerleşim yeri değildi. Kozmosun yeryüzüne indirilmiş bir modeliydi. Çin'in tören aksından Hint tapınak şehirlerine, Mısır piramitlerinden Atina Akropolis'ine kadar aynı düşüncenin izini sürüyoruz: Şehrin haritası yeryüzünde değil, ta baştan gökte yazılıydı.Bölümler:00:00 Giriş: İki Kardeş, Bir Çizgi02:35 Auguria: Kuşların Uçuşunu Okumak04:06 Inauguratio: Kutsal Başlangıç05:00 Mundus: Dünyalar Arasındaki Çukur06:02 Temenos: Kesilip Ayrılan Alan06:51 Kuruluş Ritüeli: Saban ve İlk Karık07:17 Cardo ve Decumanus: Şehrin Eksenleri08:40 Pomerium: Şehrin Kutsal Sınırı09:53 Porta: Kapının Doğuşu10:28 Terminus: Yerinden Kımıldamayan Tanrı11:36 Rubicon'u Geçmek12:47 Remus'un Atlayışı16:04 Çin ve Hint: Kozmik Şehirler17:01 Mısır Piramitleri17:31 Katedrallerin Gül Pencereleri18:30 Şehrin Katmanları: Soma'dan Akropolis'e20:35 Kapanış: Gökte Yazılı HaritaKutsala Dönüş, kadim insanın kutsal zaman ve mekân anlayışını çağdaş bir dille yeniden okuyan bir anlatı serisidir. Şira Nur Uysal ile.Okuma metni: kutsaladonus.com/podcast/bir-sehrin-dogusu

Haftanız neden yedi gün? Saatiniz neden altmış dakika, daireniz neden üç yüz altmış derece? Ve bir kralın yönetme hakkı nereden gelir? Kadim dünyanın cevabı tek ve sarsıcıydı: hepsi gökten indi.Bu bölümde Sümer'in "Krallık gökten indiğinde" diye başlayan kral listesinden, Hammurabi'nin güneş tanrısı Şamaş'tan aldığı ölçü çubuğuna; Mısırlı rahiplerin yıldızlarla böldüğü geceden, Babil'in altmışlık matematiğine kadar medeniyetin iskeletini birlikte söküyoruz. Takvim, saat, yasa ve krallık — hepsinin göksel kökenini takip ediyoruz.Anlatan: Şira Nur Uysal▸ Bölümler00:00 Açılış — Katip ve krallar listesi01:54 Hafta neden yedi gün?03:12 Gün adları: gökyüzü tüm dillerde04:43 Fransız Devrimi ve on günlük hafta06:01 Saat, 24, 60, 360 nereden geliyor?09:19 Güç: Krallık gökten indi11:13 Yasa ve Hammurabi steli14:56 Ay tutulması ve vekil kral ritüeli15:57 Bilim tapınaktan doğdu18:09 Büyük tablo ve kapanış▸ KaynaklarSümer Kral Listesi · Hammurabi steli · Babil altmışlık (sexagesimal) sistem ve Saros döngüsü · Hafta günleri–yedi gezegen eşleşmesi · Mısır dekan yıldızları · Çin: Göğün Vekâleti▸ Seri"Kutsala Dönüş — Seri 1: Kozmik Evren"in dördüncü bölümü.Önceki: #1 Kutsal Zaman · #2 Kutsal Yön · #3 Bir Şehrin DoğuşuSonraki: #5 Hierophany — kutsalın kendini gösterdiği anInstagram: @kutsaladonus

Avustralya'nın kızıl çöllerinde, hiçbir haritanın olmadığı bir toprakta göçebe bir kabile düşünün. Yanlarında taşıdıkları en değerli şey ne yiyecek ne silah; yalnızca bir direk. Bir gün o direk kırılıyor ve kabile, ortada hiçbir fiziksel tehlike olmadığı halde yere uzanıp ölmeyi bekliyor. Çünkü kaybettikleri sıradan bir tahta parçası değildi — dünyanın merkeziydi.Bu bölümde kutsal coğrafyanın izini sürüyoruz: "oryantasyon" kelimesinin neden "doğu" demek olduğundan, eski haritalarda yukarısının neden kuzey değil doğu olduğuna; dünyanın göbeği omphalos'tan İnka'nın altın asasına ve Aztek'in kartalına; katedrallerin sunağının neden hep doğuya baktığından, "düşünmek" (consider) ile "felaket" (disaster) kelimelerinin içinde saklı yıldızlara kadar. Kadim insan kendini evrenin neresine yerleştiriyordu — ve biz, cebimizde GPS'le, kuzeyimizi nasıl kaybettik?Bölümler0:00 Soğuk açılış: kutsal direk ve kırılan kabile2:07 Nerede olduğunuzu biliyor musunuz?2:34 Kuzeyini kaybetmek: kutup yıldızı3:25 İki eksen: yolculuk ve kılavuz4:37 ORIENT: yön bulmak, doğuyu bulmaktır5:23 Orta Çağ dünya haritaları ve Kudüs6:16 Mezokozmos: şehir, gök ile insan arasında köprü7:16 MESKEN: huzurun indiği yer7:56 Merkezi bulmak: omphalos, İnka asası, Aztek kartalı9:33 Yönlendirme: sunak hep doğuda10:26 Axis mundi: gökyüzüne açılan dikey eksen11:33 CONSIDER & DISASTER: yıldızlarla düşünmek12:59 Gökyüzü, okunabilir bir metin13:22 Modern insan: GPS var, pusula yok14:23 Kapanış: direk hâlâ ayaktaKutsala Dönüş — kadim bilgeliğin; kutsal zaman ve mekânın; sembollerin unutulmuş dilinin izinde bir seri. Seri 1: Unutulan Dünya.kutsaladonus.com | Tüm bağlantılar: kutsaladonus.com/linkler | Instagram: @kutsaladonusKaynaklar: Mircea Eliade (Kutsal ve Din Dışı; Ebedi Dönüş Miti) · Rudolf Otto (Kutsal'a Dair / Das Heilige — numinous) · Gaston Bachelard (Mekânın Poetikası) · Émile Durkheim (Dini Hayatın İlkel Biçimleri) · Titus Burckhardt (kutsal mimari ve şehir) · Ananda Coomaraswamy (mikrokozmos–makrokozmos, kubbe sembolizmi) · Giorgio de Santillana & Hertha von Dechend (Hamlet's Mill — gök-mit, Kutup Yıldızı ve eksen) · Delphi/omphalos · İnka (Cusco) ve Aztek (Tenochtitlan) kuruluş efsaneleri · Orta Çağ T-O haritaları (Isidorus, Beatus) · orient/consider/disaster etimolojisi.

Kutsala Dönüş · Bölüm 1. Yeni bir serinin ilk bölümü — devamı geliyor. Tüm bölümler, yazılar ve atölyeler: kutsaladonus.comDünyanın en güçlü adamı, bir tapınağın karanlık koridorunda soyuluyor, diz çöküyor ve yüzüne bir tokat yiyor. Üstelik bunu kendi isteğiyle yapıyor. Çünkü onun dünyasında zaman canlıydı — yıpranır, hastalanır ve düzenli olarak onarılması gerekirdi.Bu ilk bölümde, zamanı bir kaynak değil de ölüp yeniden doğan canlı bir varlık olarak gören o unutulmuş dünyaya gidiyoruz: Babil'in on iki günlük Akitu festivalinden "takvim" kelimesinin ardındaki "dik tutmak" fikrine; tempus ile templum'un ortak kökünden, her gün baktığımız "saat"in içinde gizli "kıyamet"e kadar.Bu bölümdeBir imparator neden soyulup tokatlanır ve ağlamak zorunda bırakılır?"Takvim" neden bir sayma değil, bir "doğrultma" aracıdır?Zaman ile mekân — tempus/templum, tekuma/makom — neden aynı kökten doğar?Döngüsel zaman, düz çizginin ağırlığına karşı nasıl bir kurtuluştu?Bölümler0:00 — Soğuk açılış: Babil kralı, tokat ve gözyaşı2:01 — Bugün saate baktığımızda ne görüyoruz?3:03 — "Takvim": q-w-m kökü ve zamanı dik tutmak4:23 — İbranice kök: kum, tekuma, makom5:36 — Zaman, evrenin nabzı7:05 — Babil, MÖ 600: Akitu festivali başlıyor9:05 — Sahipsiz günler10:07 — Kralın sökülüşü ve tokadın gerçek anlamı11:14 — Enuma Eliş: Marduk ve Tiamat12:19 — Yeniden taç giyme: başlangıca dönüş14:16 — Günlerin katalogu ve haftanın günleri14:52 — Tempus · Templum: zaman ile mekânın ortak kökü17:00 — Neden döngüsel zaman? Düz çizginin ağırlığı19:01 — "Sâa" ve kapanışGeçen kavramlar: Akitu · Enuma Eliş · Marduk ve Tiamat · takvim (q-w-m kökü) · tekuma · makom · tempus · templum · sâa · Mezopotamya hemerolojisi · döngüsel zamanKaynaklarMircea Eliade — Ebedi Dönüş Miti; Kutsal ve Din DışıFernand Schwarz — Kadim Bilgeliğin Yeniden KeşfiBabil Akitu Festivali ve Enuma Eliş destanıMezopotamya hemeroloji tabletleriKutsala Dönüş — kutsal zamanın, kutsal mekânın ve sembollerin unutulmuş dilinin izinde bir seri. Bir sonraki bölümde kutsal coğrafyaya gidiyoruz; çünkü kutsal zaman, ancak kutsal bir mekânda yaşanır.Web: kutsaladonus.comInstagram: @...Yeni bölümler için takip edin.