PODCAST · news
NEW
by Free Range Productions, Kolegium Europy Wschodniej
NEW przybliża i odczarowuje "Wschód". Ten cudzysłów został użyty celowo, bo obszar tematyczny, o którym opowiadamy, jest bardzo umownie określony, zróżnicowany pod każdym możliwym względem, a przede wszystkim – ogromny.
Episodes
-
Polski teatr oczami Francuza - #12 opowiada Willy Lachaize
Do języka polskiego przekonał go punk-rock i znaki diakrytyczne. Willy Lachaize w wieku 25 lat odkrył polski, a teraz tłumaczy polskie sztuki teatralne. W podcaście opowiada o swojej pracy z tekstami Szczepana Twardocha, Michała Zadary i Magdalena Swoboda. Dzieli się także wrażeniami z udziału w...
-
Miasta są nieśmiertelne #11 Natalia Belczenko o poezji urbanistycznej
O dwóch miastach na K: Kijowie i Krakowie opowiada Natalia Belczenko. Rozmawiamy o tekstach urbanistycznych czyli utworach wynikających z doświadczenia miasta. Belczenko opracowała literacką mapę Kijowa, tłumaczyła też wielu związanych z Krakowem. Interesuje się twórczością Zuzanny Ginczanki...
-
Boom kobiet w literaturze - #10 opowiada Alžběta Knappová
– Polska literatura stoi kobietami. Oczywiście, w Czechach nurt feministyczny jest również silny, ale u polskich pisarek znajduję bunt, radykalizm i siłę, która niesie wizję nowego świata – mówi Alžběta Knappová. Ta czeska tłumaczka poszukuje duchowych rodowodów polskich pisarek. Po przybliżeniu...
-
Kociszewski: Szaleństwo
Na początek amerykański politolog prof. Abraham Newman w rozmowie z Agnieszką Lichnerowicz przekonuje, aby raz na zawsze pożegnać się ze znaną nam rzeczywistością. Świat się zmienił i to diametralnie. W zachodnim sposobie patrzenia na świat konstatacja Newmana jest trudna do zaakceptowania. Jacek...
-
Śródziemnomorskość, bałkańskość, słowiańskość - czym jest Chorwacja #9 opowiada Maciej Czerwiński
– Kultura chorwacka kształtowała się w obrębie tradycji śródziemnomorskiej. Wszystko, co najważniejsze w kulturze chorwackiej wiąże się z morzem. – mówi Maciej Czerwiński. Z filologiem, tłumaczem i slawistą rozmawiamy o dziejach Chorwacji, ale także o literaturze, która pomaga zrozumieć ten kraj…
more -
Weird fiction i włoskie historie alternatywne #8 opowiada Natalia Pola Miscioscia
Co ciekawego można znaleźć w włoskiej fantastyce? Natalia Miscioscia wskazuje folklor regionalny, legendy, dialekty i historie alternatywne. Nasza gościni jest najlepszą osobą, która może o tym opowiedzieć, bowiem mieszka we Włoszech, gdzie przekłada tamtejszą literaturę grozy i fantastykę.Jak...
-
Litewska literatura LGBTQ+ i wiele więcej #7 Opowiada Dominika Jagiełka
Zakazane w Litwie opowiadania, lesbijska poezja krytykująca patriarchalizm i kapitalizm. O najnowszej literaturze znad Wilii rozmawiamy z tłumaczką Dominiką Jagiełką finalistką Europejskiego Poety Wolności 2026. Dominika opowiada o swoich przekładach i odkryciach – między innymi o zbiorze…
more -
NEWs: Zmiana władzy na Węgrzech. Nadzieje i pułapki
Węgry po wyborach znalazły się w punkcie zwrotnym. Po szesnastu latach rządów Viktora Orbána i Fideszu system, który wydawał się trwały nawet na poziomie konstytucyjnym, załamał się szybciej, niż można było się spodziewać. Zwycięstwo Petera Magyara i partii TISZA rodzi ogromne nadzieje, ale też...
-
Jaki jest najlepszy sposób na czytanie książek? #6 Opowiada Tereza Chlaňová
Dlaczego przekład poezji jest największą „awanturą” translatorska? Jak uruchomić w głowie to coś? Czy warto zaprzyjaźnić się z autorem? Dlaczego dwie pary oczu są lepsze niż jedna? Gościnią Marcina Gaczkowskiego jest Tereza Chlaňova – czeską tłumaczka literatury ukraińskiej, wykładowczynią w...
-
Przekład kolektywny jako demokratyczna utopia? #5 Opowiada Julia Didocha
Co dzieje się z wolnością twórczą podczas pracy w zespole? Odpowiedź na to pytanie zna Julia Didocha — współzałożycielka festiwalu Translatorium w Chmielnickim na ukraińskim Podolu, tłumaczka należąca do grupy translatorskiej „Werbacja”. Wspominamy o: - festiwalach: Translatorium (Chmielnicki,...
-
Jestem w każdej ze swoich książek – rozmowa z tłumaczką Agnieszką Rembiałkowską
Wszystko, co chcieliście wiedzieć o przekładzie, ale wstydziliście się zapytać. Agnieszka Rembiałkowska opowiada Marcinowi Gaczkowskiemu także o swojej prawdziwej i wyobrażonej Litwie, o tym, co ją przejmuje, a co przyjmuje, o pokusach i grzechach tłumaczy, o własnym pojmowaniu czułości.…
more -
Kociszewski: Na nowo
Oddajemy w Wasze ręce nowy numer magazynu „NEW online”, którego autorzy namówili mnie do refleksji. Z jednej strony łatwo popaść w rozchwianie, patrząc na koniec bezpiecznego ładu i dobrobytu, którego niezakłócone trwanie do końca świata i jeden dzień dłużej obiecywano jeszcze kilkanaście lat…
more -
Turyści szukają autentyczności. Zrównoważona turystyka ratuje mołdawską wieś
Czy Mołdawia może stać się nową gwiazdą europejskiej turystyki? Choć kraj ten zmaga się z masową emigracją i drastycznymi zmianami klimatu, lokalni przedsiębiorcy znaleźli sposób na rozwój. Stawiają na autentyczność i zrównoważoną turystykę. W 2025 roku liczba gości wzrosła tu o ponad 60 proc. w...
-
Więcej niż misja wojskowa. Polscy żołnierze przywracają nadzieję w zrujnowanym Libanie
Współczesna misja wojskowa to nie tylko patrole i wozy bojowe. W południowym Libanie, na nękanym wojną pograniczu z Izraelem, polscy żołnierze w ramach misji UNIFIL przywracają poczucie normalności. Po krwawym konflikcie z końca 2024 roku powracający do domów cywile zastali ruiny, szkoły bez…
more -
Kształcenie zawodowe, to więcej niż wspieranie rynku pracy i przyszłej odbudowy Ukrainy. Ma ważny wymiar ludzki
Inwazja Rosji, mobilizacja, ale także ogromna skala emigracji sprawiły, że Ukraina mierzy się z krytycznym niedoborem rąk do pracy. W odpowiedzi na to wyzwanie, Polska, za pośrednictwem Fundacji Solidarności Międzynarodowej (FSM), aktywnie wspiera projekt "Skills4Recovery" (Kompetencje dla...
-
Mała mleczarnia w Tanzanii ilustruje ważną ideę: mądre pomaganie może zmieniać świat
Współpraca międzynarodowa i mądre wsparcie rozwojowe są kluczem do trwałej zmiany. Ideę tę ilustruje projekt Fundacji Ekonomicznej Polska - Afryka Wschodnia, która od lat angażuje się w rozwój przedsiębiorczości i edukacji rolniczej w Tanzanii, u podnóża Kilimandżaro. Założyciele Fundacji,...
-
Literatura dziecięca w czasie wojny
„Dom jest tam, gdzie są książki”. Czym jest literatura dziecięca w czasie wojny? Terapią? Formą oporu? A może czystą czułością? W specjalnej mini-serii podcastu Glubb Dub Drib gościła stypendystka Rozstajów Olha Kuprian – pisarka, eseistka i autorka literatury dziecięcej, która mieszka i tworzy w...
-
Żart ratuje życie – z Ihorem Kruczykiem o Czarnobylu i humorze
Co robi poeta w strefie wykluczenia? Czy wypada dowcipkować z tragedii? Dlaczego ukraiński czarny humor jest aż tak czarny? Ihor Kruczyk – poeta, tłumacz, eseista i „prawie likwidator” skutków katastrofy w Czarnobylu – opowiada o języku w czasie wojny, absurdach historii i śmiechu, który bywa...
-
UE pomaga bezpiecznie podróżować. Można korzystać z praw i opieki za granicą
Prof. Marcin Czyżniewski z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika wyjaśnia, jak działa opieka dyplomatyczno-konsularna w praktyce i jakie prawa mają obywatele UE za granicą. Co zrobić w razie utraty dokumentów i jak wygląda ewakuacja w sytuacjach kryzysowych? Ekspert z UMK omawia też pułapki prawne…
more -
Dostęp do bezstronnego sądu. Są tu wyzwania dla UE i Polski
W dzisiejszym świecie, gdzie systemy prawne stają się coraz bardziej złożone, kluczowe jest zapewnienie obywatelom prawa do bezstronnego i niezawisłego sądu. Profesor Radosław Potorski z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika opowiada, jak to fundamentalne prawo jest gwarantowane w ramach Unii...
-
Unijne prawo w praktyce. Domniemanie niewinności, kary i prawa obywateli
Jak zasady unijnego prawa wpływają na życie każdego obywatela? Rafał Kuligowski, prawnik i wykładowca akademicki z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu zwraca uwagę zasady należące do filarów europejskiego wymiaru sprawiedliwości: domniemanie niewinności, zakaz podwójnego karania za to samo...
-
Bucza po Buczy – rozmowa z Julią Stachiwską
Julia Stachiwska – ukraińska poetka, dziennikarka, ilustratorka, autorka książek dla dzieci – opowiada o codzienności po traumie: o życiu pod niebem, po którym wciąż latają drony; o słowach, które nie muszą być wielkie, by coś znaczyć. Czy metafora jest dobra na dobre czasy? Dlaczego rosyjscy...
-
Kociszewski: Chaos
Niepewność, nieprzewidywalność, wojna, poczucie zagrożenia, lęki i strachy – to oblicza chaosu, który wydaje się nas otaczać, wkradać się w zjawiska, które jeszcze tak niedawno wydawały się przewidywalne i pewne. Donald Trump stał się symbolicznym burzycielem porządków. Tego amerykańskiego,...
-
Dorastanie w cieniu wojny. Młodzi Zaporożanie walczą o normalność
Młodzież Zaporoża, zaledwie 30 km od linii frontu, dorasta w cieniu wojny. Ich codzienność to lekcje online, głęboka izolacja społeczna i strach. W odpowiedzi na te wyzwania, przy wsparciu UNICEF i niemieckiego banku KfW, otwarto nowe centrum młodzieżowe w wyremontowanej, dawnej pralni w starym...
-
Ukraina Zaporoża nie odda. Było i jest bardzo ważne
W niewielkiej cerkwi w skansenie na wyspie Chortyca na Dnieprze rodzina żegna poległego żołnierza. Tu teraźniejszość splata się z przeszłością, tworząc fundament ukraińskiej tożsamości. W tym miejscu dobrze widać, że nie ma Ukrainy bez Kozaków, a Kozaków bez Zaporoża. Stąd też mieszkańcy Zaporoża...
-
Zła literatura zagraża życiu i zdrowiu! Rozmowa z Justyną Czechowską
Czy Nobel dla tłumacza to tylko kwestia czasu? Czy tłumacze muszą zarabiać? Czy grozi im emerytura? I co wspólnego ma Towarzystwo Miłośników Indian ze Stowarzyszeniem Tłumaczy Literatury? W tym odcinku rozmawiam z Justyną Czechowską – tłumaczką literatury szwedzkiej i matką-założycielką STL, dla...
-
Bawarczyk w "Kill House" uczy się zabijać dronami
Trzecia Brygada Szturmowa słynie w Ukrainie z dokonań bojowych, ale także ze skutecznego marketingu i rekrutacji. Wielu zwerbowanych, młodych ludzi uczy się pilotować dronami w kijowskim "Kill House". Wśród tych, którzy uczą się "maksymalnie efektywnego zabijania wrogów" jest młody Bawarczyk....
-
Ukraińskie spojrzenie na rozejm. Rosję zatrzymać można tylko siłą
Koniec wojny, zawieszenie broni, rozejm w Ukrainie są oczekiwane, ale nie za wszelką cenę. Nie tylko żołnierze nie ufają Rosjanom i wiedzą, że wojna nie zakończy się, dopóki Rosja nie zostanie zatrzymana. Siłą.
-
Kobieta od rybiej roboty, albo skradzione w tłumaczeniu
Czy podglądactwo to powód do wstydu? W której części podcastu aktywujemy fazę drip? Dlaczego pomyleńcy są marchewkami literatury? Zaszczeka czy nie zaszczeka? Odpowiedzi na te - oraz inne – pytania usłyszycie – lub nie – w rozmowie Marcina Gaczkowskiego z Olgą Niziołek. Gościni podcastu…
more -
UE wydaje się odległa. Kontakt z nią nie jest trudny
Uczestnicy warsztatów "Unia Europejska w praktyce" złożyli cztery petycje do UE. Okazało się to nie być trudne. Rafał Kuligowski z Team Europe Direct tłumaczy, każdy obywatel Wspólnoty ma prawo bezpośrednio zwracać się do instytucji unijnych, które z kolei na te petycje czy skargi reagują. To…
more -
Bezpieczeństwo nie ogranicza praw. Trzeba przezwyciężyć strach
- Nie kupuję argumentacji, że ograniczenie moich praw jest potrzebne dla zapewnienia bezpieczeństwa - mówi dr Rafał Willa, adiunkt na Wydziale Nauk o Polityce i Bezpieczeństwie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Wyjaśnia nie tylko, dlaczego bezpieczeństwo nie musi oznaczać ograniczenia...
-
Przed dyskryminacją można się bronić. Trzeba wiedzieć jak
W spolaryzowanym świecie co raz mniej jest pojęć, które nie budzą kontrowersji. Śmiało można zatem powiedzieć, że dyskryminacja jest zła. Różnice zaczynają się pojawiać, gdy zaczniemy zastanawiać się, czym jest dyskryminacja i jak z nią walczyć. Prof. Radosław Potorski z Uniwersytetu Mikołaja...
-
Polacy w Kenii leczą z misją
Lekarze kenijskich oddziałów położniczych doceniają pomoc ze strony lekarzy z Polskich. Nawet pozornie proste rozwiązania powodują ogromny spadek liczby śmierci noworodków. Marcin Kiszka, lekarz radiolog i prezes Stowarzyszenia "Leczymy z misją" opowiada o jeszcze ambitniejszych planach Polaków.…
more -
Wojna w Ukrainie niszczy ciała i dusze. Polacy wspierają zdrowie psychiczne
Organizacje pozarządowe z Polski wspierają zdrowie psychiczne w Ukrainie. Wojna kaleczy nie tylko psychicznie, a pomocy potrzebują nie tylko żołnierze. Szczególnie narażone są tu dzieci. Nawet połowa Ukraińców może potrzebować wsparcia, którego udzielają polskie organizacje pozarządowe…
more -
Kociszewski: Władza
Przyznam, że wielką radość sprawiłoby mi stwierdzenie, że władzę daje demokratyczny wybór ludzi, którzy odczuwają jej skutki, a więc się na nie godzą. Magdalena Rigamonti rozmawia z Barbarą Labudą o wyczuciu demokracji i potrzebie zadbania o nią, bo niestety nie jest to jedyna odpowiedź na…
more -
MTK nie będzie orzekać w sprawie Białorusi. Jednak inne instytucje mają znaczenie
Czy wystawienie przez Międzynarodowy Trybunał Karny nakazu aresztowania premiera Izraela oznacza, że białoruski dyktator, i jemu podobni satrapowie, powinni zacząć się obawiać o przyszłość? Prof. Pola Cebulak, prawniczka z Wolnego Uniwersytetu w Amsterdamie, przedstawia różnice między tymi...
-
UE może wskazać Białorusi alternatywę dla "rosyjskiego świata". Kluczem są Bałkany
Cyrylica, prawosławie, idee pansłowiańskie to tylko część elementów układanki łączącej Białoruś i Rosję z krajami bałkańskimi. Łukaszenka, choć nie tylko on, wykorzystuje te związki dla utrzymania swojego reżimu. Znajduje w ten sposób naturalną bliskość i zrozumienie, jeżeli nie sojuszników. Adam...
-
Zachód stracił sposoby wpływania na Łukaszenkę
Białoruś i Rosja skutecznie obchodzą sankcje gospodarcze, a zachód stracił możliwości wpływania na reżim Alaksandra Łukaszenki. Prof. Roman Bäcker, politolog z Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu mówi, dlaczego w takiej sytuacji nie ma prostych rozwiązań. W takich sytuacjach konieczne...
-
Słowiańszczyzna, to więcej niż nacjonalistyczne szaleństwo Rosjan
Terror w Białorusi, wojna w Ukrainie i nacjonalistyczne szaleństwo Rosjan dominują przekaz i myślenie. Tymczasem Białorusin, Rosjanka i Ukrainka znaleźli przestrzeń dialogu w Polsce. Podczas Festiwalu Niezależnej Kultury Białoruskiej we Wrocławiu pokazali przedstawienie "niesamowita...
-
Dziennikarze białoruscy apelują o pomoc dla Andrzeja Poczobuta
Projekt "Wspieramy Białoruskie Przebudzenie'24" został dofinansowany przez Fundację Solidarności Międzynarodowej w ramach polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP kwotą 230 000 zł. Publikacja wyraża wyłącznie poglądy autora i nie może być utożsamiana z oficjalnym...
-
Kara na Białorusi grozi nawet za czytanie informacji z zagranicy
Polskie media białoruskie praktycznie działają na uchodźstwie. Z powodu represji dziennikarze, całe redakcje musiały emigrować. Nawet podtrzymywanie kontaktów w Białorusi stało się niebezpieczne. Dziennikarze mają jednak nadzieję, że kiedyś będą mogli wrócić i ponownie korzystać z wolności słowa…
more -
Maryja Kalesnikawa potrzebuje wsparcia. Listy pomagają nawet na Białorusi
Maryja Kalesnikawa jest jedna z liderem opozycji białoruskiej. Odmówiła wyjechania z kraju i została skazana na wiele lat więzienia. Złe warunki powodują, że jej życie jest w niebezpieczeństwie. Maryja Kalesnikawa jest jedną z bohaterek tegorocznego maratonu pisania listów Amnesty International....
-
Z reżimem na Białorusi trzeba walczyć, ale nie przemocą
Igor Bancer jest Polakiem z Białorusi, muzykiem, performerem i więźniem politycznym, który teraz mieszka w Polsce. O realiach więzienia mówi z własnego doświadczenia. Uważa, że w 2020 r. rewolucja była o krok od sukcesu. To się nie udało, ale z reżimem Łukaszenki trzeba walczyć, choć nie…
more -
Obywatel ma wpływ na UE. Musi jednak wiedzieć, jak to robić
Wpływ na kształt i funkcjonowanie wspólnoty jest jednym z podstawowych praw każdego obywatela Unii Europejskiej. Prawo do wolnych wyborów oznacza możliwość wybierania i bycia wybieranym. Ale za faktem czynnego czy biernego uczestnictwa stać musi poczucie podmiotowości, poczucie sprawczości, co z...
-
Dyskusja o UE i wartościach jest możliwa. Pomimo różnic
Warsztaty w ramach projektu UE w praktyce pokazały, że młodzi ludzie różnią się poglądami na temat praw i wartości Unii. Mimo to potrafią i chcą rozmawiać w sposób momentami znacznie bardziej wartościowy niż na co dzień spotykamy w dyskurcie publicznym. Projekt współfinansowany przez Komisję...
-
Nie znamy Unii, bo jest zwykła. To strata dla każdego
Unia Europejska już dawno przestała być czymś nowym . Dla młodych Polaków jest tak powszechnym elementem życia, że często nawet nie zauważają jej obecności. Co więcej, nie wyobrażają sobie świata bez niej. To jednak wcale nie oznacza, że Unię Europejską znamy, czy umiemy korzystać z praw, które…
more -
Łukaszenka niszczy każdy przejaw niezależności. Do więzienia może trafić każdy
Trudno ocenić ilu Białorusinów trafiło do więzień za drobne działania, które reżim uznał za wrogie. Głośnych przypadków więźniów sumienia jest niemal 1400. Anna Błaszczak-Banasiak, dyrektorka Amnesty International Polska mówi o potrzebie działań na rzecz represjonowanych i sposobach, w jaki każdy...
-
Ukraińscy twórcy w czasie wojny. Sztuka w stanie wyjątkowym
Dla wielu Ukraińców wojna, choć trwa już ponad dwa lata, oznacza życie w stanie wyjątkowym – bez poczucia bezpieczeństwa, w niepewności co do przyszłości, pod ciągłą emocjonalną presją. W tych warunkach twórczość i sztuka pozwalają na uchwycenie momentów zmieniających całe życie i sensów ginących...
-
Łukaszenka i Putin. Stare, nie kochające się małżeństwo
Aleksandr Łukaszenka i Władimir Putin są mistrzami wzajemnych gestów, uścisków. Głęboko patrzą sobie w oczy, ściskają, ale przyjaźni, ani nawet sympatii w tym niema. Dyktator białoruski potrzebuje Kremla, podobnie jak rosyjski prezydent potrzebuje Mińska i tak od bardzo wielu lat. Niemniej nie…
more -
Różański: Granica z Białorusią jest wyzwaniem dla państwa, nie zagrożeniem dla Polaków
Białoruś i Rosja prowadzą wojnę hybrydową przeciwko Polsce. Jej częścią są wydarzenia na granicy. Gen. Mirosław Różański, przewodniczący senackiej Komisji Obrony Narodowej podkreśla, że jest to wyzwaniem dla państwa polskiego, nawet jeżeli nie stanowi realnego zagrożenia dla państwa. W tej…
more
We're indexing this podcast's transcripts for the first time — this can take a minute or two. We'll show results as soon as they're ready.
No matches for "" in this podcast's transcripts.
No topics indexed yet for this podcast.
Loading reviews...
ABOUT THIS SHOW
NEW przybliża i odczarowuje "Wschód". Ten cudzysłów został użyty celowo, bo obszar tematyczny, o którym opowiadamy, jest bardzo umownie określony, zróżnicowany pod każdym możliwym względem, a przede wszystkim – ogromny.
HOSTED BY
Free Range Productions, Kolegium Europy Wschodniej
CATEGORIES
Loading similar podcasts...
Frequently Asked Questions
How many episodes does NEW have?
NEW currently has 327 episodes available on PodParley. New episodes are automatically indexed when they're published to the podcast feed.
What is NEW about?
NEW przybliża i odczarowuje "Wschód". Ten cudzysłów został użyty celowo, bo obszar tematyczny, o którym opowiadamy, jest bardzo umownie określony, zróżnicowany pod każdym możliwym względem, a przede wszystkim – ogromny.
How often does NEW release new episodes?
NEW publishes regularly with 327 episodes available. Check the episode list for the typical release schedule.
Where can I listen to NEW?
You can listen to NEW on PodParley by clicking any episode. We provide an embedded audio player for direct listening, and you can also subscribe via your preferred podcast app using the RSS feed.
Who hosts NEW?
NEW is created and hosted by Free Range Productions, Kolegium Europy Wschodniej.
URL copied to clipboard!