NIVOZ Podcast

Eerder dit jaar was Je Goed Recht te gast bij een dialoogavond over mensenrechten in Dokhuis. In deze aflevering spreken Hosein en Marco met Carlijn en Dominique over hun aanpak. Want in een tijd van digitalisering maken zij juist een omgekeerde beweging: ze openen fysieke winkels en zijn met pop up's aanwezig op braderieën om hun gratis rechtshulp aan Rotterdammers zo laagdrempelig mogelijk aan te bieden. Ze lossen juridische problemen op en maken regelgeving belangrijk, maar proberen ook een antwoord op de onderliggende vraag te formuleren. Door kennis en ervaring, maar bovenal door nabijheid en menselijkheid.

Vijftig jaar geleden werd Suriname onafhankelijk. Surinaamse leerlingen leren nog altijd veel over Nederland; Nederlandse leerlingen nauwelijks iets over Suriname. Dat eenzijdige kennisverkeer is geen detail, het bepaalt hoe we ons tot elkaar verhouden. In deze podcast bezoekt Jan Jaap Hubeek Hanna Mitra Rambaran, docent bestuurskunde aan de Haagse Hogeschool. Binnen de minor 'Racisme en discriminatie op de werkvloer en in de samenleving' geeft zij les over het koloniale verleden en de doorwerking daarvan.Toen ze begon, stuitte ze op een hardnekkig feit: bruikbaar lesmateriaal was er niet. Dus deed ze in een vakantie zelf het onderzoek en schreef ze haar eigen syllabus, met een tijdlijn van het Haags Historisch Museum.Die tijdlijn lopen we langs. Jan Pieterszoon Coen en de Banda-eilanden, waar een hele bevolking werd uitgeroeid om de handel in nootmuskaat. Het contractarbeidersmodel dat al werd geoefend vóór de slavernij was afgeschaft. De tien jaar staatstoezicht daarna, waarin niet de vrijgemaakten maar de plantagehouders werden gecompenseerd. En de opstand op plantage Mariënburg in 1902, waar vierentwintig mannen werden doodgeschoten en met ongebluste kalk in een massagraf verdwenen - een plantage van de Nederlandsche Handel-Maatschappij, de voorloper van ABN AMRO."Dat zijn verhalen die heb je nooit hoorde op school."Maar het gesprek gaat over meer dan de feiten. Over wat het van een docent vraagt om dit onderwerp op de agenda te krijgen én te houden. Over studenten die boos weglopen, en over studenten bij wie het landt zodra ze zien wie er in een Gouden Eeuw-schilderij op de laagste plek staat. Over de wrange constatering dat het koloniaal verleden pas nu in de onderwijsvisie verschijnt - drie jaar nadat zij het bouwde.En over de vraag wie zich dit denken kan veroorloven. Mitra Rambaran werkte in Suriname bij de medische zending, in het binnenland."In Suriname is men bezig met overleven. Als je het goed hebt in je leven, ga je over dit soort dingen nadenken."Haar boodschap aan wie iets met dit thema wil: je hoeft het niet alleen te doen. Ga in gesprek met wie er al mee bezig is, gebruik hun materiaal én noem hun naam. En gevraagd waar ze over vijf jaar hoopt te staan: als gastspreker voor de klas.Genoemd in deze afleveringStaat en slavernij. Het Nederlandse koloniale slavernijverleden en zijn doorwerkingen — Rose Mary Allen e.a. Uitgever: Athenaeum (2023)De suiker die niet zoet was — Safdar Zaidi & Marieke de Wijs, vertaald door Mitra Rambaran (U2pi, 2013)De vloek van de nootmuskaat. Boodschap aan een planeet in crisis — Amitav Ghosh, vertaald door Menno Grootveld (Atlas Contact, 2024, ISBN 978-90-450-5133-8)Haags Historisch Museum (tentoonstelling over zwarte bedienden) en het MauritshuisHet Surinaams Museum en The Black Archives, AmsterdamHet artikel dat aanleiding was voor dit gesprek: Vijftig jaar Surinaamse onafhankelijkheid: wat we (niet) over elkaar leerden, Rasheed Jamaloodin, Red Pers: https://redpers.nl/vijftig-jaar-surinaamse-onafhankelijkheid-wat-we-niet-over-elkaar-leerden/

Nederland selecteert kinderen op hun twaalfde, over meer niveaus dan welk land ook. Vrijwel iedereen die zich erin verdiept heeft zegt dat het anders moet én toch verandert er niets.Jan Jaap Hubeek spreekt met Marjolein Moorman en Marco Frijlink over wat vroege selectie doet met kinderen, met scholen en met de samenleving die daaruit ontstaat.Over stress, segregatie en kansenongelijkheid. Over stapelen als symptoombestrijding. En over de vraag wat er morgen al kan veranderen, zonder dat één wet wordt aangepast.Te gast in deze aflevering:Marjolein Moorman — oud-wethouder onderwijs in Amsterdam, nu Kamerlid voor Progressief Nederland.Marco Frijlink — voorzitter van de Vereniging Openbaar Onderwijs, een vereniging die zich sinds 1866 met kansengelijkheid bezighoudt.https://laterselecteren.nu/********************Genoemd in deze aflevering:Louise Elffers, Onderwijs maakt het verschil. Kansengelijkheid in het Nederlandse onderwijs — Walburg Pers, 2022Michael Sandel, De tirannie van verdienste. Over de toekomst van de democratie — Ten Have, 2020Philippe Meirieu, Pedagogiek: de plicht om weerstand te bieden (vertaling Simon Verwer) — Phronese, 2019Onderwijsraad, Later selecteren, beter differentiëren — Onderwijsraad, 2021 — https://www.onderwijsraad.nl/documenten/2021/04/15/later-selecteren-beter-differentierenJan Jaap Hubeek, Mens blijven tussen systemen — Telos, 2026Ook genoemd: De Nivoz-podcast met Eddie Denessen over later selecteren.Over deze podcast: Een podcast van stichting NIVOZ, het Nederlands Instituut voor Onderwijs en Opvoedingszaken.Abonneer je om geen aflevering te missen. Waardeer je wat je hoort? Een review helpt anderen ons te vinden.

In deze aflevering gaan Jan Jaap Hubeek en Leone de Voogd bij de PO-raad op bezoek om te spreken over het dialoogmodel 'bouwen aan brede onderwijskwaliteit'.Bestuurders Annemieke Miltenburg en Inge Oelen vertellen over de kracht van het model vanuit de onderwijspraktijk. Samen hebben zij bijgedragen aan de ontwikkeling van dit model en nemen je mee in de doorwerking tot in de klas.Leone de voogd schreef vanuit stichting NIVOZ het boek 'Bouwen aan breedvormend onderwijs' dat als een belangrijke bron voor het dialoog model heeft gediend.Wil jij nu zelf aan de slag met het dialoog-model, ga dan naar:https://www.poraad.nl/onderwijskwaliteit/kerndoelen/dialoogmodel-bouwen-aan-brede-onderwijskwaliteitEn voor de bouwstenen voor breedvormend onderwijs ga naar www.breedvormendonderwijs.nlBronnen vanuit het gesprek zijn: Ben van der Hilst - https://hetlerenorganiseren.nl/publicaties/Bert Wienen - van individueel naar inclusief onderwijsFloortje Schepers - Mensen zijn ingewikkeldLotteke de Kruijff - Structureel werken aan onderwijskwaliteitSofie Sergeant - Inclusief gedrag: Inclusief onderwijs als antwoord op probleemgedragStichting Nivoz - Bouwstenen voor brede vorming (https://nivoz.nl/nl/boek-bouwen-aan-breedvormend-onderwijs)

In deze aflevering spreekt Jan Jaap Hubeek met Eddie Denessen, hoogleraar aan het Behavioural Science Institute en bijzonder hoogleraar onderwijswetenschappen aan de Radboud Universiteit.In Nederland krijgen kinderen al op hun elfde of twaalfde een advies dat grotendeels bepaalt welke route zij volgen. Volgens Denessen is dat het meest zichtbare moment waarop kansenongelijkheid in ons onderwijssysteem wordt vastgezet. In het gesprek gaat het over wat vroege selectie doet met kinderen én met leraren, over de hardnekkige overtuiging dat differentiatie naar niveau goed en noodzakelijk is, en over de arbitraire schotten tussen vmbo, havo en vwo — niveaus die in werkelijkheid veel meer overlappen dan we denken. Denessen laat zien dat later selecteren geen middelmatigheid betekent en geen vaste schoolinrichting afdwingt: je kunt vakken op verschillende niveaus blijven aanbieden, zolang je leerlingen niet vastzet op één niveau voor alle vakken.Eddie Denessen doet momenteel onderzoek bij scholen die later selecteren en werkte mee aan het Onderwijsraadadvies 'Later selecteren, beter differentiëren'.Genoemd in deze aflevering:The Grouping Practices Project — UCL Institute of Education, Londen - https://www.ucl.ac.uk/ioe/research-projects/2014/may/best-practice-grouping-studentsOnderwijsraad (2021), 'Later selecteren, beter differentiëren' - https://www.onderwijsraad.nl/documenten/2021/04/15/later-selecteren-beter-differentieren'Voorbij de meritocratie', Radboud University Press - https://books.radbouduniversitypress.nl/index.php/rup/catalog/book/onderwijs-voorbij-de-meritocratie

In deze aflevering van Meesterwerk gaat Jan Jaap Hubeek in gesprek met Iris Akkerman en Jolijn Kromhout. Iris is leerkracht op basisschool de Achthoek, een school voor ontwikkelingsgericht onderwijs. Jolijn is begeleider bij Taalvorming. Taalvorming ondersteunt scholen bij hun taalonderwijs door praten, denken, schrijven en lezen centraal te stellen rondom thema's.Het gesprek onderzoekt hoe taal een zaak van alle vakken kan worden — niet als apart vak met een eigen methode, maar als manier van werken die door een heel thema heen loopt. Vanuit de klas van Iris en de begeleidingspraktijk van Jolijn ontstaat een beeld van wat dat van leerkrachten vraagt, waar scholen tegenaan lopen als ze deze stap zetten, en hoe je tegelijk recht doet aan de kerndoelen.Een aflevering over vertrouwen in taalontwikkeling zonder methode, over houvast voor leerkrachten die hiermee beginnen, en over wat goed thematisch werken in de praktijk laat zien.

Voor deze aflevering reisden Hanneke en Rianne af naar de Johan de Witt scholengroep in Den Haag, waar levensecht onderwijs dagelijks zichtbaar is in de praktijk. Tijdens een inspirerende ochtend liepen ze mee met een project waarin leerlingen uit verschillende vakken samenwerkten aan opdrachten: het maken van een goodiebag en een lekkere lunch. We spraken met leerlingen en leraren over hun ervaringen. Ook gingen we in gesprek met een docent en een schoolleider over de weg die de school heeft afgelegd om dit onderwijs vorm te geven. Een verhaal over autonomie, trots, samenwerking en de kracht van een team dat samen een gedeelde visie werkelijkheid maakt.

Kan een lerarenopleiding bijdragen aan een rechtvaardiger samenleving? Nina Hosseini onderzoekt hoe lerarenopleiders hun praktijk vormgeven om aankomende leraren toe te rusten voor het herkennen én doorbreken van structurele ongelijkheid. Op 24 juni 2026 promoveert zij aan de Universiteit van Amsterdam op social-justice oriented teacher education.In dit gesprek gaan we in op de vraag wat het betekent om als leraar niet alleen te onderwijzen, maar ook te handelen vanuit een bewustzijn van macht, privilege en ongelijkheid.Het proefschrift is te lezen via: https://dare.uva.nl/id/b529e415-ee52-4e91-bf98-5c77e79ddbab?text=hosseiniMeer informatie over Nina en haar onderzoek aan de iPabo over kansengelijkheid: https://www.ipabo.nl/lectoraat/kansengelijkheid/

Hosein en Marco zijn te gast bij UTC Rotterdam, het Uitstroom Trainingscentrum van Stichting BOOR. Het UTC is bedoeld voor jongeren uit het speciaal onderwijs en uit het praktijkonderwijs die wel in staat zijn tot werk maar die nog extra vlieguren moeten maken om hun aansluiting op de arbeidsmarkt te verbeteren. In een bedrijfspand in Rotterdam Zuid, met uitzicht op de Maas, spreken ze afdelingsleider Gitte Nagel en leerling Alejandro over het intiatief dat begon als een 'pop-up store op een bedrijventerrein' en vanaf komend schooljaar een zelfstandige school is.

In deze aflevering van Bronnen van Betekenis gaat Jan Jaap Hubeek in gesprek met Lisette Bastiaansen over wat het werk van Edith Stein ons vandaag nog te zeggen heeft.Edith Stein zat nooit aan de goede kant van de medaille. Eerst mocht ze niet werken omdat ze vrouw was. Toen moest ze stoppen omdat ze joods was. Vervolgens moest ze vluchten, en uiteindelijk werd ze opgepakt omdat ze katholiek én joods was. En toch bleef Edith Stein (1891–1942) zoeken naar waarheid, naar de diepste kern van het mens-zijn.Het is de eerste aflevering in een nieuwe reeks: vrouwenstemmen over opvoeden - over vrouwelijke denkers wier stem historisch gezien binnen de pedagogiek onderbelicht is gebleven.Centraal staan thema's als empathie, gemeenschap, contemplatie en zielsindividualiteit. Edith Stein begreep empathie niet als je in een ander verplaatsen, maar als het ontvangen van de ander die anders is dan jij - als een daad van waarnemen. Ze pleitte voor de gemeenschap als oefenplaats voor authenticiteit: niet om op elkaar te gaan lijken, maar juist om te ontdekken wie jij bent. En ze wees op contemplatie - de stilte opzoeken, naar binnen keren - niet als vlucht uit de wereld, maar als voorwaarde om er werkelijk in aanwezig te zijn.Wat kunnen leraren en opvoeders meenemen? Lisette Bastiaansen formuleert het kernachtig: waarheid en klaarheid. Weet wat voor jou de bedoeling is, en leef dat ook. Niet als prestatie, maar als dagelijkse oefening.Dit gesprek sluit aan bij het artikel dat Lisette Bastiaansen schreef voor de NIVOZ Pedagogische Canon: Edith Stein en de pedagogiek van de ziel: over empathie, spiritualiteit, contemplatie en ander pedagogisch 'slijpwerk' — dat artikel vormt de inhoudelijke basis voor dit gesprek en is te lezen op nivoz.nl.

In deze tweede aflevering ontvangt Hosein gasten aan zijn podcasttafel tijdens de Vrijheidsmaaltijd op 5 mei in Dokhuis, Rotterdam. Een initiatief om, door samen te eten, elkaars wereld beter te leren kennen. Juist door te luisteren, te delen en samen te zijn, krijgt vrijheid betekenis.Dit jaar staat de avond in het teken van plaats maken voor vrijheid. Wie heeft er ooit ruimte voor jou gemaakt om vrij te kunnen zijn? En voor wie kun jij die ruimte creëren? Deze vragen, die ook tijdens de maaltijd terugkomen, staan centraal in de drie korte gesprekken met organisatoren en bezoekers van dit initiatief.Gelijke Grond is een podcast waarin Hosein Danesh en Marco Martens praten met initiatieven die zich inzetten voor een pedagogische ruimte waarin iedereen gelijkwaardig kan instappen. Gewoon als mens, los van systemen, structuren of achtergronden. Door iets te maken, in gesprek te gaan en te ontmoeten ontstaat er ruimte voor een eerste stap naar een gedeelde toekomst - ondanks, of misschien wel dankzij, verschillende verledens.Deze initiatieven bieden vaak een antwoord op de grote vraagstukken die spelen in onze samenleving en op school. Ze geven ons inzicht in hoe wij in turbulente tijden staande blijven met elkaar, met de voeten op de grond.Op https://www.rotterdamsevrijheidsmaaltijden.nl/ vind je meer informatie over de vrijheidsmaaltijden in Rotterdam. Bekijk dokhuis.org voor het programma waarin soortgelijke activiteiten voorbij komen en voor meer series en gesprekken over pedagogische ruimte check je nivoz.nl/podcast.

In deze aflevering spreken Hanneke en Rianne met Joris huis In 't Veld en Twan Letteboer van Academie Tien in Utrecht over het gezamenlijk ontwerpen van onderwijs, vanuit de verwondering die de school als uitgangspunt heeft. Je hoort hoe zij binnen hun team samenwerken als een professionele leergemeenschap en hoe dit bijdraagt aan de kwaliteit van hun onderwijs. Ze delen wat deze samenwerking oplevert, maar ook welke uitdagingen zij daarbij in de praktijk tegenkomen.Ze vertellen over goed gelukte leeractiviteiten en wat je kunt doen wanneer een opdracht anders uitpakt dan vooraf gedacht. Reflectie speelt daarin een belangrijke rol: op het ontwerp van de activiteiten, op het eigen handelen én op de samenwerking met collega's. Ook nemen ze je mee in de rolverdeling binnen hun teams en secties, hoe gedeeld leiderschap daarin vorm krijgt, en hoe het geven van feedback elkaar kan versterken.

Lorenzo Elstak groeide op in Katendrecht, danste twintig jaar professioneel en zag hoe dansen verbindt, in klassen, in boerendorpen, op podia. Maar hij zag ook wat er miste: jongeren die hun stem niet durfden te gebruiken, die wantrouwig waren geworden door te veel gebroken beloften, en die in een wereld vol vooroordelen zichzelf steeds kleiner maakten.Vanuit die ervaring richtte hij IkbenWij op - een Rotterdamse stichting die werkt vanuit de gedachte dat wat jij hebt, een ander ook heeft, en andersom. En met Roffa Takkies bouwde hij een plek waar jongeren groeien van consument naar producent.In dit gesprek vertelt Lorenzo over zijn drijfveren, over de Ubuntu-filosofie die aan de basis van IkbenWij ligt, over hoe je jongeren radicaal vertrouwen geeft zonder angst, en over wat het met hem deed om te zien hoe ver de doorwerking van het koloniale verleden reikt in het leven van jongeren vandaag.Jan Jaap Hubeek en Aziza Mayo spraken met Lorenzo in het kader van het Wi Kulturu-project, waarvan Stichting NIVOZ onderzoekspartner was.

Wat als een plek niet beoordeelt, maar uitnodigt?Mitchel Sam-Sin groeide op in het Oude Noorden van Rotterdam. De dingen waar hij goed in was, deden er niet toe. Zijn passie voor schrijven en muziek vond geen plek — niet thuis, niet op school. Dat gevoel dreef hem uiteindelijk om zelf iets te bouwen: een ruimte waar jonge makers wél gezien worden.Die ruimte is Cult North — een kunsteducatiecentrum in Rotterdam-Noord, gericht op passieontwikkeling onder autodidacte jonge makers. Geen diploma's, geen beoordelingen, geen hulpverlening. Wel een third place: een thuis weg van huis óf werk, waar je binnenstapt voor jezelf en uiteindelijk iets maakt voor een ander.In dit gesprek gaan Aziza Mayo en Jan Jaap Hubeek met Mitchel Sam-Sin in op Wi Kulturu — een traject voor jongeren met een trans-Atlantische Afro-diasporische achtergrond. Een traject dat begint bij de eigen familiegeschiedenis, bij onuitgesproken pijn en culturele trots, en dat via kunst toewerkt naar eigenaarschap en stem.Ze spreken over wat het betekent om vanuit vertrouwen te werken in plaats van controle. Over waarom Cult North niks belooft. Over hoe je als begeleider jezelf inbrengt zodat de ander zichzelf durft te laten zien. En over wat het onderwijs zou kunnen leren van plekken die jongeren niet opvangen, maar oplichten.

Martijn van Ackooij is directeur van Kindcentrum De Stern in Rotterdam – een plek waar onderwijs en opvang samenkomen, van 0 tot 13. Geen gewone school. Een kindcentrum dat de inspiratie van het vrijeschoolonderwijs combineert met de stevigheid van regulier onderwijs, samengebald in drie woorden: hoofd, hart en handen.In dit gesprek nemen we de lemniscaat als leidraad. Want bij De Stern begint het niet bij methodes, niet bij data, maar bij één fundamentele vraag: wat is de bedoeling van ons onderwijs? Vanuit die intentie is een curriculum gebouwd, een dagindeling, rapporten, oudergesprekken – alles congruent, alles in beweging.Martijn vertelt hoe hij in anderhalf jaar een team heeft gevormd van mensen met wortels in theater, architectuur en conservatorium. Hoe vertrouwen, compassie, stabiliteit en hoop geen managementjargon zijn, maar de dagelijkse grondstof van goed schoolleiderschap. En waarom hij geen stress heeft van ziekmeldingen op zondagavond.We praten ook over hoogbegaafdheid vanuit sociaal-emotionele grond, over cultureel responsief onderwijs in een grootstedelijke context, en over het bewuste buiten de deur houden van onderwijshypes die niet passen bij de visie.Een gesprek over pedagogisch leiderschap dat begint waar het moet beginnen: bij het kind.De Stern: https://kc-destern.nl/De lemniscaat: https://nivoz.nl/nl/nro/doe-je-wat-je-belangrijk-vindt-de-lemniscaat-als-instrument-om-te-werken-aan-congruentie-tussen-intentie-ontwerp-en-handelen-in-de-onderwijspraktijk

In deze aflevering van de Meesterwerk podcast zijn Alette Baartmans (directeur Education Warehouse) en Emily Fernan (hoofd Intern Leermiddelen Fonds bij VOcampus) te gast. Ze spreken over hoe scholen meer regie kunnen krijgen over hun leermiddelen.Ze bespreken de complexiteit van de leermiddelenmarkt, waar scholen vaak gevangen zitten in contracten met boeteclausules en weinig zicht hebben op het totale aanbod. Baartmans licht toe hoe Education Warehouse een transparante catalogus ontwikkelt die scholen helpt bij het maken van weloverwogen keuzes. Fernand deelt hoe VOcampus door anders aan te besteden directe relaties met uitgevers aangaat, waardoor docenten meer vrijheid krijgen om leermiddelen te kiezen die passen bij hun onderwijsvisie.Centraal staat de zoektocht naar congruentie: hoe leermiddelen kunnen aansluiten bij de pedagogische visie van scholen, zonder dat budgetten en contracten de doorslag geven. Ook de komst van NEON als coöperatieve aanbieder komt aan bod als belangrijk signaal dat de markt in beweging is.

In deze aflevering van Meesterwerk deelt Merlijn Wentzel, docent Pedagogisch Tact bij Stichting NIVOZ, haar inzichten over het boek Dennis, de schrik van de school van B. Letschert-Grabbe (2008). Dit boek speelt een grote rol in haar begeleidingstrajecten en roept belangrijke pedagogische vragen op.Merlijn neemt je mee in de impact van ontmoediging op kinderen en het belang van bemoediging. Want veel gedragingen die we niet meteen begrijpen, vinden hun oorsprong in ontmoediging. Een ontmoedigd kind kan pas weer constructief meedoen en anderen waarderen als het eerst zelf wordt bemoedigd – iets wat het niet alleen kan.Hoewel dit boek niet meer verkrijgbaar is, kunnen luisteraars van deze podcast het downloaden via:https://breedvormendonderwijs.nl/wp-content/uploads/2024/12/Van-Gorcum-document-Dennis-de-schrik-van-de-school-hele-boek.pdf

In deze aflevering is Luc Stevens, de Founding Father van Stichting NIVOZ, te gast.Luc brengt Catharsia van Sjef Drummen mee als zijn meesterwerk en neemt je mee in de pedagogische kracht van dit boek. Waarom is het een essentieel werk voor onderwijsprofessionals? Welke oriëntatie biedt het in de dagelijkse praktijk?Daarnaast gaat Luc in op urgente thema’s zoals vroegselectie, de motivatietheorie van Deci en Ryan, en de bredere vraag hoe we onderwijs kunnen vormgeven met meer ruimte voor ontwikkeling en eigenaarschap. Een inspirerend gesprek over pedagogiek, motivatie en de toekomst van leren.Bronnen:📖 Catharsia (2019)– Sjef Drummen📖 Maak een kunstwerk van je leven & Je mag geen eisen aan leerlingen stellen (2023)– Sjef Drummen & Jan Fasen

Karim Amghar is te gast over zijn eigen nieuwe Meesterwerk. Zijn boek van de Correspondent leest als een trein. Het is een krachtige oproep voor gelijke kansen en erkenning voor mbo-studenten als de motor van onze samenleving.Wandelend over het Waterlooplein, reflecteren Karim en Jan Jaap op het boek Maar dat begrijp je toch niet, waarin Karim zijn persoonlijke ervaringen en inzichten deelt over het imago en de cruciale rol van het mbo in onze samenleving.Een hartstochtelijk - op momenten confronterend - appèl.Het gesprek raakt thema’s als onderwijskansen, maatschappelijke structuren en de waarde van praktijkgerichte beroepen. Karim spreekt met passie over de noodzaak om de waardering voor mbo-studenten te vergroten, niet alleen met woorden, maar ook in beleid en economische erkenning. Hij pleit voor een radicaal andere kijk op onderwijs, waarin mbo en hbo niet tegenover elkaar staan, maar als gelijkwaardige pilaren van onze maatschappij worden gezien. Met treffende voorbeelden en scherpe observaties maakt hij duidelijk hoe essentieel deze verandering is.Aan het eind van het gesprek delen Karim en Jan Jaap hun hoop voor de toekomst van het beroepsonderwijs en de samenleving. Hoe zorgen we ervoor dat het mbo niet langer als ‘lager’ wordt gezien, maar als een fundament van de samenleving? Welke rol spelen ouders, scholen en beleidsmakers in deze verandering?Lopend op het WLuister naar deze inspirerende aflevering en ontdek hoe onderwijs het verschil kan maken – voor iedereen.

In deze aflevering van de Meesterwerk Podcast duikt Jan Jaap Hubeek samen met Rob Kickert in het boek Apologie van de School (2012) van Jan Masschelein en Maarten Simons. Het gesprek gaat over de unieke rol van de school als een ruimte waar leerlingen zich kunnen ontwikkelen, los van economische en maatschappelijke druk. De auteurs pleiten voor het behoud van de school als autonome plek voor vorming en ontmoeting, waarin de relatie tussen leraar en leerling centraal staat.Masschelein en Simons dagen ons uit om het huidige discours over efficiëntie en resultaatgerichtheid in onderwijs kritisch te bekijken. De school is volgens hen geen fabriek die producten aflevert, maar een werkplaats voor denken en een oefenplaats voor democratie. Ze benadrukken de kracht van traagheid en reflectie als essentiële elementen om leerlingen niet alleen kennis, maar ook de vrijheid te bieden om hun eigen toekomst vorm te geven.Deze aflevering markeert het begin van een serie waarin onderwijsprofessionals hun pedagogische meesterwerken delen. Wat maakt een boek een meesterwerk? En wat kunnen we ervan leren voor het onderwijs van vandaag en morgen? Laat je inspireren door dit pleidooi voor een herwaardering van de school en ontdek hoe we de kern van onderwijs kunnen beschermen in een snel veranderende wereld. Beluister de aflevering nu via je favoriete podcastkanaal.Het boek is hier te downloaden: https://respaedagogica.be/sites/default/files/pdf/Apologie-van-de-school.pdf

Van Prometheus tot ChatGPT: Hoe AI ons denken vormgeeftIn deze aflevering maken we een reis door de geschiedenis van kunstmatige intelligentie, van de mythische verhalen rond Prometheus tot de baanbrekende technologische mijlpalen van vandaag. We onderzoeken hoe AI ons denken en handelen beïnvloedt, maar ook welke vragen en uitdagingen deze technologie stelt aan opvoeding, onderwijs en de samenleving.We duiken in de visie van Alan Turing, die met zijn beroemde Turing-test vroeg of een machine ooit menselijk denkvermogen zou kunnen evenaren. We bespreken Thomas Hobbes, die in de 17e eeuw al filosofeerde over het brein als een mechanisch systeem, vergelijkbaar met de algoritmen die onze huidige technologie aandrijven. En we gaan in op René Descartes, die lichaam en geest scheidde en ons leerde dat complexe systemen — of het nu een mens of een machine is — begrepen kunnen worden door ze te ontleden in logische, gestructureerde stappen.Daarnaast reflecteren we op de denkers Martin Heidegger en Cornelis Verhoeven, die ons herinneren aan de keerzijde van technologische vooruitgang. Heidegger waarschuwde dat techniek ons kan vervreemden van wat ons mens maakt, terwijl Verhoeven pleitte voor verwondering en stilte in een wereld die steeds meer gericht is op maakbaarheid en meetbaarheid. Hoe verhouden we ons tot de snel evoluerende technologie zonder onze menselijkheid te verliezen? Deze vragen staan centraal in deze aflevering, waarin we verleden, heden en toekomst verbinden in een zoektocht naar antwoorden.

Welkom in de Nivoz Podcast over ‘hoe AI het onderwijs uitdaagt’Een serie vertragende gesprekken over welke verantwoordelijkheden de snelle ontwikkelingen van generatieve AI aan de leraar én het onderwijs vragen.In deze aflevering staat de introductie op het vraagstuk over AI centraal. Wij verkennen de hedendaagse vraagstukken die door de snelle opkomst van AI aan het onderwijs gesteld worden.Deze podcast is een Stichting NIVOZ productie. Stichting NIVOZ sterkt leraren, schoolopleiders, lerarenopleiders en bestuurders in de uitvoering van hun pedagogische opdracht.AI klopt aan de deur van scholen, en in deze serie sterken wij de onderwijsprofessional om na te denken over wat AI vraagt aan de pedagogische verantwoordelijkheid.Specifieke bronnen uit deze aflevering: Khan, S. (2023). How AI will revolutionize education. Sal Khan Blog. https://www.khanacademy.orgKhan, S. (2023, May 1). How AI could save (not destroy) education [Video]. TED. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=hJP5GqnTrNoRenze op Zondag. (2023, September 3). Aflevering 27 [Televisieaflevering]. In BNNVARA, Renze op Zondag. TVblik. https://tvblik.nl/renze-op-zondag/aflevering-27Stichting Nivoz. (z.d.). Gert Biesta en Rob Martens aan een podcast-tafel: Wat staat er op het spel in onderwijs? Geraadpleegd op https://nivoz.nl/nl/gert-biesta-en-rob-martens-aan-een-podcast-tafel-wat-staat-er-op-het-spel-in-onderwijsPodcast te beluisteren via: https://nivoz.nl/podcast/?name=biesta_martens.mp3Turing, A. M. (1950). Computing machinery and intelligence. Mind, 59(236), 433–460. https://doi.org/10.1093/mind/LIX.236.433Boeken die gebruikt worden door de gehele serie:• Bridle, J. (z.j.). Manieren van zijn.• Cornelis, A. (z.j.). De vertraagde tijd.• Februari, M. (2020). Doe eens normaal: Over macht, moraal en de nieuwe mens. Prometheus.• Foucault, M. (1975). Discipline, toezicht en straf.• Fransen, T. (2020). In onze tijd, leven in het calamiteiten tijdperk.• Fry, H. (2018). Algoritmes aan de macht: Hoe blijf je menselijk in een geautomatiseerde wereld? De Geus.• Haidt, J. (2018). Generatie angststoornissen.• Heidegger, M. (2009). De vraag naar de techniek (W. J. A. Grootaers, Vert.). Uitgeverij Octavo.• Klöpping, A. (2023). Slimmer werken met AI. Uitgeverij POM.• Kurzweil, R. (2005). The singularity is near.• Last, B. (2021). Chatten met Napoleon.• Masschelein, J. (2021). Dat is pedagogiek.• Meierieu, P. (2020). Frankenstein pedagogie.• Meirieu, P. (2015). Pedagogiek de plicht om weerstand te bieden.• Meester, R., & Jacobs, M. (2023). De onttovering van AI.• Mols, B. (2019). Slim Slimmer Slimst.• Mollick, E. (2022). Co-intelligence.• Rijk, M. de. (2021). Gekaapt door het kapitaal.• Rosa, H. (2020). Onbeschikbaarheid.• Shelley, M. (1818). Frankenstein.• Simons, M., & Masschelein, J. (2013). De leerling centraal in het onderwijs.• Schnitzler, H. (2021). Wij nihilisten: Een zoektocht naar de geest van digitalisering.• Verhoeven, C. (1986). Tractaat over het spieken.• Van der Knaap, G. (2021). Van Aristoteles tot algoritme.• Valler, S. (2018). AI mirror.• Winter, M. de. (2020). Medemenselijk opvoeden.

In deze aflevering is Frum van Egmond te gast. Frum is de oprichter van De Noordwijkse School, waarvoor zij tevens De Noordwijkse Methode ontwikkelde. In deze aflevering bevraag ik haar specifiek over onderzoekend lezen.Wat is onderzoekend lezen, wat behelst dat, wat levert het op én wat vraagt het?Allemaal vragen die eigenlijk over de grote opdracht in het onderwijs gaan.Frum’s specialisatie is het ontwerpen van onderwijs, waarbij ze wetenschappelijke inzichten en maatschappelijke ontwikkelingen vertaalt naar praktische mogelijkheden in de klas.

In deze aflevering staat het verbindingsbetoog van United4Education centraal. Jan Jaap spreekt hierover met twee enthousiaste betrokkenen: Tina van Wouw en Astrid Ottenheym-Vliegen.United4Education is een grote groep betrokken onderwijsprofessionals, schoolleiders, onderzoekers, ouders, bestuurders en bovenal de jongeren zelf die de handen ineengeslagen hebben om de fundamentele verandering in gang te zetten die het onderwijs verdient.United4Education (U4E) is van mening, dat je alleen het verschil kunt maken voor de jongeren in ons land, door de ontmoeting tussen mensen. Goed onderwijs net als goed beleid start met relatie, het echte leven, de echte verhalen kennen en ervaren van mensen van verschillende kwaliteiten en uitdagingen.Onlangs heeft deze groep het verbindingsbetoog aan de formateur aangeboden, en ik ben benieuwd wat er allemaal achter dit betoog zit.Meer informatie vind je op: https://united4education.nl/

In deze aflevering spreken Rob Martens en Inge Bramsen over de kracht van de zelfdeterminatie theorie. Niet alleen in onderwijs maar ook in de jeugdzorg blijkt dit een passend antwoord op de huidige prestatiedruk.Rob Martens is hoogleraar aan de open universiteit en gespecialiseerd in spelen en de motivatieprocessen. Rob Martens schreef oa de boeken 'We moeten spelen' en 'Intrinsieke motivatie'.Inge Bramsen is senior onderzoeker verbonden aan Kenniscentrum Zorginnovatie van Hogeschool Rotterdam. Vanaf 2013 heeft Inge zich in meerdere opeenvolgende projecten bezig gehouden met de ontwikkeling van Mijn Pad een methode voor het bevorderen van autonomie en participatie van jongeren, waarbij het perspectief van jongeren centraal staat.Samen bespreken Rob en Inge de huidige prestatiedruk in de maatschappij en specifiek het onderwijs. Maar beiden zijn ook hoopvol.Link naar mijn pad: https://mijnpad.hr.nl/home.html

In dit gesprek gaan Igor Verettas en Jan Jaap Hubeek (namens ' Leve het onderwijs') op bezoek bij Marten Elkerbout. Marten is onderwijsbestuur bij Stichting Spaarnesant in de regio Haarlem.Marten heeft een brede ervaring in én een sterke visie over ons onderwijs. Zo heeft Marten een duidelijke visie op betekenisvol toetsen waarbij hij een alternatief biedt om leerlingen (te) vroeg te selecteren. Ook heeft Marten een slimme onderwijskundige oplossing voor kansengelijkheid binnen het huidige stelsel. Marten stelt voor om elk bestuur verantwoordelijk te maken voor de volle breedte van ons stelsel, zodat je geen samenwerkingsverbanden meer nodig hebt, maar met elkaar (binnen een stichting) verantwoordelijk bent voor alle leerlingen binnen je stichting.Marten gaat de complexiteit en starheid van ons onderwijs te lijf vanuit het manifest van de beweging Leve het Onderwijs!. Laat je meenemen door deze bevlogen bestuurder!https://levehetonderwijs.nl/

Hoe werken schoolbesturen aan onderwijskwaliteit en bestuurlijke professionaliteit?De aflevering gaat over de kwaliteitsagenda die opgesteld is vanuit de PO-raad om deze vraag te beantwoorden. In deze aflevering zijn Arjan van Hell, Paul Oomens en Peter van Lieshout te gast.Arjan is bestuurder bij Educatis, een scholengroep van 10 scholen op reformatorische grondslag in Midden-Nederland. Paul is bestuurder in het mbo (Hout- en Meubileringscollege Amsterdam en Rotterdam). Peter is oa. hoogleraar aan de Universiteit Utrecht, maar ook toezichthouder.De maatschappelijke opgave van schoolorganisaties in het primair onderwijs is groot. Dit vraagt om een professionele kwaliteitscultuur, bestuurlijke slagkracht én om leiderschap. Tegelijkertijd brengt de ruimte die schoolorganisaties nodig hebben om lokaal keuzes te kunnen maken veel verantwoordelijkheid met zich mee. De maatschappij mag dan ook verwachten dat bestuurders werken aan kwaliteit, transparantie en professionaliteit. De concept Kwaliteitsagenda heeft als doel onze inzet hierop te intensiveren en ons te committeren aan gedeelde normen.Negen schoolbestuurders uit het primair onderwijs hebben samen met een externe adviseur een Kwaliteitsagenda opgesteld. Met deze agenda werken schoolbesturen zichtbaar aan kwaliteit en hun bestuurlijke professionaliteit. Op de Algemene Ledenvergadering van 16 november a.s. stemmen de leden van de PO-Raad over de Kwaliteitsagenda. Wat is de aanleiding voor een Kwaliteitsagenda en voor welk probleem is het een oplossing? Welke parallellen zien we in andere sectoren en wat kunnen we leren van de ervaringen uit het mbo?In deze podcast brengen we drie perspectieven bij elkaar. Wil je meer lezen over de Kwaliteitsagenda? Ga dan naar www.poraad.nl/kwaliteitsagenda

In deze aflevering is Fatima El Faraji van de Islamitische scholengroep El Amal te gast. Sanne Scholten, directeur bij de PO-raad, en Jan Jaap Hubeek bevragen Fatima over haar loopbaan tot bestuurder, over haar pedagogische opdracht, over de bronnen van het Islamitisch onderwijs, de samenwerking met de transformatie school én nog heel veel meer.

"Het getoetste leren wordt aangemoedigd in ons onderwijs, en het ongetoetste leren wordt ontmoedigd."In deze aflevering zijn Rob Kickert en Wouter Modderkolk te gast. Samen duiken we dieper in de zin én onzin van toetsen. De manier waarop wij toetsen vormgeven heeft een significante invloed op het gedrag van leraren en leerlingen. Hoewel de toetspraktijk een grote rol speelt in ons onderwijs, krijgt de manier waarop deze wordt vormgegeven vaak te weinig aandacht. Hiermee suggereren we niet dat toetsen meer aandacht zouden moeten krijgen, maar dat we kritischer moeten nadenken over hóé we toetsen."Als je toetsing zo belangrijk maakt, zoals wij in onze samenleving doen, dan kun je er beter ook maar veel tijd aan besteden."Rob Kickert is toetsdeskundige aan het Nivoz als aan de Erasmus Universiteit, tevens geeft Rob les aan de EMPO, de educatieve master primair onderwijs: https://www.eur.nl/essb/onderwijs/educatieve-master-primair-onderwijs.Rob heeft diverse artikelen geschreven die inzicht bieden in de manier waarop toetsing de motivatie van studenten kan beïnvloeden. Meer over Rob en zijn werk vind je op: https://nivoz.nl/nl/gebruikersprofiel/rob-kickertWouter Modderkolk is docent in het middelbaar onderwijs en is momenteel bezig met promotieonderzoek naar leiderschap in het onderwijsveld. Je kunt zijn publicaties bekijken op www.woutermodderkolk.nl

Aanvullend of essentieel onderwijs? In deze aflevering is Allan Varkevisser te gast, of eigenlijk is Jan Jaap bij hem te gast in Farmsum, Noordoost Groningen.Basisschoolleraar Allan werkt op de Farmsumerborg in Noordoost Groningen onder schooltijd met de methodiek van IMC Weekendschool. Juist bij de kinderen in deze regio, die veel sociale en financiële problematiek kent, is het curriculum van IMC Weekendschool een onmisbare aanvulling op het reguliere onderwijs. Allan gebruikt deze methodiek om het dagelijkse onderwijs te versterken en de leerlingen meer ter verrijken met aanvullend onderwijs dat ook het reguliere onderwijs ten goede komt.Waarom doet Allen dit eigenlijk? Waar zit de kracht van de methodiek? Allemaal vragen om mee naar Noordoost Groningen te reizen.

In deze aflevering is Henk Galenkamp te gast. Henk is van oorsprong chemicus en heeft ruim 27 jaar gewerkt in het voortgezet onderwijs, als docent scheikunde, als schooldecaan, leerlingbegeleider en adjunct-directeur. Daarnaast is hij psychotherapeut geworden.Henk heeft meerdere boeken geschreven en in deze podcast bespreken we 'Handboek professionele schoolcultuur' dat hij samen met Jeanette Schut geschreven heeft.Henk spreekt mensen aan op hun vermogen om helder te denken én te vertrouwen op hun gevoelens. Hij is gespecialiseerd in leiderschapscoaching, teamcoaching en -training. Een centraal thema in zijn werk en publicaties is ‘grenzen en het hanteren van constructieve boosheid’.

"Kinderen zijn heel simpel, geef ze een paar koffers met liefde, en je krijgt er een vliegtuig vol liefde voor terug."In deze aflevering over de IMC Weekendschool is Tanja Jadnanansing te gast. Tanja is stadsdeelvoorzitter in Amsterdam Zuidoost en werkt al jaren met heel veel liefde samen met IMC Weekendschool. Ze was zelf een erg bevlogen en ondernemend kind en dit ziet ze ook terug in de leerlingen op de weekendschool. Volgens haar maakt niveau niet uit, want alle kinderen zijn uiteindelijk nodig in de maatschappij.Tanja werkt met hart en ziel voor een positieve ontwikkelingslijn van alle kinderen in Zuidoost.Wat motiveert Tanja om op zondagen een steentje bij te dragen bij de weekendschool? En wat kan het onderwijs of maatschappij leren van deze eindeloze positief gericht ontwikkelkracht van Tanja?

In deze aflevering is Jeannette de Jong te gast. Samen met de directeur van de PO-Raad Sanne Scholten verken ik de bestuurslaag in ons onderwijs.Jeanette is bestuurder van stichting Blosse. Het motto van Stichting Blosse is 'Eén in opvang en onderwijs'.Jeanette komt uit de zorg en kinderopvang, bij Stichting Blosse heeft zij de integratie van opvang en onderwijs bewerkstelligd, in dit gesprek gaan wij op zoek naar wat wij van Jeanette kunnen leren.Hoe kun je twee logische, natuurlijke, doorlopende leerlijnen verbinden die door systemen uit elkaar lijken te raken? Hoe ga je hiermee om? Wat is jouw rol als bestuurder om de betekenis van de opvang én onderwijs te verbinden en mogelijk te maken?Allemaal vragen die aan de orde komen.....

In deze aflevering is oprichter Heleen Terwijn te gast. Heleen deed midden jaren '90 onderzoek naar motivatie van leerlingen in Amsterdam Zuid-Oost. Leerlingen zaten op school om te ‘leren voor later’ terwijl niemand hen liet zien wat ‘later’ nou eigenlijk is. Zo ontstond haar idee om kinderen in de ontvankelijke leeftijd van 10 tot 14 jaar samen met bevlogen gastdocenten te laten kennismaken met interessante vakgebieden.Stichting IMC Weekendschool stelt zich ten doel dat alle jongeren (specifiek op de plekken in Nederland waar dat het hardst nodig is) van alle schoolniveaus, zó worden opgeleid dat ze gemotiveerd hun plek kunnen innemen in de samenleving.Inmiddels zijn ze uitgegroeid tot een organisatie met een groot maatschappelijk draagvlak. In samenwerking met hun netwerk bereiken ze met onze lesprogramma’s wekelijks ruim 3000 leerlingen, op 58 locaties door het hele land.Gastdocenten vertellen niet alleen over hun beroep en vakgebied, maar ook over hun eigen ervaringen en de keuzes die zij zelf hebben gemaakt in hun leven.

In deze aflevering is Teun Dekker te gast, directeur/bestuurder van kindcentrum De Kroevendonk.Kindcentrum De Kroevendonk staat voor inclusief denken in het onderwijs. Dit betekent dat ook kinderen met een bepaalde beperking welkom zijn en zoveel mogelijk integreren in het onderwijs. In de visie van De Kroevendonk is het belangrijk dat kinderen gewoon met vriendjes en vriendinnetjes naar school of opvang kunnen gaan.Samen met Sanne Scholten spreekt Jan Jaap Teun op het kantoor van de PO-raad in Utrecht. Ze zijn benieuwd hoe je het verschil kan maken als directeur/bestuurder voor inclusief onderwijs.

In deze aflevering is Sanne Scholten (directeur PO-raad) te gast.In de dynamische omgeving van het onderwijs staat Sanne Scholten dagelijks voor de taak het kind, de leerkrachten, de schooldirecteuren én besturen, te vertegenwoordigen, waarbij het afwegen van al deze belangen haar dagelijkse bezigheid is.Waarom doe je dit? Wat doe je dan? Wat vraagt het eigenlijk? Wat kunnen wij van jou leren? Allemaal vragen die Sanne openhartig deelt met de luisteraar.Sanne is sinds november 2022 directeur bij de PO-raad. Sanne was hirtvoor zes jaar directeur-bestuurder van het Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst (LKCA). Eerder werkte ze bij adviesbureau BMC en Stichting Rotterdam Sportsupport.

Joop Berding is een historisch wijsgerig pedagoog en heeft een groot aantal (pedagogische) boeken over grote denkers op zijn naam staan .In dit gesprek bevraag ik: Welke boeken hebben jouw (denken) eigenlijk gevormd?Joop Berding neemt de luisteraar mee langs Cornelis Verhoeven, John Dewey, Janusz Korczak, Hannah Arendt en Virginia Woolf."Wat kunnen wij leren van stemmen uit het verleden? Grote denkers uit het verleden helpen ons om naar onze dagelijkse praktijk in het onderwijs te kijken: Wat beogen we eigenlijk? Lukt dat eigenlijk wel? Wat vinden we daar eigenlijk van? Zou het ook anders kunnen?""Geven we nou in het onderwijs wel genoeg ruimte voor wat je overkomt, waar je in eerste instantie geen woorden voor hebt? Voor die verwondering? Is daar genoeg ruimte voor? Mag het even stil zijn?"Luister maar en laat je meenemen in deze gedachten over ons onderwijs....

Allard Lindhout is scheidsrechter in het betaalde voetbal, op hoog niveau. Maar Allard werkt óók in het onderwijs.Als scheidsrechter neem je jezelf als instrument mee dat veld in, net als de leerkracht in de klas. Hoe je bent, hoe je doet, hoe je kijkt, hoe je handen of je armen gebruikt: het doet ertoe in de klas én op het veld, én iedereen heeft continu zijn ogen op jou gericht.In deze aflevering neemt Allard je mee wat de rol is als begeleider op het veld óf in de klas en hoe je leerlingen kunt benaderen of helpen, en vooral hoe jij jezelf daaronder kunt blijven.

Ontdek de kracht van je verbeelding op de magische weg van wens naar werkelijkheid.In deze aflevering is Helen Purperhart te gast. Helen Purperhart is dé kinderyoga-autoriteit van Nederland. Naast opleidingen in de kinderyoga schrijft Helen o.a. ook boeken over de kracht van kinderyoga.Onlangs verscheen het boek ‘Manifesteren met Kinderen’. Een boek dat leerkrachten, ouders of begeleiders helpt bij het ontdekken van de verbeeldingskracht door de magische weg van wens naar werkelijkheid te bewandelen.Beluister hoe deze magische weg van wens naar werkelijkheid ons in het onderwijs kan versterken.

Hoe beweeg je van een knellend onderwijssysteem wat gericht is op 'het gemiddelde' naar bloeiend onderwijs op maat voor iedereen?Het antwoord zit niet in de zoveelste verandering van buitenaf, maar roept om hervorming van binnenuit.In deze aflevering is Nicole Hanegraaf te gast waarin zij je meeneemt hoe vanuit systeemgerichtonderwijs te kantelen naar mens- en wereldgericht. Het antwoord zit al in je, en Nicole geeft je de route kaart. In haar boek 'Onderwijs van Binnenuit' neemt Nicole de lezer mee door dit proces.

"Is de school nog wel een gezonde veilige omgeving voor kinderen? We kwalificeren ze in hoog en laag en zeggen eigenlijk: Jij bent slim én jij bent dom! Kinderen hebben dat feilloos door. We leggen een enorme druk op jongeren, is dat wel gezond?”In deze aflevering spreekt Jan Jaap Rob Martens over zijn nieuwe boek 'Leerlingen intrinsiek motiveren'. Waarom zijn spelen en leren (bijna) hetzelfde? Welk gevaar schuilt er in te veel toetsen? Hoe komt het dat wij niet uitgaan van intrinsieke motivatie, terwijl wij van nature willen leren? Allemaal vragen die Rob Martens in dit boek weet te duiden.“Kunst, vrijheid en spel: Daar worden wij mens in! En het rare is dat wij in het onderwijs dat juist uitzetten, of in ieder geval te zeggen: Dat is niet belangrijk!”

Wat kun jij doen om inclusie en diversiteit te bevorderen?In deze zesdelige serie gaan Aziza Mayo, Jan Jaap Hubeek en Wouter Modderkolk op onderzoek uit naar het vraagstuk rondom inclusie en diversiteit in het (vrijeschool)onderwijs.In deze (voorlopig) laatste aflevering van deze serie nemen Wouter Modderkolk en Jan Jaap Hubeek je mee langs de vele gesprekken die zij gevoerd hebben over het thema inclusie en diversiteit binnen het vrijeschoolonderwijs.Om meer perspectief toe te kunnen voegen zijn er twee bewegingen nodig, eerst een beweging naar binnen en dan een naar buiten toe.Als eerste moet je in jezelf ruimte maken voor de ander en het andere. Hierbij kan het nodig zijn om oude vormen los te laten. 'Zo heb ik het altijd gedaan...', kan echt niet meer.Vervolgens is het nodig om vanuit de intentie -de pedagogische opdracht- en de verbinding met de wereld om je heen kleur te geven aan het ontwerp van het onderwijs en de ontmoetingen in en rond de klas. Dit laatste zou je de beweging naar buiten kunnen noemen.In de aflevering wordt verwezen naar een artikel over de lemniscaat van Modderkolk en Mayo, het artikel kun je hier vinden: https://woutermodderkolk.nl/de-lemniscaat-bouwen-aan-een-brug-tussen-ideaal-en-realiteit/Het vraagstuk over inclusie en diversiteit komt vanuit het vrijeschoolonderwijs zelf, maar het is een breder maatschappelijk vraagstuk. In deze serie kijken wij door de bril van het vrijeschoolonderwijs naar het vraagstuk: Hoe kan het onderwijs een ontmoetingsplaats zijn voor diversiteit en een oefenplaats voor inclusiviteit?

Hoe organiseer jij jouw eigen ongemak?In deze zesdelige serie gaan Aziza Mayo, Jan Jaap Hubeek en Wouter Modderkolk op onderzoek uit naar het vraagstuk rondom inclusie en diversiteit in het (vrijeschool)onderwijs.In deze aflevering staat het ongemak aankijken, opzoeken en doorbreken centraal.Je hoort een stuk biografie van Jan Jaap Hubeek. Chris Silos leest een aantal fragmenten voor uit 'Wij slaven van Suriname' van Anton de Kom. Verder gaan Wouter en Jan Jaap in gesprek met Anna Vogel, Hanane Abaydi, Aziza Mayo en Femke Hameetman uit het Mauritshuis.Zij vertellen hoe zij het ongemak opgezocht hebben én wat jij ermee zou kunnen doen.Het vraagstuk over inclusie en diversiteit komt namelijk vanuit het vrijeschoolonderwijs zelf, maar het is een breder maatschappelijk vraagstuk. In deze serie kijken wij door de bril van het vrijeschoolonderwijs naar het vraagstuk: Hoe kan het onderwijs een ontmoetingsplaats zijn voor diversiteit en een oefenplaats voor inclusiviteit?Muziek van Cornelis Willemsen.Stem: Chris Silos

Wil je eigenlijk wel veranderen? En als het antwoord 'ja' is, hoe doorbreek jij dan jouw bubbel?In deze zesdelige serie gaan Aziza Mayo, Jan Jaap Hubeek en Wouter Modderkolk op onderzoek uit naar het vraagstuk rondom inclusie en diversiteit in het (vrijeschool)onderwijs.In deze deze aflevering staat de wilskracht om te veranderen centraal.Hoe accepteer je de verschillen, en ga je uit van verschil?Zo spreken wij onder andere met Laurens Knoop, Jamilah Blom, Lotte Kanters, Hanane Abaydi, Christof Wiechert, Saniye Çelik, Aziza Mayo, Karen Witsenburg en een aantal leerlingen over deze vraag.Het vraagstuk over inclusie en diversiteit komt namelijk vanuit het vrijeschoolonderwijs zelf, maar het is een breder maatschappelijk vraagstuk. In deze serie kijken wij door de bril van het vrijeschoolonderwijs naar het vraagstuk: Hoe kan het onderwijs een ontmoetingsplaats zijn voor diversiteit en een oefenplaats voor inclusiviteit?

Wat is de hedendaagse pedagogische verantwoordelijkheid van het vrijeschoolonderwijs?In deze zesdelige serie gaan Aziza Mayo, Jan Jaap Hubeek en Wouter Modderkolk op onderzoek uit naar het vraagstuk rondom inclusie en diversiteit in het (vrijeschool)onderwijs.In deze aflevering staat de intentie van de pedagogische verantwoordelijkheid van het vrijeschoolonderwijs binnen én voor onze samenleving de centraal.Wat heeft het vrijeschoolonderwijs te doen om meer inclusief te zijn?Zo spreken wij onder andere met Nina Hosseini, Saniye Çelik, Aziza Mayo, Akke Faling en een aantal leerlingen over deze vraag. Daarbij hoor je fragmenten over de inclusiemarathon.Het vraagstuk over inclusie en diversiteit komt namelijk vanuit het vrijeschoolonderwijs zelf, maar het is een breder maatschappelijk vraagstuk. In deze serie kijken wij door de bril van het vrijeschoolonderwijs naar het vraagstuk: Hoe kan het onderwijs een ontmoetingsplaats zijn voor diversiteit en een oefenplaats voor inclusiviteit?

Wat is de kracht van het vrijschoolonderwijs?In deze zesdelige serie gaan Aziza Mayo, Jan Jaap Hubeek en Wouter Modderkolk op onderzoek uit naar het vraagstuk rondom inclusie en diversiteit in het (vrijeschool)onderwijs.In deze tweede aflevering staat de intentie én daarmee de kracht van het vrijeschoolonderwijs centraal.Zo spreken wij onder andere met Luc Stevens, Akke Faling, Myla Kamstra, Aziza Mayo, Karen Witsenburg en een aantal leerlingen over de kracht van het vrijeschoolonderwijs en welke opdracht er ligt voor de scholen aangaande het vraagstuk over inclusie en diversiteit.Het vraagstuk over inclusie en diversiteit komt namelijk vanuit het vrijeschoolonderwijs zelf, maar het is een breder maatschappelijk vraagstuk. In deze serie kijken wij door de bril van het vrijeschoolonderwijs naar het vraagstuk: Hoe kan het onderwijs een ontmoetingsplaats zijn voor diversiteit en een oefenplaats voor inclusiviteit?

In deze zesdelige serie gaan Aziza Mayo, Jan Jaap Hubeek en Wouter Modderkolk op onderzoek uit naar het vraagstuk rondom inclusie en diversiteit in het (vrijeschool)onderwijs.In deze eerste aflevering gaan wij op zoek naar waar dit vraagstuk nou eigenlijk over gaat.Zo spreken wij onder andere lector Aziza Mayo, Gert Biesta, Floortje Dessing, lector diversiteit & inclusie Saniye Çelik, we bezoeken Myla Kamstra op basisschool Waldorf aan de Werf en je hoort een aantal anderen over wat het vrijeschoolonderwijs is en welke opdracht er binnen dit vraagstuk leeft.Het vraagstuk over inclusie en diversiteit komt namelijk vanuit het vrijeschoolonderwijs zelf, maar het is een breder maatschappelijk vraagstuk. In deze serie kijken wij door de bril van het vrijeschoolonderwijs naar het vraagstuk: Hoe kan het onderwijs een ontmoetingsplaats zijn voor diversiteit en een oefenplaats voor inclusiviteit?

Hoe erg is een grapje nou eigenlijk? Moeten we daar niet ook een beetje tegen kunnen? Bij vervelende grapjes denk je misschien niet meteen aan pesten. Toch kunnen dit soort grappen wel een onveilig of vervelend gevoel geven en uitdraaien op pesten.Op initiatief van Stichting School & Veiligheid spreekt Jan Jaap met Tessa Kaufmann en Pete Wu over de complexheid van grappen. Wat kunnen we leren vanuit ervaringen en onderzoek? En wat vraagt dit van de school en van de leraar?Tessa Kaufman is onderzoeker aan de Universiteit Utrecht en haar onderzoek is voornamelijk gericht op slachtofferschap van pesten en specifiek op vooroordelen in relatie tot pesten.Pete Wu is journalist, schrijver, redacteur en documentairemaker.

In deze aflevering zijn Elsbeth Kemme, Lisa Gaikhorst en Edda Veerman te gast en gaan we in gesprek over hun onderzoek naar de kracht van buitenschoolse kennisbronnen.Veel leerlingen ervaren een discontinuïteit tussen thuis en school. De theorie over Funds of knowledge beschrijft hoe scholen gebruik kunnen maken van de kennis en vaardigheden die leerlingen buiten school opdoen (hun buitenschoolse kennis(bronnen)) om betrokkenheid bij school en leren te bevorderen.Gebruik maken van buitenschoolse kennisbronnen is een sterk middel voor kansengelijkheid. Tijdens dit project ontwerpen basisschoolleerkrachten een aanpak waarmee zij kennis en vaardigheden die leerlingen buiten school opdoen zichtbaar maken en vervolgens benutten in hun lessen. Door zo’n buitenschoolse-kennisbronnen-aanpak kan de connectie tussen school en het leven daarbuiten worden verstevigd, waardoor leerlingen zich in de lessen meer betrokken kunnen gaan voelen, en mogelijk beter gaan presteren.Link voor meer informatie: https://woa.kohnstamminstituut.nl/gebruikmaken-van-de-buitenschoolse-kennisbronnen-van-leerlingen-om-kansengelijkheid-te-stimuleren/

In deze aflevering bezoek ik de Oosterwoldschool Sofia.Oosterwoldschool Sofia is een erkende basisschool zonder overheidsbekostiging, een zogenaamde B3 school. Dit betekent dat er werkelijk vrijheid van onderwijs is, maar ook dat de ouders zelf voor de financiering moeten zorgen.De leerkrachten dragen als zelfstandigen de pedagogische doorontwikkeling van de school. De ouders zorgen voor de noodzakelijke ondersteuning opdat de leerkrachten zich kunnen richten op het onderwijs. Ik ben benieuwd waarom deze school er moest komen en wat deze vrijheid van onderwijs de kinderen allemaal brengt.