OSW - Ośrodek Studiów Wschodnich

Czy zachodnie sankcje tracą skuteczność? Rosja coraz szerzej wykorzystuje kryptowaluty do rozliczeń międzynarodowych, handlu zagranicznego i budowy alternatywnego systemu finansowego. Jednocześnie Kreml przygotowuje nowe przepisy, które mają przejąć kontrolę nad krajowym rynkiem aktywów cyfrowych. Czy Moskwa znalazła sposób na ograniczenie wpływu sankcji? Jaką rolę odgrywają bitcoin, stablecoiny i rosyjskie instytucje finansowe? O tym rozmawiamy z Iwoną Wiśniewską z Ośrodka Studiów Wschodnich.

Wołodymyr Zełenski zdecydował o jednej z najważniejszych zmian personalnych w ukraińskiej armii. Generał Ołeksandr Syrski przestał pełnić funkcję głównodowodzącego Sił Zbrojnych Ukrainy, a jego miejsce zajął gen. Mychajło Drapaty – dowódca uznawany za przedstawiciela nowego pokolenia ukraińskich wojskowych. Decyzja zapadła w atmosferze politycznych napięć i protestów.W tym odcinku wyjaśniamy dlaczego doszło do zmiany dowództwa, kim jest Mychajło Drapaty i jakie stoją przed nim największe wyzwania. O tym opowie Krzysztof Nieczypor- ekspert OSW.

Wojna na Bliskim Wschodzie weszła w kolejną fazę. Miejsce mają ponowne ataki zarówno USA, jak i Iranu. W tym podcaście skupiamy się na państwach Zatoki Perskiej, takich jak między innymi Katar, Arabia Saudyjska czy Zjednoczone Emiraty Arabskie. Jaki jest ich stosunek do wojny USA-Iran? Jakie są ich interesy? Czy wojna może spowodować zmianę ich podejścia do USA? Na te i inne pytania odpowiadamy w tym odcinku.

Premier Mołdawii Alexandru Munteanu podał się do dymisji. W tle są afera korupcyjna, nepotyzm i kryzys obozu rządzącego. Wydarzenia ostatnich tygodni to poważny cios wizerunkowy w partię prezydent Mai Sandu. Kto będzie nowym premierem Mołdawii? Jak obecna sytuacja wpłynie na proces akcesyjny do UE? Czy w Mołdawii dojdzie do kryzysu w obozie władzy? O aktualnej sytuacji w Kiszyniowie opowie Kamil Całus, ekspert OSW.

Ukraina ma nowy rząd, ale zamiast spokojnej rekonstrukcji doszło do jednego z największych politycznych sporów od początku pełnoskalowej wojny. Premierem został Serhij Korecki, jednak najwięcej emocji wywołała dymisja ministra obrony Mychajła Fedorowa – polityka odpowiedzialnego za cyfryzację państwa, rozwój technologii wojskowych i reformy w sektorze obronnym.Dlaczego Wołodymyr Zełenski zdecydował się odwołać jednego z najpopularniejszych ministrów? Czy chodziło o konflikt z generałem Ołeksandrem Syrskim, walkę z korupcją w armii, czy może o rosnącą pozycję polityczną Fedorowa? O tym wszystkim porozmawiamy z Tadeuszem Iwańskim i Krzysztofem Nieczyporem- ekspertami Ośrodka Studiów Wschodnich.

Po pierwszych miesiącach rządów Pétera Magyara można już pokusić się o pierwsze podsumowania. Jak zmieniła się polityka zagraniczna Węgier? Czy Budapeszt odchodzi od kursu prowadzonego przez Viktora Orbána? Jak wyglądają dziś relacje z Unią Europejską, NATO, Ukrainą oraz najważniejszymi partnerami regionalnymi? O tym opowiedzą Ilona Gizińska i Andrzej Sadecki- eksperci Ośrodka Studiów Wschodnich

W tym odcinku rozmawiamy o raporcie „Chińska pułapka” oraz o tym, jak rosnące wpływy gospodarcze Chin zmieniają Europę i Polskę. Czy uzależnienie od chińskiego przemysłu i technologii staje się zagrożeniem? Jak wygląda rywalizacja Chin z Zachodem? Które sektory są najbardziej narażone na presję Pekinu i jakie mogą być konsekwencje dla europejskiej gospodarki?Pełny raport: www.chinskapulapka.pl

Po szczycie NATO świat wchodzi w nowy etap bezpieczeństwa. Czy decyzje podjęte przez sojusz oznaczają narodziny NATO 3.0? Co uzgodnili przywódcy państw członkowskich? Jakie znaczenie mają rekordowe wydatki na obronność, relacje z Rosją oraz dalsze wsparcie Ukrainy? W odcinku występują: Justyna Gotkowska, Piotr Szymański i Jacek Tarociński.

Rosja Putina ma coraz więcej problemów. Wśród nich są braki paliwa czy bardzo małe postępy na froncie. Również negocjacje pokojowe nie idą tak, jak Kreml mógłby sobie tego życzyć. Obecnie Kreml skupia się na groźbach, jednak czy może pójść drogą eskalacji? Jak dziś wyglądają relacje Trump-Putin i Rosja-USA? Jak rosyjskie władze tłumaczą aktualne problemy? Na te i inne pytania odpowiadają Marek Menkiszak i Andrzej Kohut. 

Odbył się ważny zjazd Alternatywy dla Niemiec. Partia wybrała tam swoje władze i co ważne skonsolidowała się przed zbliżającymi się wyborami landowymi. Jak zmienia się AfD? Czy Niemcy zaczynają „oswajać” tę partię? Czy jest ona dziś bliżej władzy? Jakie są w niej frakcje? Na te i inne pytania odpowiadają Anna Kwiatkowska i Kamil Frymark z Zespołu Niemieckiego OSW.

Jak wygląda życie w Charkowie? Co zaskakuje w tym jak wygląda codzienność przy froncie? Czy w mieście są flagi nacjonalistyczne? Jak Charkowanie odnoszą się do UPA? Czy Charkowianie rozmawiają po rosyjsku? Na te i inne pytania odpowiadają twórcy filmu dokumentalnego „Charków: kronika przetrwania” Damian Rosłoniec z Zespołu Mediów OSW i Krzysztof Nieczypor z Zespołu Białorusi, Ukrainy i Mołdawii.Link do filmu: https://youtu.be/C9S1n-BsAhA?si=UQQk3PZ5WeaJFf6b

Z nadziei na stabilne partnerstwo oparte na handlu, dialogu i wspólnych interesach gospodarczych między UE a Chinami pozostało niewiele. Napięcia między chińskimi i unijnymi dyplomatami, pokazują że stosunki między Unią Europejską a Chinami znalazły się w kryzysie. O tym, jak obecnie wygląda sytuacja mówią Jakub Jakóbowski, Paulina Uznańska i Maciej Kalwasiński.

Od kilku tygodni w Albanii trwają protesty określane jako "Rewolucja Flamingów". Ekologiczne manifestacje przeciwko inwestycji powiązanej z ludźmi Donalda Trumpa przerodziły się w antyrządowy zryw nawołujący do zmiany władzy. O tym co dokładnie się dzieje w Albanii mówi Michał Kucharski.

Swego czasu w Polsce bardzo głośno było o niemieckich organizacjach osób wysiedlonych/wypędzonych. Teraz ogromne kontrowersje wybuchły na ten temat w Czechach. W tym odcinku przybliżamy dlaczego oraz jaki jest kontekst historyczny relacji czesko-niemieckich. Raport „To už se nevrátí. Czechosłowacja i współczesne relacje czesko-słowackie”: https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/prace-osw/2025-05-30/to-uz-se-nevratiFilm o Czechosłowacji: https://www.youtube.com/watch?v=klqt9I4cI1cKsiążka o polityce historycznej Niemiec: https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/raport-osw/2025-12-17/w-sluzbie-przyszlosci

Christian Schmidt zrezygnował z funkcji Wysokiego Przedstawiciela dla Bośni i Hercegowiny. Teraz trzeba wskazać nowego, tutaj pojawia się konflikt ponieważ z europejskim wyborem nie zgadzają się Amerykanie. Ci mają własnego kandydata. O tym, co czeka Bośnię i Hercegowinę mówi ekspert OSW Michał Kucharski. 

Już jutro odbędzie się szczyt Grupy Wyszehradzkiej. Premier Węgier Péter Magyar wielokrotnie w czasie kampanii wyborczej mówił o tym, jak Grupa Wyszehradzka jest ważna i nawoływał do reaktywacji formatu. Czy współpraca w grupie Polska-Węgry-Czechy-Słowacja ma sens? Jak wybory na Węgrzech zmieniły sytuację? Jakie mamy wspólne, a jakie rozbieżne interesy? Na te i inne pytania odpowiada Andrzej Sadecki, kierownik Zespołu Środkowoeuropejskiego OSW.

17 czerwca w Bonn podpisano polsko-niemiecki traktat o dobrym sąsiedztwie. W tym odcinku opowiadamy o historii relacji Polska-Niemcy, w jakich okolicznościach został podpisany ten dokument, czy wciąż jest aktualny? Opowiadamy także o tym, jak Polska jest postrzegana przez naszych zachodnich sąsiadów. O tym wszystkim mówią Anna Kwiatkowska i Kamil Frymark. Film o historii najnowszej Niemiec: https://youtu.be/she3Wih7aFA?si=a22UOhRri8JhWX4TKsiążka o polityce historycznej: https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/raport-osw/2025-12-17/w-sluzbie-przyszlosciLeksykon kultury politycznej: https://www.osw.waw.pl/leksykon-niemiecki/

WEJŚCIÓWKI NA POKAZ FILMU, O KTÓRYM MOWA W KOŃCÓWCE JUŻ SIĘ ROZESZŁY. PREMIERA NA YOUTUBE JUŻ NA POCZATKU LIPCANagłówki światowych mediów obiegły doniesienia o ustaleniu warunków wstępnego porozumienia pokojowego na linii USA-Iran. Takie porozumienie ma zostać podpisane już w piątek w Szwajcarii. Czy rzeczywiście wojna na Bliskim Wschodzie się zakończy? Co na to Izrael? Czy porozumienie będzie obejmowało także Liban? Czy to porażka Trumpa? Na te i inne pytania odpowiadają Marek Matusiak, Andrzej Kohut i Krzysztof Strachota. 

Chińska dalekomorska flota rybacka, realizując połowy komercyjne, w dużym stopniu nielegalne, a często de facto prowadząc działalność kłusowniczą, równocześnie wykonuje zadania postawione jej przez partię i państwo w zakresie bezpieczeństwa narodowego. O tym, jak działa Pekin na morzu, mówi ekspert OSW Michał Bogusz.

Wojna w Iranie trwa już ponad 100 dni. Izrael nieustannie atakuje Liban, Iran uderza w państwa Zatoki Perskiej a Donald Trump co kilka dni wspomina o nadchodzącym porozumieniu. O tym, co się teraz dzieje w Iranie i wokół niego mówi ekspert OSW Krzysztof Strachota

W wyborach parlamentarnych w Armenii 50% uzyskała Umowa Społeczna premiera Nikola Paszyniana. Do parlamentu wejdą również ugrupowania prorosyjskie. Co oznacza zwycięstwo Paszyniana? Jakie wyzwania czekają jego ugrupowanie? Co o wyniku wyborów sądzi Rosja? O wyborach w Armenii opowiadają eksperci OSW, Karol Wasilewski i Miłosz Bartosiewicz.

W Turcji sąd zmienił przewodniczącego tamtejszej głównej partii opozycyjnej. Wpisuje się to w szerszy kontekst wydarzeń w tym kraju. Recep Tayyip Erdoğan wydaje się zacieśniać kontrolę nad opozycja. Turcja obserwowała ostatnio między innymi odsunięcie od władzy aż 6 opozycyjnych burmistrzów. O aktualne sytuacji w Turcji opowiada Zuzanna Krzyżanowska, ekspertka OSW.Analiza o potencjalnych następcach: https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2026-03-18/w-kolejce-do-tronu-przygotowania-do-sukcesji-wladzy-w-turcji

W dzisiejszym odcinku opowiadamy o Ostpolitik, czyli o polityce wschodniej Niemiec. Jak dziś Niemcy odnoszą się do zagadnień takich jak wojna na Ukrainie, współpraca z Rosją czy sankcje na Rosję? Czy jest powrót do czasów, gdy współpraca z tym krajem stanowiła ważną część polityki zagranicznej? Jaką politykę realizuje i chce realizować kanclerz Merz? Na te i inne pytania odpowiadają Lidia Gibadło i Kamil Frymark, eksperci OSW.

Już 7 czerwca w Armenii odbędą się wybory parlamentarne, które zdecydują, w jakim kierunku pójdzie ten kraj. Czy Nikol Paszynian utrzyma władze, czy do parlamentu dostaną się prorosyjskie ugrupowania. O wadze tych wyborów, sytuacji wewnętrznej oraz relacjach Armenii z Rosją i UE mówi Wojciech Górecki, ekspert OSW.

Robert Fico po raz czwarty zasiada na fotelu premiera Słowacji. Obecna kadencja zgoła różni się od poprzednich przede wszystkim ze względu na politykę konsolidacji fiskalnej, do której realizacji został zmuszony. O "zaciskaniu pasa", zmianach stawek VAT oraz niezadowoleniu społecznym Słowaków, a także o relacjach Bratysławy z Pekinem, Budapesztem, Waszyngtonem i Unią Europejską opowie Krzysztof Dębiec, ekspert OSW. Więcej w tekście Krzysztofa Dębca: https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2026-05-27/szybciej-nizej-mocniej-polityka-czwartego-rzadu-ficy-na

Wołodymyr Zełenski nadał ukraińskiej jednostce wojskowej imię „Bohaterów UPA”, a chwilę wcześniej w obecności władz państwowych pochowano Andrija Melnyka- jednego z liderów OUN. Dlaczego Kijów robi to właśnie teraz? Czy to element budowy narodowej tożsamości w czasie wojny, czy próba przykrycia problemów politycznych i korupcyjnych? O polityce wewnętrznej Ukrainy rozmawiamy z Marcinem Jędrysiakiem, ekspertem OSW.

W piątek w Sopocie odbywa się szczyt Rady Państw Morza Bałtyckiego. W tym podcaście omawiamy raport, który zostanie zaprezentowany na spotkaniu ministrów spraw zagranicznych. Nasz ekspert Piotr Szymański wyjaśnia czym jest Rada Państw Morza Bałtyckiego, w jakich okolicznościach powstała i czym może się stać. Link do raportu: https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/raport-osw/2026-05-29/formaty-wspolpracy-w-obszarze-bezpieczenstwa-w-regionie-morza

Ten materiał to zapis audio z naszego głównego kanału na YouTube. W przypadku pilnych wydarzeń publikujemy także materiały wideo również tutaj, na platformach podcastowych. Jednak nie są to wszystkie materiały, zapraszamy więc do obserwowania nas także na YouTube. W nocy z 28 na 29 maja 2026 roku rosyjski dron spadł w blok w Rumunii. Co się wydarzyło? Jak zareagowała Rumunia? Czy to pierwszy taki przypadek? Czy Rosja wydała już jakieś oświadczenie? Jakie mogą być tego konsekwencje? Jak zareagowało NATO? Na te i inne pytania odpowie Kamil Całus, ekspert OSW.

Kirgistan stał się jednym z najszybciej rozwijających się rynków kryptowalut na świecie. W 2025 roku wartość transakcji w aktywach wirtualnych przekroczyła tam 31 miliardów dolarów, czyli więcej niż nominalny PKB kraju.Skąd tak spektakularny wzrost? Jaką rolę odgrywają rosyjskie firmy objęte sankcjami? Czy Kirgistan buduje własne centrum innowacji finansowych, czy raczej korzysta z geopolitycznej luki powstałej po rosyjskiej inwazji na Ukrainę? O tym rozmawiamy z Darią Zielińską z Ośrodka Studiów Wschodnich.

W ostatnich latach dużo dzieje się w Azji Centralnej. Pod wpływem rosyjskiej agresji na Ukrainę region zmienia swoją politykę międzynarodową. OSW opublikowało raport „Azja Centralna - nowe otwarcie. Szanse i wyzwania dla Europy i Polski” (https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/raport-osw/2026-05-19/azja-centralna-nowe-otwarcie). Ta seria podcastów ma przybliżyć region polskiej publiczności. W tym odcinku skupiamy się na globalnej roli, jaką mają Kazachstan, Uzbekistan, Kirgistan, Tadżykistan i Turkmenistan. O tym opowiadają Justyna Gotkowska, Wojciech Górecki i Krzysztof Strachota.

Śmierć patriarchy Eliasza II kończy epokę w historii Gruzji. Czy wybór nowego zwierzchnika Gruzińskiego Kościoła Prawosławnego zmieni układ sił w kraju? Jak wyglądają dziś relacje Gruzji z Ukrainą? Czy normalizacja stosunków między Armenią i Azerbejdżanem zmienia geopolitykę Kaukazu Południowego? I czy gruzińska opozycja jest w stanie zagrozić rządzącemu od lat Gruzińskiemu Marzeniu? O najważniejszych wydarzeniach politycznych w Gruzji opowie Wojciech Górecki i Karol Wasilewski- eksperci OSW

W powszechnej opinii niemieckie świadczenia socjalne są hojne. Wielu Niemców również uważa to za problem. W tym odcinku opowiemy o tzw. „świadczeniu obywatelskim” i jak rząd Merza próbuje je zreformować. O tym jak i jakie są wokół tego problemy i kontrowersje opowiadają eksperci Zespołu Niemieckiego OSW Aleksandra Kozaczyńska i Kamil Frymark. Film o historii Niemiec: https://youtu.be/she3Wih7aFA?si=Y7WmIaQupfb51PJ7

Ukraina od rozpoczęcia pełnoskatowej rosyjskiej inwazji zmaga się z bezrobociem i brakiem rąk do pracy. Choć pozornie te dwie rzeczy się wykluczają, to przyczyną takiego stanu rzeczy jest trwająca wojna i mobilizacja. Więcej o ukraińskim rynku pracy mówi ekspert OSW Sławomir Matuszak. Więcej w komentarzu: https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2026-05-12/wysokie-bezrobocie-i-deficyt-kadr-paradoksy-ukrainskiego-rynku

Niemcy opublikowali ważne dokumenty, w których mówią o swoich planach modernizacji Sił Zbrojnych Niemiec. Ich planem jest, aby armia niemiecka stała się największą w Europie. Czy Bundeswehra rzeczywiście może w najbliższym czasie mocno się zmienić? W jakich sytuacjach Niemcy przewidują użycie swojego wojska? Jak ich strategia wpływa na relacje Niemcy-USA? Jak to się wpisuje w strategię Trumpa i w NATO? Na te i inne pytania odpowiadają Justyna Gotkowska i Lidia Gibadło. 

Ukraińskie drony ponownie zaatakowały rosyjską infrastrukturę energetyczną. Tym razem celem stały się rafineria i terminal naftowy w Tuapse nad Morzem Czarnym- jednym z kluczowych punktów eksportu rosyjskich paliw. Po atakach wybuchły wielkie pożary, doszło do skażenia środowiska i chaosu informacyjnego. Kreml próbował minimalizować skalę katastrofy, ale zdjęcia satelitarne i relacje mieszkańców pokazują poważne zniszczenia.Czy Ukraina skutecznie osłabia rosyjski sektor paliwowy? Jakie znaczenie ma Tuapse dla rosyjskiej gospodarki i wojny? Czy Rosja może wykorzystać katastrofę ekologiczną propagandowo? W podcaście występują Miłosz Bartosiewicz i Filip Rudnik- eksperci OSW.

Na Węgrzech rozpoczęła się nowa era polityczna. Peter Magyar objął urząd premiera. Jakie pierwsze decyzje podjął nowy premier Węgier? Jak wyglądają Węgry pierwszych dni jego rządów? Co robi aktualnie Viktor Orbán? Na te i inne pytania odpowiadają Ilona Gizińska i Andrzej Sadecki. 

Tematem dzisiejszego odcinka jest rosyjska gospodarka. Jej stan jest już tematem także w samej Rosji. Wskaźniki gospodarcze wyglądają coraz gorzej, odczuwa to też społeczeństwo. Z naszą ekspertką Iwoną Wiśniewską omawiamy stan w jakim znajduje się Rosja, czym on jest spowodowany i jakie to może mieć konsekwencje. Link do Akademii Odporności: https://schuman.pl/akademiaodpornosci/

Parlament Rumunii przegłosował wotum nieufności wobec rządu Ilie Bolojana. Ten rząd był efektem współpracy ugrupowań, które do tej pory ze sobą ostro rywalizowały. Jego celem było niedopuszczenie do władzy partii AUR. Co teraz może się wydarzyć? Dlaczego rząd upadł? Na te i inne pytania odpowiada Kamil Całus. Link do Akademii Odporności: https://schuman.pl/akademiaodpornosci/

Rok temu Friedrich Merz objął urząd kanclerza Niemiec. Już teraz jest on jednym z najgorzej ocenianych kanclerzy. Dlaczego Niemcy są zawiedzeni rządami CDU/CSU-SPD? Czy koalicja dotrwa do końca kadencji?   Jak wyglądają reformy w Niemczech? Na te i inne pytania odpowiadają Anna Kwiatkowska i Kamil Frymark. Leksykon Niemiecki: https://www.osw.waw.pl/leksykon-niemiecki/Film o polityce historycznej Niemiec: https://youtu.be/she3Wih7aFA?si=13X8jhjjeSGW1TXILink do Akademii Obronności: https://schuman.pl/akademiaodpornosci/

Historia Niemiec, rozliczenia Niemców z przeszłością i wiedza Niemców o historii to temat dzisiejszego odcinka. Jak wygląda polityka historyczna Niemiec? Czy ona w ogóle istnieje? Jak uczy się o historii w Niemczech? Na te i inne pytania odpowiadają Anna Kwiatkowska, Wojciech Konończuk i Kamil Frymark. Książka „W służbie przyszłości. Polityka historyczna zjednoczonych Niemiec”: https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/raport-osw/2025-12-17/w-sluzbie-przyszlosci

Na kilka dni przed Dniem Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej w Katyniu otwarto wystawę przygotowaną przez Rosyjskie Towarzystwo Wojskowo-Historyczne, kierowane przez Władimira Medinskiego. Ekspozycja „Dziesięć wieków polskiej rusofobii” to kolejny przykład rosyjskiej polityki historycznej, w której fakty ustępują miejsca propagandzie.W tym odcinku opowiemy o tym, jak Rosja wykorzystuje historię jako narzędzie polityczne, dlaczego Polska jest jednym z głównych celów tej narracji oraz jak manipulacje dotyczące Zbrodni Katyńskiej wpisują się w szerszy kontekst wojny informacyjnej i agresji przeciwko Ukrainie. Na pytania odpowiada Maria Domańska- ekspertka OSW