PODCAST · society
Przed hejnałem
by Radio Kraków
Kraków kładzie się spać późno, ale wcześnie wstaje. W magazynie "Przed Hejnałem" rozmawiamy o wszystkim, co społecznie ważne, ciekawe, zaskakujące, a czasem bulwersujące. O równości, prawach obywatelskich, ekologii, edukacji, zdrowiu, tym fizycznym, ale też tym duchowym i psychicznym. Spotykamy się z artystkami i artystkami, poznając punkt widzenia tych, którzy kształtują współczesną kulturę. Wszystko to w towarzystwie dobrej muzyki i porannej kawy. Program prowadzi Sylwia Paszkowska, a przygotowują: Sylwia Paszkowska i Agata Ciechanowska. Kontakt: [email protected]
-
40
Teatr jest jak jętka jednodniówka
Sześćdziesiąt lat istnienia teatru w czasach, które nie sprzyjają trwałości — to brzmi jak paradoks. A jednak Teatr Stu, założony i prowadzony przez Krzysztofa Jasińskiego, jest dowodem na to, że sztuka może przekraczać logikę chwilowości. Jubileusz 60 -lecia, staje się tu nie tylko okazją do świętowania, ale przede wszystkim momentem refleksji nad naturą teatru, pamięci i czasu.
-
39
"Jest to ptak, który potrafi wyłączyć część mózgu". Jerzyki wracają
Na przełomie kwietnia i maja nad polskimi miastami ponownie pojawiają się jerzyki. Są to niezwykłe ptaki, które większość życia spędzają w powietrzu. Choć często mylone z jaskółkami, są zupełnie innym gatunkiem i należą do najbardziej fascynujących lotników w świecie zwierząt. O ich zwyczajach, zdolnościach i wyzwaniach, z jakimi mierzą się dziś w miastach, w rozmowie z Anetą Hudzik opowiedział Stanisław Czyż, ornitolog.
-
38
Jak Unia zmieniła nasze życie? "Byliśmy biednym krewnym Europy"
1 maja 2004 roku Polska oficjalnie dołączyła do Unii Europejskiej, kończąc wieloletni proces negocjacji i otwierając nowy rozdział swojej historii. Był to moment przełomowy – nie tylko politycznie i gospodarczo, ale także społecznie. Choć dziś wejście do UE bywa wspominane jako czas powszechnego entuzjazmu, rzeczywistość była bardziej złożona, a wyzwania zaczęły się dopiero po osiągnięciu tego celu. Dwie dekady później Polska jest w zupełnie innym miejscu, a pytanie o przyszłość Europy znów staje się kluczowe. Gościem Anety Hudzik był prof. Jan Brzozowski, kierownik Zakładu Badań nad Zmianami Społecznymi w Europie, Instytut Studiów Europejskich Uniwersytetu Jagiellońskiego.
-
37
Dlaczego wciąż nie przekazujemy 1,5% podatku?
Do jutra podatnicy mogą rozliczyć PIT i zdecydować, komu przekazać 1,5% swojego podatku. Mimo że mechanizm jest prosty i nic nie kosztuje, aż 44% Polaków wciąż nie korzysta z tej możliwości. O przyczynach tego zjawiska, roli zaufania oraz sile społecznego zaangażowania w rozmowie z Anetą Hudzik opowiedzieli Agnieszka Grzechnik wiceprezeska Stowarzyszenia Wiosna, dyrektorka Szlachetnej Paczki i Akademii Przyszłości oraz Konrad Kluczkowski, wiceprezes Stowarzyszenia Wiosna.
-
36
Bilard wraca do łask. "Do tej pory kojarzył się z pubem, piwem i papierosem, ale to już przeszłość"
Bilard w Polsce przechodzi wyraźną zmianę. Z rozrywki kojarzonej z pubami staje się dyscypliną sportową z rosnącą liczbą zawodników, klubów i kibiców. Wpływ na to mają zarówno sukcesy sportowe, jak i zmiana podejścia do samej gry. Dziś to nie tylko zabawa, ale wymagająca koncentracji, strategii i kondycji aktywność, dostępna dla każdego, bez względu na wiek czy płeć. Gośćmi Anety Hudzik byli Andrzej Siejko, trener bilardzistów i Wiktoria Górniak.
-
35
Nauka przez zabawę i doświadczenie. Edukacja zaczyna się w przedszkolu
Ekologiczna edukacja zaczyna się od najmłodszych. Warsztaty 'Eko przedszkolaki' organizowane przez Wydział Środowiska, Klimatu i Powietrza Urzędu Miasta Krakowa biją rekordy popularności, miejsca znikają niemal natychmiast po ogłoszeniu zapisów. Program, skierowany do dzieci w wieku przedszkolnym, uczy przez zabawę, jak dbać o środowisko i świadomie funkcjonować w miejskiej przestrzeni. Gościnią Sylwii Paszkowskiej była Klaudia Jakubek z Wydziału Środowiska, Klimatu i Powietrza UMK.
-
34
"W latach 80. feminizm był czymś dziwnym i dla wielu osób nie do przyjęcia"
Sławomira Walczewska, doktor filozofii i współzałożycielka Fundacji Kobiecej eFKa, należy do grona najważniejszych postaci budujących ruch feministyczny w Krakowie po 1989 roku. Laureatka Nagrody Bujwidowej w rozmowie z Sylwią Paszkowską opowiedziała o czasach, gdy feminizm w Polsce był uznawany za dziwactwo, o przełamywaniu milczenia wokół przemocy wobec kobiet oraz o tym, jak przez 35 lat zmieniała się świadomość społeczna i jak wiele wciąż pozostaje do zrobienia.
-
33
Small talk to nie sztuka gadania
Small talk to nie puste gadanie o pogodzie, lecz kluczowa umiejętność społeczna, która pozwala budować relacje te prywatne oraz zawodowe. Nie jest to wyłącznie sztuka mówienia, lecz sztuka słuchania, uważności i tworzenia poczucia bezpieczeństwa w rozmowie. Gościnią Sylwii Paszkowskiej była Magdalena Kieferling, ekspertka neurokomunikacji i autorka książki 'Small talk. Dogadywanie się w czasach scrollowania'.
-
32
Odważna premiera w krakowskim Teatrze Variété. "Natura ludzka się nie zmienia"
Pierwsza autorska premiera w krakowskim Teatrze Variété okazała się znaczącym sukcesem artystycznym i frekwencyjnym. Spektakl 'Czarownice' w reżyserii Jakuba Szydłowskiego, autora libretta inspirowanego historią procesów w Salem, spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem zarówno widzów, jak i krytyków. Twórcy podkreślają, że choć przedsięwzięcie obarczone było dużym ryzykiem, efekt potwierdził sens obranej drogi, czyli tworzenia autorskiego, ambitnego teatru muzycznego. Gośćmi Sylwii Paszkowskiej byli Kamila Polit, dyrektorka Teatru Variété oraz Jakub Szydłowski, reżyser spektaklu i autor libretta.
-
31
Tenis plażowy jest dla każdego. "Kto spróbuje raz, chce grać jak najczęściej"
Już w najbliższą sobotę każdy, niezależnie od wieku i umiejętności, będzie mógł spróbować swoich sił w tenisie plażowym podczas otwartych, bezpłatnych warsztatów na Ruczaju. O szczegółach wydarzenia, specyfice tej dyscypliny oraz o tym, co dziś decyduje o zwycięstwach w zawodowym tenisie, w rozmowie z Sylwią Paszkowską opowiedział Michał Więcek, licencjonowany trener tenisa, wicemistrz Polski i medalista mistrzostw kraju w deblu.
-
30
"Zaćmę leczymy, a jaskrę kontrolujemy". Jakie są najczęstsze choroby oczu?
Zaćma, jaskra i zwyrodnienie plamki żółtej (AMD) to trzy najczęstsze choroby oczu, które dotykają miliony osób, szczególnie po 50. roku życia. Mimo że różnią się mechanizmem i objawami, łączy je to, że często rozwijają się podstępnie, długo nie dając wyraźnych sygnałów ostrzegawczych. Jak je rozpoznać, leczyć i jak chronić wzrok na co dzień? Gościnią Sylwii Paszkowskiej była prof. Izabella Karska-Basta, okulistka, kierowniczka Kliniki Okulistyki Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.
-
29
70 lat Piwnicy pod Baranami. Fenomen, który nie przemija
Piwnica pod Baranami świętuje w tym roku swoje 70-lecie. Z tej okazji artyści legendarnego kabaretu przygotowują wyjątkowy koncert w krakowskim Ogrodzie Botanicznym. Więcej o Piwnicy pod Baranami w rozmowie z Sylwią Paszkowską opowiedziała Agata Ślazyk, wokalistka i od lat związana z Piwnicą.
-
28
"Artystą jest się tylko na scenie, a w życiu trzeba być zwykłym człowiekiem". Historia Wiesława Ochmana
Agnieszka Malatyńska-Stankiewicz w swojej najnowszej książce 'Artysta życia. Wiesław Ochman' przywraca pamięci jednego z najwybitniejszych polskich tenorów XX wieku. To nie tylko biografia wybitnego śpiewaka operowego, lecz także opowieść o człowieku niezwykłej pogody ducha, pokory i konsekwencji. Więcej opowiedziała w rozmowie z Sylwią Paszkowską.
-
27
"Viva, Viva la Paradise" w Krakowie. "Trzeba być sobą"
Już jutro i w czwartek o godz. 19:00 na dużej scenie Teatru Nowego Proxima odbędą się dwa pokazy najnowszej produkcji drag queen 'Viva, Viva la Paradise'. To nie tylko widowiskowa rewia, ale także osobista opowieść o tożsamości i odwadze. Po krakowskich pokazach spektakl ruszy w trasę, a w czerwcu zobaczą go widzowie w Bytomiu. Gościem Sylwii Paszkowskiej był Paweł Rupala, czyli Papina McQueen, performer, stand-uper, aktor krakowskiego Teatru Nowego Proxima.
-
26
Męskość bez wojny płci
Nie redefiniują męskości od zera, ale raczej ją poszerzają. Robert Konecki i Mateusz Kowalski, twórcy 'Tutaj Podcast', wspólnie z Szymonem Żyśko napisali książkę 'Nowa męskość. Intymne rozmowy o tym, czego potrzebują mężczyźni'. Rozmawiają w niej o emocjach, przyjaźni, depresji i seksualności bez tabu. Ich zdaniem rozmowa o męskości to w gruncie rzeczy rozmowa o tym, jak być dobrym człowiekiem. Więcej opowiedzieli w rozmowie z Sylwią Paszkowską.
-
25
Czy brak edukacji seksualnej to element kultury gwałtu?
W 2025 roku w Polsce zmieniono definicję gwałtu w kodeksie karnym, kładąc nacisk na świadomą zgodę jako kluczowy warunek legalności kontaktu seksualnego. To krok zgodny z europejskimi standardami obowiązującymi od lat, ale sama zmiana przepisów nie oznacza jeszcze realnej zmiany społecznej. O tym, czym jest kultura gwałtu, dlaczego większość przypadków przemocy seksualnej nie trafia do statystyk i jakie mechanizmy podtrzymują ten problem, w rozmowie z Sylwią Paszkowska opowiedziała Ada Benio, doktorantka socjologii na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej.
-
24
Lekarski błąd i jego cena. „Nie możemy być zbyt łagodni"
Sprawy dotyczące błędów medycznych należą do najbardziej skomplikowanych postępowań w polskim systemie prawnym. Łączą w sobie elementy prawa, medycyny i etyki, a ich rozstrzygnięcie często wymaga wieloletnich procesów, kosztownych opinii biegłych oraz konfrontacji pacjentów z instytucjami dysponującymi znacznie większym zapleczem organizacyjnym i eksperckim. Jednocześnie pojedyncze sprawy mają wpływ na praktykę leczenia i poziom bezpieczeństwa pacjentów. Więcej w rozmowie z Sylwią Paszkowską opowiedziała Jolanta Budzowska, radczyni prawna specjalizująca się w sprawach cywilnych dotyczących praw pacjenta i błędów medycznych.
-
23
Mniej dzieci, więcej możliwości? "Z roku na rok liczba dzieci w przedszkolach drastycznie spada"
Krakowskie przedszkola z jednej strony mierzą się z wyraźnym spadkiem liczby dzieci, z drugiej z rosnącą różnorodnością potrzeb rozwojowych najmłodszych. W tle toczą się rozmowy o roli edukacji przedszkolnej: czy ma być przede wszystkim przestrzenią opieki, czy kluczowym etapem wyrównywania szans i budowania kompetencji społecznych? Gościniami Sylwii Paszkowskiej były dr hab. Magdalena Ślusarczyk z Instytutu Socjologii UJ, Magdalena Mazur, dyrektor Wydziału Edukacji i Projektów Edukacyjnych UMK oraz Anna Stocka, dyrektor Samorządowego Przedszkola nr 76 w Krakowie.
-
22
Velo Huta wraca na ulice Nowej Huty. Rowerowa parada w stylu lat 60. i 70.
Już 26 kwietnia w Nowej Hucie odbędzie się 6. edycja wydarzenia Velo Huta, organizowanego przez Ośrodek Kultury Kraków-Nowa Huta. Będzie to nie tylko symboliczne otwarcie sezonu rowerowego, ale także parada w klimacie hippie, piknik pełen atrakcji i okazja do promocji bezpiecznej jazdy. Zaproszeni są wszyscy niezależnie od wieku. Więcej w rozmowie z Sylwią Paszkowską opowiedzieli Weronika Ciągała i Paweł Kalina z Ośrodka Kultury Kraków-Nowa Huta.
-
21
Sarna nie jest żoną jelenia
Sarna i jeleń to dwa różne gatunki, które wciąż bywają mylone. Różnice między nimi są znaczące – od wielkości i zachowania, po biologię i tryb życia. W Polsce saren jest dziś nawet 800-900 tysięcy, a ich obecność coraz częściej wchodzi w konflikt z działalnością człowieka. Gościem Sylwii Paszkowskiej był Michał Wieciech z Nadleśnictwa Niepołomice.
-
20
Krakowska aktorka Hanna Bieluszko walczy o zdrowie. Zespół Teatru im. Słowackiego jednoczy siły
Hanna Bieluszko przez lata dawała widzom energię i emocje, ale dziś sama potrzebuje wsparcia, by wrócić do tego, co kocha najbardziej, czyli na scenę. Zespół Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie jednoczy siły, by pomóc aktorce w długiej i kosztownej rehabilitacji po ciężkiej chorobie. O solidarności środowiska teatralnego i powrocie do zdrowia w rozmowie z Sylwią Paszkowską opowiedzieli Krzysztof Głuchowski, dyrektor Teatru im. Juliusza Słowackiego oraz Karol Kubasiewicz, aktor Teatru im. Juliusza Słowackiego.
-
19
Dlaczego nadal nie rozumiemy własnych emocji? "Jesteśmy ciągle niedoterapeutyzowani"
Rosnąca popularność terapii i psychologii może sprawiać wrażenie, że żyjemy w epoce przeterapeutyzowania. Tymczasem rzeczywistość wygląda odwrotnie, ponieważ nadal zbyt słabo rozumiemy własne emocje i mechanizmy psychiczne. Choć coraz więcej osób korzysta z terapii, problemem nie jest jej nadmiar, lecz powierzchowność wiedzy i powszechna skłonność do unikania tego, co trudne. Więcej w rozmowie z Sylwią Paszkowską opowiedziała Natalia Harasimowicz, psycholożka i certyfikowana psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, autorka książki 'Co się dzieje w mojej głowie?'.
-
18
Jak budować pewność siebie i stawiać granice?
Rosnące zainteresowanie zdrowiem psychicznym i rozwojem osobistym nie słabnie. Odpowiedzią na to jest cykl 'Sztuka Dobrego Życia' w TAURON Arenie Kraków, który łączy wiedzę psychologiczną z praktycznymi warsztatami. Najbliższe spotkanie poświęcone będzie budowaniu pewności siebie, asertywności i pracy z ciałem. Więcej w rozmowie z Sylwią Paszkowska opowiedziała Agnieszka Krajewska.
-
17
Czy warto dziś pisać poezję? To może być forma terapii
O współczesnej poezji, jej roli w opisywaniu świata oraz o tym, dlaczego młodzi ludzie wciąż piszą, mimo zmieniających się nawyków czytelniczych w rozmowie z Sylwią Paszkowską opowiedziała Jadwiga Malina, poetka ze Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.
-
16
Czy klejnoty rzeczywiście były przeklęte?
Diamenty i kamienie szlachetne od wieków budzą zachwyt, ale też strach. Historie o przeklętych klejnotach, zdradach i tragicznych losach ich właścicieli wciąż fascynują. Czy jednak to kamienie niosą w sobie złą energię, czy raczej ludzie nadają im znaczenie? O świecie gemmologii i słynnych klejnotach w rozmowie z Sylwią Paszkowską opowiedziała Karolina Jarocka, ekspertka diamentów i kamieni kolorowych, gemmolożka.
No matches for "" in this podcast's transcripts.
No topics indexed yet for this podcast.
Loading reviews...
ABOUT THIS SHOW
Kraków kładzie się spać późno, ale wcześnie wstaje. W magazynie "Przed Hejnałem" rozmawiamy o wszystkim, co społecznie ważne, ciekawe, zaskakujące, a czasem bulwersujące. O równości, prawach obywatelskich, ekologii, edukacji, zdrowiu, tym fizycznym, ale też tym duchowym i psychicznym. Spotykamy się z artystkami i artystkami, poznając punkt widzenia tych, którzy kształtują współczesną kulturę. Wszystko to w towarzystwie dobrej muzyki i porannej kawy. Program prowadzi Sylwia Paszkowska, a przygotowują: Sylwia Paszkowska i Agata Ciechanowska. Kontakt: [email protected]
HOSTED BY
Radio Kraków
Loading similar podcasts...