Satır Arası

Hiçbir günümüzü, hiçbir anımızı bir ötekinin sahne arkası haline getirmemek dileğiyle...

“Benim hoşlanmadığım, doğuşumun ve yetişme şeklimin bana kişilik yerine vermiş olduğu duygu ve heyecanlar, yatkınlıklar, cari fikirler, sınıfsal refleksler manzumesiydi. Yerine, evet. Çünkü öbürlerinin sahip oldukları ya da sahip olduklarını sandıkları gibi, hiçbir zaman bir kişiliğim olmadı benim. Ben her daim sıra dışı bir hiç-kimse olduğum halde, en şiddetli arzum sıradan bir kimse olmaktı. Anna’yı gördüğüm an, sözünü ettiğim başkalaşımı onun üstünden gerçekleştirebileceğimi anlamıştım.”

“Ben bir canavarım, özgür ve tek başına ormanlarda gezinmek isteyen, alnına bir sarmaşığın dokunmasına bile katlanamayan bir canavar. O kadar da kötü bir şey olmazdı bu. Ama işte o canavar zaman zaman sevilmek, okşanmak ister ve inleye inleye sürünerek insanların arasına döner.”

“Yine böyle bir günde, biraz daha önce, biraz daha sonra, bir şeylerin yolunda gitmediğini, açık konuşacak olursak, yaşamayı bilmediğini, hiç bilmeyeceğini şaşırmadan keşfediyorsun.”

“Bazen insana hiçbir şey hatırlamak kadar acı veremez, özellikle de mutluluğu hatırlamak kadar. Unutamamak. Belleğin kaçınılmaz intikamı. Herhangi bir iz taşınıyorsa eğer, bu bir zamanlar bir yara açıldığındandır.”

“Kuşkusuz kendilerini bir şeye adamak, eğilim olarak adlandıracakları güçlü bir gereksinim, onları yükseltecek bir heves, tüm benliklerini dolduracak bir tutku duymak herkes gibi onların da hoşuna giderdi. Ne yazık ki tek bir hevesten, daha iyi yaşama isteğinden başkasını duymuyorlardı ve bu onları tüketiyordu.”

“Uykusuzluk farkına varmadan verimliliğe tapınmamızın içten gelen başkaldırısıdır.”

“Neye geç kaldık şimdiden? Çağımızın hangi konuda treni kaçırdığını söyleyeceğiz? Iskalamakta olduğumuz hayatın kendisi. Hatırlatmak gerekir mi? Hepimiz bitiş çizgisine varacağız. Hem de oldukça çabuk.”

“Gündelik hayatta parantez içine alınan beden bireyin dikkatine semptom olarak geri döner.”

“Bulutlar, bizi sükunete davet eder. Aşağımızda dostlar, düşmanlar, kederler ve korkular kol gezer; fakat onlar, yeryüzü üzerindeki minicik tırnak izlerinden ibarettir artık. Bunun böyle olduğunu zaten biliriz ya, yine de uçakta oturmuş başımızı pencerein soğuk camına dayamışken, bu gerçek daha bir doğruymuş gibi gelir bize.”

“O günlerde dokunulmaz bir gelecek stoğumuz vardı, biz de onu cesurca dağıtıyorduk. Bunu da, daha sonra anlaşıldığı üzere, son derece safça yapıyorduk. On yıl sonra, sıfırlı yıllarda, bu stok artık bitmişti, karşımızda sadece dibi parlıyordu. Onyılın sonunda ve bir sonrakinin başında, orada bir yerlerde zamana bir şey oldu, kaset sardı sanki, çatırdadı, cazırdadı, takıldı ve durdu.”

“Eğer yaşam bir hapishaneyse, bir insanın, hayatındaki duvarların tam olarak nerede durduğunu, özgürlüğünün sınırlarının nerede yattığını fark ettiği bir an gelir; tabii kapılar ve kaçış yolları olduğu sürece.”

Bu kitap hem toplumun dayattığı birtakım değerlerin peşinden nasıl sürüklenebildiğimizi hem de kendi değerlerimizi kurarken ve bu değerler doğrultusunda hareket ettiğimizi zannederken kendimizi ne şekilde kandırabildiğimizi çok etkileyici şekilde ortaya koyuyor. Korkuların bizi nasıl yönetebildiğini, harekete geçmek isteyen ve güvenliği eylemsizlikte bulan yanlarımızın nasıl çatışabildiğini, etrafımızın ve korkularımızı arzularımızla aramıza nasıl mesafe koyabildiğini tüm bu absürtlüğün içerisinde çok net biçimde izleyebiliyoruz. Biraz da özgürlüğün ne olduğunu sorgulatıyor.

Birçok insana sahip olmak alışkanlıklarından vazgeçmek güç gelebilir hatta vazgeçme düşüncesi, yüzme bilmeden denizin ortasına düşeceklermiş gibi bir korku ve güvenlik dayanaklarını yitirme telaşı hissettirebilir.Ancak Erich Fromm diyor ki: “mülkiyet” denilen koltuk değneklerini atmadıkça, kendi güçlerini ve yeteneklerini kullanabilecek duruma gelmeleri mümkün değildir. Onları engelleyen, sahip oldukları şeyler olmadan gelişemeyecekleri, başarılı olamayacakları hayali konusundaki yanlış inançlarıdır.”

Olmak ilkesine göre yaşayan biri olabileceklere ilişkin merak duyar. Bu merakı onu yeni şeylerin doğmasına alan açacak şekilde davranmaya yöneltir. Kendisini belli bir imajın içine sıkıştırmadığı için yetenekleri daha kendiliğinden ortaya çıkar, daha canlı ve etkileyicidir. Bu canlılık karşısındaki kişiye de yansır ve diyaloğu canlandırır. “Böylece konuşma; bilgi, statüko ve toplumsal konumların savunulması biçimindeki bir eşya alışverişi olmaktan çıkar.”

“Daha önce burada kaybolmuştum, dolayısıyla şu anda nerede olduğumuzu biliyorum.”

“Temkinli olmaya özen gösterdim ve bunun sonucunda yönlendirilebilir, kullanması kolay biri olarak tanındım.”

“Ama sonra her şeyin zaten burada, etrafımdaki detaylarda olduğunu keşfettim, mesele sadece onları fark etmekti; kendimi unutup dikkatimi dışarıya, yani gerçekten dışarıya çevirebilmekti. İşte hayatta olmanın en derin hissi burada yatıyor, bir başkasına dikkatlice bakmakta. Birgitte’yi de bu şekilde, onu dikkatle gözlemleyerek anlamayı başardım.”

“İyi insan görüntüsü veren bu gözlükler olmadan siz yine de beni görüyor musunuz?”

“Telefonlarının içinde yaşayan insanlara ne olacak?”

“Keşiflerimiz teslim olmak istemediğimiz sessiz bir gizemin etkisi altındaydı.”

“Yakalamak istediğin şeyi çok nadiren yakalarsın. Bazen bambaşka bir şey yakalarsın. O zaman onunla ne yapabileceğine bakman lazım.”YouTube: https://www.youtube.com/@ece-eken/videosSubstack: https://substack.com/@eceekenInstagram: ece.eken_

Oburluk Çağı kitabından edindiğimiz farkındalıkları nasıl hayata geçirebiliriz?YouTube: https://www.youtube.com/@ece-eken/videosSubstack: https://substack.com/@eceekenInstagram: ece.eken_

“Özgürleşmek istiyoruz ama bunun bedelini ödemek istemiyoruz. Oysa bu, ıslanmadan yüzmek kadar imkansız değil mi?”YouTube: https://www.youtube.com/@ece-eken/videosSubstack: https://substack.com/@eceeken?Instagram: ece.eken_

Satır Arası programında bu hafta Kirsty Bell'in Dip Akıntıları kitabını inceliyoruz. Bakalım bu kitap bizlere hangi soruları soruyor, hangi olanakları açıyor.YouTube: https://www.youtube.com/@ece-eken/videosSubstack: https://substack.com/@eceeken?Instagram: ece.eken_

“Utancımı şahsıma ait bir keşifmiş gibi kendime saklayacaktım.”YouTube: https://www.youtube.com/@ece-ekenInstagram: ece.eken_Substack: https://substack.com/@eceeken

Satır Arası programında bu hafta Marion Milner'ın Kendine Ait Bir Hayat kitabını inceliyoruz. Bakalım bu kitap bizlere hangi soruları soruyor, hangi olanakları açıyor.YouTube: https://www.youtube.com/@ece-ekenInstagram: ece.eken_Substack: https://substack.com/@eceeken

Kitaplar aracılığıyla kendimizi okuma yolculuğuna bir davet...Kitaplarla nasıl bir ilişki kurabiliriz? Kitaplar bize hangi olanakları açabilir?Ayna işlevi gören, bize sorular soran kitaplar...https://eceeken.substack.comInstagram: ece.eken_YouTube: https://www.youtube.com/@ece-eken/videos