Ślady

Historia nie jest czarno-biała. Jest popielata.W nowym odcinku Śladów rozmawiam z Danielem Sabacińskim — przewodnikiem, kustoszem Centrum Synagoga, człowiekiem głęboko zakorzenionym w Zamościu. Rozmawiamy o tym, jak wygląda praca w jedynym takim miejscu w Polsce. O wielokulturowości miasta, której nie da się pominąć, jeśli naprawdę chcesz je zrozumieć. O Żydach sefardyjskich, którzy trafili do Zamościa z Półwyspu Iberyjskiego — i zostawili po sobie coś wyjątkowego. Ale też o rzeczach bardziej osobistych. O tym, dlaczego Zamość jest jak syndrom sztokholmski. O niedosycie człowieka, który ma więcej pomysłów niż czasu. I o jednej zasadzie, o której dowiecie się słuchając naszej rozmowy.

Czy wiecie, że tradycje bokserskie w Zamościu sięgają lat 30. ubiegłego wieku? 🥊 Dziś to prężnie działająca sekcja, ale jeszcze w 2015 roku treningi odbywały się w garażu, gdzie trzeba było palić w "kozie", by nie zamarznąć.Boks uczy cierpliwości w czasach, gdy wszystkim nam jej brakuje. To nie jest sport o agresji. To sport o tym, by wstać, gdy życie rzuci nas na deski.W dzisiejszym odcinku Adrian Maziarczuk z A.S.B. Hetman Zamość zdradza, czego uczy ring. Usłyszycie niesamowitą historię zawodniczki, która mimo krwotoku i porażki obiecała, że "za rok wygra", oraz dowiecie się, dlaczego społeczność bokserska jest jak rodzina.💬 "Nie da się pokonać człowieka, który mimo porażek wciąż wstaje i walczy dalej" – to hasło wisi na ścianie ich klubu i jest motywem przewodnim naszej rozmowy.Link do klubu: https://s.slady.org/asb

Wyobraźcie sobie Zamość lat 80. Kulturalnie? Pustynia. "Parę kapel chałturniczych" i przekonanie, że prawdziwe życie dzieje się gdzieś indziej – w Warszawie, w Krakowie, tylko nie tu. A potem przychodzi stan wojenny. I paradoksalnie – właśnie wtedy kilku młodych ludzi postanawia, że dość narzekania. Przypadkowe spotkanie w palarni szkolnej, facet czytający "Jazz Forum" i pomysł, który brzmi kompletnie szalenie: zakładamy klub jazzowy. W Zamościu. W piwnicy. Bez pieniędzy. Krzesła z różnych miejsc, barek z likwidowanej organizacji młodzieżowej, dyskoteki żeby zebrać na pierwszą gwiazdę.A najważniejsza lekcja? "Trzeba chcieć. Jak chcesz, to zrobisz. Samo się nie zrobi." Posłuchajcie całej historii – to opowieść o tym, że można zmienić miasto, nawet gdy wszystko jest przeciwko Wam. Odcinek został zrealizowany w ramach stypendium artystycznego Prezydenta Miasta Zamość #visitzamosc

Odpowiedź na ostatnie pytanie: 32:34Link do filmu dokumentalnego o Padwie: https://s.lazypanda.agency/kprpadwazamoscfilmdokumentalnyFizjoterapeuta. Prezes klubu piłki ręcznej.Szymon Fugiel to dowód na to, że w Zamościu można zbudować coś wyjątkowego – jeśli tylko masz odwagę robić to, co naprawdę kochasz.Jego droga zaczęła się na Karolówce, gdzie trener Żywicki wypatrzył go na szkolnych zawodach. Potem były lata gry w Padwie, studia, pierwsi pacjenci. I moment przełomowy – ta jedna pacjentka, która była tak zadowolona z terapii, że poleciła go dalej. I jeszcze dalej. Aż Szymon potrzebował pomocy, bo sam nie nadążał.To właśnie efekt motyla – nigdy nie wiesz, który moment, która osoba, która decyzja uruchomi lawinę zmian.Dzisiaj Szymon prowadzi Level Up przy krytej pływalni, pomaga ludziom wracać do zdrowia i jednocześnie buduje zamojską piłkę ręczną jako prezes KPR Padwa Zamość. Dwie kariery? Nie. Jak sam mówi – to po prostu droga z fajnymi ludźmi, gdzie tworzy się coś razem.A jego rada? "Nie patrzeć na to, czy się opłaca. Jeśli coś lubisz i sprawia ci przyjemność – rób to. A reszta się ułoży. Tylko potrzeba cierpliwości".Odcinek został zrealizowany w ramach stypendium artystycznego Prezydenta Miasta Zamość#visitzamosc

Czy wiecie, że w Zamościu działa orkiestra symfoniczna, która jest o 20 lat starsza niż Filharmonia Narodowa? 🎻Gościem najnowszego odcinka podcastu "Ślady" jest Tadeusz Wicherek – dyrygent, który po 18 latach pracy w Teatrze Wielkim i Warszawskiej Operze Kameralnej, postanowił przenieść się do Zamościa, by dyrygować Orkiestrą im. Karola Namysłowskiego.W tym odcinku rozmawiamy o: 🎼 Różnicach między dyrygowaniem w Warszawie, a tworzeniem kultury w mniejszym mieście. 🌎 Niezwykłych podróżach – od Kostaryki po Tajwan i byciu pierwszym polskim dyrygentem w Filharmonii w San Jose. 🎬 Kulisach nagrywania muzyki do filmów Agnieszki Holland i serialu "Twierdza Szyfrów". 🏛️ O niespełnionym (póki co) marzeniu o nowej sali koncertowej z widokiem na zamojską Starówkę.To fascynująca podróż przez świat wielkiej muzyki, która udowadnia, że Zamość ma powody do dumy na skalę światową! 🌍Odcinek został zrealizowany w ramach stypendium artystycznego Prezydenta Miasta Zamość#visitzamosc

Czy minimalizm może krzyczeć głośniej niż tysiąc słów?  🎨 Łukasz Zwolan udowadnia, że tak – od Zamościa aż po New Jersey.W najnowszym odcinku podcastu "Ślady" rozmawiamy z artystą, który łączy międzynarodowe sukcesy z niezwykle poruszającą historią osobistą.Kiedy usłyszał diagnozę, lekarze powiedzieli mu wprost: „70% to Twoja głowa, 20% medycyna, 10% wiara”. Ta walka zweryfikowała jego przyjaźnie, zmusiła do powrotu w rodzinne strony i sprawiła, że projektowanie stało się dla niego formą terapii i ucieczki w trudnych chwilach. W tej szczerej rozmowie usłyszycie:🦉 Jak powstał nagrodzony plakat z sową?🎭 Kulisy konkursu na logo Opery Lubelskiej.🛡️ Dlaczego pasja może być najlepszą tarczą w walce z chorobą.🏠 O tym, że powrót do korzeni nie jest porażką, a szansą na nowy rozpęd.To historia o tym, jak „czysty komentarz graficzny rzeczywistości” staje się lekarstwem na codzienność.Odcinek został zrealizowany w ramach stypendium artystycznego Prezydenta Miasta Zamość #visitzamosc

📣“Kiedy głos wewnętrzny krzyczał głośniej niż rozsądek”"Tato nazywa mnie pieśniarką. Kiedyś się na to denerwowałam, a teraz... czemu nie?"Magda Słamacha-Kostrubała urodziła się z muzyką. Skrzypce od dziecka – choć chciała fortepian, to tato wybrał za nią. Dziś mówi, że to było przeznaczenie.Potem przyszła porażka. Nie dostała się na studia muzyczne. Obraziła się na muzykę tak bardzo, że myślała – to już do końca życia.Poszła na fizjoterapię, gdzie przepracowała 15 lat.Aż pewnego dnia, ćwicząc dziecko w grupie przedszkolnej, usłyszała głos. Swój własny głos: "Magda, co ty robisz? Przecież to nie jest twoje miejsce. To nie jest to, co ty lubisz robić. To nie jest twoja pasja."I wróciła. Zdała na wydział wokalny – jazz i muzykę estradową. Dziś prowadzi studio Lokal Vokal w Zamościu, uczy, śpiewa, tworzy.Możesz odwiedzić stronę Magdy: https://s.slady.org/lokalvokalBo czasami to, co wydaje się porażką, jest najlepszą rzeczą, jaka może nam się przytrafić.

Znasz kogoś, kto powinien usłyszeć tę rozmowę? Wyślij mu ten odcinek.❗️Jeśli szukasz pomocy, lub znasz kogoś to mógłby jej potrzebować to tutaj są numery telefonów:☎️ Numer alarmowy w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia: 112☎️ Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym (dorośli): 800 702 222☎️ Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży: 116 111☎️ Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka (dzieci i młodzież): 800 121 212☎️ Ogólnopolski telefon  dla ofiar przemocy w rodzinie „Niebieska Linia" (dzieci, młodzież i dorośli): 800 120 002🕸️ Więcej informacji znajdziesz w STREFIE POMOCY na platformieŻycie warte jest rozmowy serwis pomocowy (www.zwjr.pl).SGH, rachunkowość, Excel, stabilna praca w korporacji. I nagle – decyzja, która zmienia wszystko. Monika Tadra porzuca bezpieczną ścieżkę, żeby pisać o rzeczach, które bolą.Dlaczego? Bo od podstawówki myśli o tych, którzy mają trudniej. I nie potrafi przestać.Jej pierwsza książka? Sama wydana, bez myślenia o zwrocie z inwestycji. "Nikt nie zadaje pytań, ile kosztuje wspinaczka w Himalaje. Ja po prostu wydałam pieniądze na coś, co chciałam zrobić" – mówi wprost.Pierwsza rozmówczyni przez rok była jedyną. Ludzie mówili: "Świetny pomysł, ale ja nie będę rozmawiać. To za trudne. Wciąż się wstydzę". Monika stanęła w martwym punkcie. Ale nie odpuściła.Dziś ma trzy książki dokumentujące najtrudniejsze ludzkie historie:→ "To nie nasza wina" – o wychowankach domów dziecka→ "Niewysłuchani. O śmierci samobójczej i tych, którzy pozostali" – o bliskich osobach, które popełniły samobójstwa→ "Przywróceni do życia. Pokonać samobójstwo" – o osobach po próbach samobójczychTo nie są książki dla wszystkich. To są narzędzia społecznej zmiany.Książki możesz znaleźć tutaj: https://s.slady.org/monika_ksiazki"Ja zawsze stawiam na otwartość, na słuchanie. Nikogo nie oceniam. Daję przestrzeń i czas do opowiedzenia o sobie" – to recepta Moniki na rozmowy, które zmieniają.W tym odcinku dowiesz się:– Jak przejść od liczb do emocji i nie żałować– Co zrobić, gdy nikt nie chce z Tobą rozmawiać o Twoim projekcie– Dlaczego warto wydać książkę samemu– Jak przeprowadzać rozmowy o najtrudniejszych tematachMonika udowadnia, że w Zamościu można robić rzeczy o znaczeniu krajowym. Że empatia nie jest słabością. I że czasem najważniejsze jest – po prostu słuchać.

🚘Kiedy “dla siebie” staje się “dla wszystkich”Stary Lexus pod blokiem. Kamil i kumpel próbują okleić dach folią. Metodami domowymi. Kilkanaście lat temu.Fast forward: dziś KamKing to punkt na mapie nie tylko Zamościa.Ale zacznijmy od absurdu.Kamil poszedł na szkolenie z wyciągania wgnieceń. Kupił profesjonalny sprzęt – haki, lampy, wszystko. I wiecie, ile wgniotek wyciągnął?Obstawcie ile ich było. Posłuchajcie by się sprawdzić."Tak się ułożyło, że zaczęliśmy robić detailing" – tłumaczy. Żadnej strategii. Żadnego biznesplanu. Po prostu ktoś zobaczył, że dobrze robi – i przyszedł, a potem kolejni klienci. Sam u niego byłem. Czyszczenie lamp, oklejanie folią. Profesjonalnie.I co najważniejsze – czuć, że facet to po prostu kocha.Bo wiecie, jaka jest różnica między "pracą" a "tym, co kochasz"?Kiedy kochasz – w 2 miesiące zatrudniasz pracownika, bo klienci sami przychodzą.Kiedy to praca – kombinujesz, jak zdobyć pierwszego klienta.Wasza "zabawa weekendowa" może być czyjąś potrzebą. Może warto sprawdzić? https://kamking.pl

🎬80 lat w jednym kinie. Historia, której nie znajdziecie w podręcznikachRadosław Turczyn i Marian Świątkowski – to żywa pamięć zamojskiego kina. Razem przepracowali tu niemal 80 lat.Pamiętają czasy, gdy:→ Taśma filmowa mogła wybuchnąć w kabinie – dlatego operatorzy pracowali we dwójkę→ Rozmowa kwalifikacyjna polegała na naprawieniu telewizora... → Elektrody w projektorach trzeba było pilnować jak oka w głowie→ VHS niemal zabił kina – dyrektor stał na schodach licząc widzów, czy w ogóle włączyć seans Ale pamiętają też momenty pełne humoru – jak pomylenie szpul sprawiło, że bohater filmu umarł dwa razy. Albo jak film trzeba było sklejać z kilkunastu małych szpulek, bo inaczej się nie dało. To historia trzech lokalizacji: kościoła franciszkanów, klubu garnizonowego i dzisiejszego CKF. Historia transformacji od taśmy 35mm przez ksenon aż po cyfrę i laser.Ale przede wszystkim – historia pasji i determinacji. Gdyby nie ludzie tacy jak oni i dyrektor Andrzej Bubała, Zamość mógłby nie mieć dziś kina.Posłuchajcie ich wspomnień – to więcej niż wywiad. To podróż w czasie.Odcinek został zrealizowany w ramach stypendium artystycznego Prezydenta Miasta Zamość #visitzamosc

Ze względu na warunki w jakich odcinek był nagrywany, mogą pojawić się lekkie zniekształcenia dźwięku.Wyobraźcie sobie, że całe życie poświęcacie jednemu miastu – i wciąż odkrywacie jego tajemnice.Dr Jacek Feduszka, historyk Muzeum Zamojskiego: 35 lat pracy, 8 książek, ponad 630 artykułów. Wszystko o Zamościu.Co go najbardziej zaskoczyło?Skala wizji założycieli miasta – i to, że kolejni ordynaci konsekwentnie ją realizowali przez pokolenia."To jest rzecz wyjątkowa" – mówi.Jak historia może stać się sposobem na życie? I dlaczego Zamość wciąż skrywa sekrety?Odcinek został zrealizowany w ramach stypendium artystycznego Prezydenta Miasta Zamość.

W tym odcinku podcastu Ślady spotykamy się ze Stanisławem Orłowskim – fotografem, dokumentalistą i Honorowym Obywatelem Zamościa.Rozmawiamy o jego życiu z aparatem w dłoni, o początkach fotografii w mieście, o przyjaźniach, które rodziły się w ciemni, i o potrzebie zachowania pamięci w obrazie.To czuła, pełna historii rozmowa o Zamościu, o czasie, który przemija, i o ludziach, którzy potrafią go zatrzymać.Odcinek został zrealizowany w ramach stypendium artystycznego Prezydenta Miasta Zamość.

Dziś spotykam się z Andrzejem Pogudz – prezesem Zamojskiego Towarzystwa Fotograficznego, twórcą pracowni fotograficznej „Negatyw" i autorem albumu „Cichy Zamość".W rozmowie odkrywamy:📷 Jak fotografia stała się sensem życia – od piątej klasy w Młodzieżowym Domu Kultury po 25 lat pracy z młodzieżą🏛️ „Cichy Zamość" – projekty dokumentujące przemiany naszego miasta i zadające pytania o jego przyszłość🔍 „Nieistniejące miasto" – wyjątkowy projekt z Markiem Kolconem przywracający pamięć o żydowskiej społeczności Zamościa👨‍🏫 Praca z młodzieżą – jak fotografia uczy samodzielnego myślenia i otwiera przed młodymi ludźmi nowe możliwości💭 Filozofia fotografii – dlaczego czarno-białe zdjęcie czasem mówi więcej niż kolorowe, i jak abstrakcja rozwija wyobraźnię„Nie uczą się nowych rzeczy tylko na pokaz – oni naprawdę lubią poszerzać granice swojej wiedzy."Odcinek zrealizowano w ramach stypendium artystycznego Prezydenta Miasta Zamość