Yaprak Özer'le Fikir Buluşmaları

MÜSİLAJDAN MAYIN TARLALARINA: ENTROPİ HARİTASISavaşın EntropisiSavaşlar, tüketim ve bilgi kirliliği aynı sonucu nasıl üretiyor?Savaş, saldıran ve saldırılan ülkeler için hangi sorunlara neden oldu?Denizler neden ölüyor, şehirler neden moloza dönüyor?Ekosistemden ekonomiye, sistemler neden sürdürülemez hale geliyor?Bir savaşın, bir yangının ya da bir ekonomik kararın gerçek maliyeti nedir?

ABD, İsrail’le birlikte İran’ı vurdu. Savaşın ilk cephesi: ekranlar oldu. Liderler konuştu, kelimeler üzerinden tansiyonu yönettiler. Mesaj mı verdiler, manipülasyon mu yaptılar?Eskisinden farklı bir akış var: ilk haber sosyal medyaya düştü, ajanslar haberi çoğalttı, yapay zeka ise istenen yöne büyüttü. Halklar, 30 saniyelik sosyal medya mesajlarını görerek bilgilendi, fikir ve yorum sahibi oldular.Canlı yayında savaş iletişiminin yeni mimarisini konuşuyoruz: Mesaj nerede doğuyor, nasıl yayılıyor ve gerçeği kim şekillendiriyor? Konuklarım AP Haber Ajansı eski yöneticilerinden stratejik iletişim danışmanı, gazeteci Zeynep Tınaz Redmont, askeri diplomasi stratejisti, NATO uzmanı Hasan Aygün.

Hasan Aygün Diplomasi ve NATO komuta merkezlerinde uzun bir kariyere sahip. Sıra dışı uzmanlığı, küresel risk analizi çıkarmama yardımcı olacak… birlikte güvenliğin; askerî, ekonomik, teknolojik ve diplomasiye evrimini, devletlerin, şirketlerin ve yatırımcıların pozisyonlarını ele alacağız.Yayında; silahlanma yarışı, kırılgan tedarik zincirleri, bölgesel güç dengeleri ve müzakere süreçlerinin görünmeyen katmanlarını bulacaksınız.

✔️ Yeni dönemde para kimin elinde olacak? ✔️ Regülasyonlar ne yönde ilerliyor? ✔️ Merkez bankaları mı yoksa merkezsiz yapılar mı kazanacak? ✔️Türkiye bu dönüşümün neresinde duruyor?

Belirsizliğin ortasında, dikkat kıtlığı yaşarken… yöneticilerin en büyük riski bilmedikleri değil, fark etmedikleri…Dr. Ceyhun Emre Doğru ile “Riskin Haritası: Yönetici Kör Noktaları”nı konuştuk. Jeopolitik dalgaların karar alma süreçlerini nasıl etkilediğini, kurumların nerede yanıldığını ve yöneticilerin hangi sinyalleri kaçırdığını masaya yatırdık.

Filiz Akdede’yle Barselona-İstanbul arasında yaptığım söyleşinin özünü hemen ifşa ediyorum, bu söyleşi bir kariyer yolculuğu hikayesi, teknolojide ne oluyor sorgusu, şehirleşme merakı, liderlik vizyonu. Saydıklarımın hiçbirinin hap misali yanıtını bulamayacaksınız. İçeriğin ta kendisi başlıkta… Okumak isteyene tüm yanıtlar ve daha fazlası, var! Küresel teknolojiyi bir köşesinden dönüştüren ekibin içinden biri, bu arada cesaretle dönüşebilen bir kadın.Akdede, HP Global Başkan Yardımcılığı görevinden henüz ayrıldı. Pozisyonu gereği Barselona’da yerleşik. Son yılları çok da sevdiği bu kentte geçmiş. Sanıyorum bu bağlantıyı hemen koparmayacak, İstanbul, Barselona ve Londra arasında dolaşacak. Dönüşüme devam.“Dönüşüm” diye diye bir hal olduk da tam olarak nedir dönüşüm; ben de anlamaya doyamadığımdan, kavramın bireysel ve kurumsal izdüşümünü bulmuşken, bu fırsat kaçmaz dedim.

İktisadı laboratuvar şartları dışına çıkarmayı başaranlardan biri Çelik Kurtoğlu. Akademide dirsek çürütmüş olsa da nev’i şahsına münhasır bir pratisyen. Prof. Dr. Ahmet Çelik Kurtoğlu, Ankara Üniversitesi SBF mezunu, Cambridge ve Yale'de akademik çalışmalar yapmış, İstanbul Üniversitesi ve Galatasaray Üniversitesi'nde ders vermiş, DEİK'in kurucu direktörlerinden. O günlerin hikayesi de ayrıca renkli.Ekonomiyi kim anlatıyor, kim anlatır diye de sordum sohbetin girişinde “Hepimiz iktisatçıyız, hepimiz hamamda şarkı söylüyoruz ve bir tek kendimizi dinliyoruz” dedi. Biz iktisat dilinde neyiz, neciyiz dedim; “Hepimiz öngörülebilir irrasyoneliz” diye karşılık verdi. Söyleşinin sonunda da sormadan edemedim; madem bilen bilmeyen konuşuyor normal insan ne yapacak diye asrın sorusunu sordum. Ve beni ciddiyetiyle çok güldürdü; kendi sesiyle sarhoş olanlardan kurtulmamızın tek yolunun, hepimizin beynimizdeki 86 milyon nöronu bir zahmet kullanmamız olduğunu söyledi.

Her şey bu basit soruyla başlıyor: Karşınızdaki her kimse neden sizi tercih etsin?” İş yaşamında ve hatta özel hayatta yanıtı en çok aranan soru. Tuhaftır ama yanıtı, neredeyse hiçbir zaman layığıyla verilemeyen sorulardan biri bu. Sınamak serbest, lütfen sorun kendinize.Şirketlerin en büyük sorunu, ne yaptıklarını anlatamamaktan öte, neden yapılması gerektiğini anlatamamaktan kaynaklanıyor. İletilerinde tekrara düşüyor, konumlandırma yapmak yerine genelgeçer sloganlara sığınıyorlar. Güçlü, fark yaratan bir anlatı yok. "Stratejik pozisyon" almak yerine "herkes gibiyiz ama biraz daha iyiyiz" gibi bir gri alanda sürükleniyorlar.Bu röportajda, sıkça göz ardı edilen “Tercih Edilmek İçin Yeterli misiniz?”, “Türk Şirketleri Nerede Tıkanıyor?” sorularına yanıt aradım. Konuğum Strateji Danışmanı Şahin Tulga.

İstanbul sallandı, yine yeniden zihin çöktü, düşünce fayı kırıldı.Dövizi, faizi, vergi sistemini tartışıyoruz… Kritik meseleyi konuşmuyoruz: Verimlilik yok. Kalite yok. Yaratıcılık yok. Prof. Dr. Talat Çiftçi, düzenin adını koyuyor: “Düşük değer sarmalı.” Çıkış için modeli var: Bilim + Sanat + Teknoloji. İddiası şu: Kültür politikası olmayan bir ülkenin ekonomi politikası olmaz, kazara olsa da sürdürülemez.Bu söyleşi, düşünme biçimini sorgulaması. Sizi de davet ediyorum. Ne bulacağınızı da not ediyorum:“Zihin sıkışması” Günlük hayattaki çöküşün teorisiSanat, estetik değil; stratejik bir kalkınma aracıKalkınma modeli: Bilim + Sanat + TeknolojiÇin’in yükselişi: Tüketim tsunamisi

Yönetim Kurulları bir dönem sadece sayılarla konuşurdu: finansal tablolar, yıllık planlar, risk analizleri. Oysa artık karar masalarının gündemi bu çerçevenin çok ötesinde. Çünkü dünya düzeni de, karar alma şekilleri de, riskin tanımı da değişti. Artık o masalarda sadece sayılar değil; politik analizler, sosyal beklentiler, teknolojik çıkışlar, etik dönüşümler de konuşuluyor.Stratejik İletişim Uzmanı Ceyhun Emre Doğru, bu yeni paradigmada Yönetim Kurullarının nasıl bir zihinsel donanıma ihtiyacı olduğunu anlatıyor. Şirketler bu karmaşık düzlemde ne kadar hazırlıklı? Kurullar bu yeni sorunları karşılamaya ne kadar yetkin? Ve daha önemlisi: kararlar hala doğru sorularla mı alınıyor?Söyleşi boyunca yönetim yapılarının geçirdiği evrimi, çok disiplinli bakış açılarının neden zorunlu hale geldiğini, kriz çağınının öncesindeki risk duvarlarını ve bilgi kirliliğiyle başa çıkma yollarını ayrıntılarıyla konuştuk.

Eski diplomat, uluslararası danışman, enerji politikaları ve strateji uzmanı ve değerli konuşmacım Mehmet Öğütçü’yle söyleşi gerçekleştirdim. Konu, liyakat. Liyakat her şeyin temelini oluşturuyor. Geçtiğimiz hafta Türkiye’de, bir laboratuvar çalışması yapıldı; deneyelim dediler… dünyanın en güçlü sermayesini bir araya getirirsek, eldeki gücü hayata geçirecek liyakatli kadrolar olmazsa ne kadar uzağa gidiyoruz, bir görelim! Ülkede her konuda farklı düşünen insanlar yaşıyor olmasını, zenginlik olarak yorumlamak yerine birbirimizle savaşa kalkıştığımız günlerde “Türkiye’nin rolü uluslararası alanda nasıl şekilleniyor?” Mehmet Öğütçü ile konuştuk.

Konumuz, henüz mantığı olmayan bilinci bulunmayan bir olasılık metodu olan yapay zeka teknolojisi. Ne ilginç değil mi, yediği yapay yiyeceklere “tükaka” diyerek organik yaşam ve beslenmeyle “doğal” trend peşinde koşan birey, zekasını “yapay zeka”ya devretmeye hazırlanıyor. Türkiye’de yapay zeka ve siber güvenlik denince akla gelen isimlerden Atıl Samancıoğlu, hem yazılım hem girişimcilik dünyasında başarılı bir uzman. Uluslararası bir eğitim platformunda yarım milyondan fazla öğrenciye ulaşıyor. Boğaziçi ve Harvard Üniversitesi mezunu. Atıl Samancıoğlu’yla kafamdaki sorulara yanıt bulmak üzere bir söyleşi yaptım. Bu meşhur zekanın geleceğine ve siber güvenlik dünyasındaki “etik hacker” kavramına dair çarpıcı içgörüler sundu.

Karbon emisyonu, iklim teknolojileri, gönüllü ve regüle karbon piyasaları… kullansak da henüz tam anlamıyla ne olduklarını bilmediğimiz kavramlar. Oysa etkileri hayli tanıdık, şöyle ki; sera gazlarının atmosferde yarattığı ısınma etkisi, tatlı su kaynaklarının tükenmesi, gıda üretiminin tehlikeye girmesi, bulaşıcı hastalıkların coğrafyalar arasında yer değiştirmesi, insanlığı bekleyen devasa göç hareketleri, çarpıcı – tehditkar bir “gerçeklik” olarak karşımızda. Küresel CCUS yatırımı 2034 yılına kadar tahmini 196 milyar dolar gerektirecek. CCUS, İngilizce “Carbon Capture, Utilization and Storage” ifadesinin baş harflerinden oluşuyor. “Karbon Yakalama, Kullanım ve Depolama” anlamına geliyor. İklim teknolojileri ve karbon yönetimi alanında uzman Göker Avcı, Türkiye’de bu alanda ciddi bir açığı fark etmiş, kendi danışmanlık şirketini kurup kaynak yokluğunu gidermeye çalışıyor.

"Kral öldü, yaşasın kral!" sözü, ilk defa 1422'de Kral VI. Charles'ın ölümünden sonra oğlu VII. Charles'ın Fransa kralı ilan edildiğini duyurmak için kullanılmış. Dünyanın içinden geçtiği sarsıcı dönemler, tarihte sıklıkla gök hareketleriyle sembolize edilmiş. Geçmiş uygarlıklarda gezegenlerin döngülerini, liderlik değişimlerini, imparatorlukların yükseliş ve çöküşünü, ekonomik ve toplumsal dönüşümleri anlamak için kullanmış. Siz de astrolojik döngüler üzerinden gelecek öngörüsü yapmaya var mısınız? Tam 10 yıl olmuş, Astrolog Hakan Kırkoğlu’yla her yıl Aralık ayında gelecek yılı konuşmuşuz. Kırkoğlu, ekonomi-tarih-astroloji eğitimi almış küresel meslek örgütlenmelerinde liderlik üstlenmiş, astroloji dünyasında önemli ismi olan uluslararası saygınlığı olan bir Türk. Bu röportaj, küresel siyaset, ekonomi, teknoloji, toplumsal dinamikler ve bireysel yaşam alanlarına uzanan geniş bir yelpazede 2025 ve ötesine dair öngörüleri aktarıyor.

Madem yıl sonu, ben de yılın kavramlarını derledim sizler için. Tabii ki bir referans kaynağım var; Prof. Dr. Nevzat Saygılıoğlu. Bu yazıyı okuyana kadar kendisinin bundan haberi yok, ama tüm bilgileri o derledi, ben paketledim. Saygılıoğlu, Maliye Bakanlığı hesap uzmanlığı kökenli, hukuk ve mesleki altyapısı sağlam bir ekolden geliyor. “Multitask” biri. Bu da popüler kavramlardan biridir. Yeni yayınlanan kitabı “Ekonomi Üzerine 500 Yazı” elime geçtiğinde ilk reaksiyonum “tuğladan ağır” oldu. Kendisine söylemedim. Karıştırınca, içindeki 2014-2024 arası 500 makaleyi “ibretlik referans kitabı” dedim ve söyleşi talep ettim. “İbretlik” benden, “referans kitabı” tanımlaması Nevzat Saygılıoğlu’ndan. Söyleşimize davetlisiniz.

Mastercard (MC), 210 ülkede operasyon yürüten, kendisini ödeme sistemi şirketi değil, bir teknoloji şirketi olarak tanımlayan küresel bir platform. MC dünyasında başarısıyla gurur duyacağımız bir isim var; Doğu Avrupa Başkanı Yasemin Bedir. HSBC, Garanti ve Yapı Kredi’yi kapsayan finans deneyiminden sonra MC Türkiye operasyonuna 8 numaralı çalışan olarak adım atmış. Aradan geçen 16 yılda MC Türkiye 280 kişiye çıkmış, yakında kurulumu tamamlanacak inovasyon laboratuvarıyla 400 kişi olacak.Bedir’in kontrol ettiği coğrafyada 12 ülke var. Ukrayna’dan Orta Asya ülkelerine uzanıyor. Homojen olmadığından 3 gruba ayrılmış. Avrupa’ya yakınlıklarıyla ve görece gelişmiş sistemleriyle Ukrayna ve Moldova, 8 ülkeden oluşan Orta Asya grubu ve Azerbaycan ile Türkiye var. Türkiye sistem içindeki en gelişmiş alt yapıya ve bankacılık platformuna sahip ülke. Küçük not; önceki pozisyonu Kuzey Amerika Başkan Yardımcısı… Yasemin Bedir çok hızlı, nokta atışlı, hedef odaklı konuşuyor, bayılacaksınız. "Revenge" söyleşi örneğine hoş geldiniz. Gelecek falına buyurun...

İletişim uzmanı Zeynep Tınaz Redmont'la "farkındalık" üzerine konuştuk. Konumuz TikTok. Ortada büyük bir tiyatro var! Aslında olan biten siyasi bir pazarlık. Teknoloji şirketleri üzerinden yürüyen, medyada geçiyormuş gibi duran bir oyun. Oyuncular bir avuç lider, kurbanlar çocuk, genç, erkek kadın milyonlar... Ne olup bittiğini anladığımız anda perde kapanacak, oyunda başka bir safhaya geçilmiş olacak. TikTok macerasının perde arkasından bir kesit sunuyorum.

Associated Press (AP) ajansı, yerel medya ve New York Times gibi ünlü medya kuruluşlarının oluşturduğu yüzlerce üyeli 200 yaşında bir haber kooperatifi. AP’nin Türkiye, İsrail, İspanya, İtalya gibi nüfusu ve ekonomisiyle önemli ülkelerin iş süreçlerinden sorumlu başarılı Türk yöneticisi Zeynep Tınaz Redmont’u haber almanın önemi ve medyadaki küresel gelişmeleri tartıştığımız söyleşiye davet ettim.

Binaların çok, yeşilin az; çimentonun çok nefes alacak alanların yok olduğu ülkemizde gayrimenkul ve inşaat sektöründe dobra dobra konuşan az sayıdaki uzman bulmak kolay değil. Dr. Duygu Erten inşaat mühendisi. “Çalışmalarımı ülkemde sürdürmek istiyorum”, diyerek ABD’den döndüğü yıllardan beri tanırım kendisini. Dünyanın en büyük yeşil emlak STK’sı olan Amerikan Yeşil Binalar Konseyi (USGBC) Yönetim Kuruluna seçilen ilk Türk. Urban Land Institute (ULI) Avrupa Sürdürülebilirlik Komisyonu ile Uluslararası Tesis Yöneticileri (IFMA) Derneği Bilim Komitesi üyesi. Erten, Amerikan Yeşil Binalar Konseyi “Sürdürülebilirlikte Kadın Liderlik Ödülü” (2017) sahibi.Hummalı bir kentsel dönüşüm geçirdik, bazı semtler neredeyse yeniden yapıldı… Depreme dayanıklı olmadığı kanıtlanmış ya da şüpheli binalar yenilenirken iklim sorunuyla baş etmek üzere yeniden inşa edildiklerinde, mevzuata uygun yapıldıklarını sanıyoruz, değil mi? Öncelikle kentsel dönüşüm diye yapılan binaların iklim döngüsü ve kentsel dönüşümle ilgisi yokmuş. Türkiye’de 550-600 sertifikalı bina mevcutmuş. Yapılan o kadar yeni bina Erten’in tabiriyle gömülü enerji cehennemi olmuş…

Harmonie Toros Çatışma Uzmanı ya da bence daha yerinde anlam ifade eden şekliyle Çatışma Çözücü. Yaptığı işin İngilizce karşılığı “Conflict Resolution” olan doğrudan çeviri tam da anlatıyor, 2023’de yaptığım ilk söyleşi olması yaşadığımız günlerin anlam ve önemini yansıtıyor. Harmonie Toros’la derin ve özel konuda ortalama 45 dakika konuşmak şimdilik yalnızca üzerindeki örtüyü aralamaya yetiyor. Görüşlerini daha geniş kitlelere aktaracağı İndeks Konuşmacı Ajansı’nda dinlemek dünyaya adapte olmamıza yardımcı olacak kuşkusuz.

Bir yılın daha sonuna geldik. “İyi ki sona eriyor, aman geçsin” mi demeli, “keşke bitmeseydi…” diyecek olan var mı? Sanırım ikinciyi dillendirenler petrol zengini üç beş ülkeyle sınırlı ama hayatın olağan akışındaki bizler “Durdurun Dünya’yı İneceğim Ben” deyip durduk…Finans kariyerini tarih eğitimiyle harmanlayarak ortaya uluslararası boyuta taşıdığı enteresan bir meslek çıkaran Astrolog Hakan Kırkoğlu’na geçmişi bıraksak geleceğe baksak neler söylersiniz diye sordum. Aslında biz bunu her yıl sonu gerçekleştiriyoruz. Son buluşmamıza sizi de davet etmek istiyorum.

Bu söyleşiyi genç bir iş insanı, kadın girişimci, erkek egemen olarak fişlenen sektörlerde faaliyet gösteren bir işverenle gerçekleştirdim. Yaptıkları ve tahminen yapacakları, “Ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz” dedirtiyor. Filiz Akkaş. MAPSİS Metal Havacılık ve Savunma Sanayi A.Ş. Kurucu Ortağı. Locheed Martin, Skorsky’le çalıştığından… “aaa kadın bomba yapıyor” diye söze başlayıp, füze kanadı parçası gibi özellikli parçalar imal ettiğini görünce şaşkınlıklarını saklayamıyorlarmış. Akkaş, milli görev bilinciyle ülke güvenliğine katkı sağladığı için gururlu. Yerleşik kalıplarla ilgili olarak da “Zekayı cinsiyetle yarıştırmak yanlış” demekle yetiniyor.Akkaş 2011 yılında KOSGEB desteğiyle kurmuş firmasını. Ağırlıklı havacılık ve savunma sanayi sektöründe, üretim alanları enerji ve demiryollarına yayılıyor.

Endüstriyel tasarımcı Mete Mordağ meslek hayatı ulusal ve uluslararası başarılarla dolu bir tasarımcı. Mordağ Design kurucusu. Evlerimiz, hayatı kolaylaştıran tasarımlarıyla dolu. Farklı disiplinlerde yarattığı tasarımlarla da ticaret hayatının içinde. WeWalk gibi evrensel dokunuşları unutmamak gerek, bu örnek çalışma, bütün dünyadaki görme engellilerin hayatla bağ kurdukları dijital donanımlı özel tasarım baston. Artık 39 ülkeden 300 sporcunun katıldığı Dünya Kupası, Serbest Dalış Paletsiz Dalış kategorisinde 67 metrede Türkiye rekorunun sahibi. Alanındaki yetkinliğini bu kez endüstriyel ürünler yerine kendi hayatını yeniden tasarlamakta kullanmış. Tatillerinin hobisi dalış sporu tasarımın yanına kurulan yeni yaşamı. İfade ettiği dalış şekli tüpsüz paletsiz bir ipin yanından aşağıdaki hedefe gitmek. Mordağ’ın hedefi Boğaziçi Köprüsü’nün yüksekliğinden fazla...

Çocuğunuz var mı, yoksa da çevrenizde çocuk var mı? Keşke olsa, umarım vardır… Anlatacaklarım için çocuk sahibi olmaya gerek yok. Hepimizin bir zamanlar çocuk olduğunu anımsamaya ihtiyacı var. Onlar bizim en önemli servetimiz. İnsan servetini korur değil mi… Pek öyle görünmüyor ama… Servetten anladığımız başta betonlu betonlu zenginlik olmak üzere göstermeye bayıldığımız diğer lüksler herhalde. Doğrudan gireyim, 6-15 yaş çocuklarda internet kullanımı yüzde 82.7 civarında. Bunların yüzde 90’ı her gün internette, yüzde 8.5’u haftada bir giriyor. Tahmin ediyorum gelir seviyesine bağlı, imkan bulsalar onlar da her gün girecek. Neşen Yücel, Find My Kids Türkiye Ülke Müdürü. Yücel, profesyonel geçmişe sahip. Ruhu, bankacılıkta en fazla griye dönebilen siyah beyaz şeritlerden dışarı fışkırmış gibi göründü bana. Diğer ilginç faaliyetin yanında, konumuz olan 6-17 yaş çocuk ve gençleri konu alan bir sosyal girişimi yönetiyor: Find My Kids. Find My Kids bir araştırma notu yayınladı, şu bilgiler dikkatimi çekti; “Türkiye’de çocuklar günde 6 saat sosyal medya kullanıyorlar”.

Birbirinin peşi sıra okuduğum Universum'un ile Youthall’ın gençlik araştırmalarından bazı verileri kanıksamayalım diye sizlerle paylaşacağım. Youthall Gençlik iş-staj platformu, kurucusu Emre Aykan’a ulaştım. Yaptığı araştırmaya göre gençler haftada 4 gün çalışmak, mesainin 6 saate çekilmesini istiyor. Universum’a göre Türkiye'deki öğrencilerin %81'i yurt dışı kariyer fırsatlarıyla ilgilendiğini aktarıyor. Yüzde 40 mezun olduğunda bir ihtimal Türkiye’de iş bulabileceğini düşünüyor.Bu arada OECD’ye göre Türkiye’de 15-29 yaş arasındaki gençlik ne eğitimde ne istihdamda diyeceğiz neredeyse. Bu performansıyla OECD ülkeleri arasında en düşük dördüncü.Özetle Türk gençlerinin halleri hal değil. Diyeceksiniz toplumun diğer kesimleriyle aynı, ne bekliyorsun... Ben radarımı Youthall’dan Emre Aykan’a çevireyim, şöyle diyor: “Şirketlere “6 saat çalışmaya yeşil ışık yakar mısınız” diye sorduk… “Evet” dediler. Ama 4 günlük çalışmaya ne diyorsunuz dediğimizde, oran yüzde 25’te kaldı. Yüzde 1’i hiçbir şekilde bunu desteklemedi. Araştırmayla ilgili detayları içeren söyleşimizi youtube kanalımdan izleyebilirsiniz.

Maide Mutfak… bulut mutfak diye tanımlanabilir ama onun da ötesi bir oluşum. Maide, özünde sosyal sorumluluk izleri taşıyan ticari bir gıda girişimi. Maide isim olarak zengin bir sofrayı ifade ediyor. “Maide mutfak” isimde yatan anlam gibi platformda yer alan girişimcilerin yarattığı zengin çeşitliliğe vurgu yapıyor. En çok hoşuma giden de bu. Maide Mutfak kurucularından Shirley Kaston’a sordum. Maide’nin diğer bulut mutfaklardan farkı 6 ayla 1 sene arasında raflarda durabilecek ambalajlı ürünler tasarlıyorlar. Ölçeklenme aşamasındaki girişimlerle iş birliği yapıyorlar. Mutfakta tasarladıkları ürünlerin çoğu ya vegan ya glütensiz ya şekersiz… Örneğin şekersiz ürünler hurma suyuyla, elma konsantresiyle tatlandırılıyor. Farklı besin gruplarına hitap eden ketojenik beslenmeye, paleo diyetine uygun ürünlerden söz ediyoruz… Küçük ve orta ölçekli üretim yapabildikleri için özel ihtiyaçlara dokunabiliyorlar. Bir örnek vermek gerekirse nadir hastalık grubuna uzanabilen ya da uzanabilecek bir mutfak burası.

izce? “Kırk yıllık kelle paça, kelle paçadır” dediğinizi duyuyorum! Gecenin geç saatinde güzel gider, kemiklerimiz kırıldığında da anneannelerimizin doğal ilacıdır. Hızla yaşlanan Türkiye’de kimse fark etmese de kelle paça dükkanlarına rağbet olduğunu kendi deneyimlerinden rahatlıkla söyleyebilirim. Eve sipariş edilen kelle paçalar yaşlıların mucize ilacı!Bu söyleşiyi okuyunca, her zaman her koşulda, her alanda yaratıcı olunabileceğine hükmedeceğinizden eminim. Çünkü o kırk yıllık kelle paçadan büyüklere çips, çocuklara atıştırmalık, yemeklere kullanılmak üzere yağı alınmış kemik suyu ve bitmedi son yılların lezzetli ve popüler katkı yiyeceği granola üretildiğini söyleyeceğim. Zencefillisini, kuru eriklisini, acılısını söylemiyorum bile… Yurt dışı pazarlarında boy göstermeye başladı belli ki, yeri yerinden sallayacak gurur duyacağımız bir girişim olacak. “Aman Allahım kokusu beter, yemesi beter, boğazımdan geçmiyor…” denilen kelle paçanın ya da sevenin çok sevdiği kelle paçanın, eğlenceli hikayesini daha önce de konu almıştım. Dr. Aslı Zuluğ, Pacha Cips’in kurucusu, Özyeğin Üniversitesi’nde Gastronomi Bölümü’nü kurmuş halen yönetmekte olan bir akademisyen. Protein ve kolajen deposu cipsin mucidi. Profesyonel hayattan akademiye ve girişimciliğe geçip başarılı olmuş. Yeniden konu almamın nedeni ise ikinci tur yatırım almayı başarmış olması.

Keşfetmekte geç kaldığım bir konuyla sizleri tanıştırmak üzere yazıyorum: Muz kabuğundan enerji üretme fikri ve detayları. Konumuzun esasında geri dönüşüm ekonomisi, yenilenebilir enerji ve enerji demokrasisi… Muz, bir problemin nasıl çözüme kavuşabileceğiyle alakalı gerçek olduğu kadar sembolik bir yaklaşım. Kardelen Afrodit Adsal ödüllü bir girişimci. Bahçeşehir Üniversitesi’nden enerji sistemleri mühendisi olarak mezun oluyor, iki ayrı tamamlayıcı master yapıyor. Biri Danimarka’da, sürdürülebilir enerji, diğeri İstanbul Teknik Üniversitesi’nde çevre biyo teknolojisi üzerine. İsveç firması RVM Systems iş geliştirme müdürü. “Yeşil Yakalı Kadınlar” platformun kurucularından. Onun girişim öyküsü ve öz hikayesi.

Yıldız Rover/Uydu Takımlarının çalışmalarını tanıtmak isterim. Geliştirdikleri insansız gezegen keşif aracı (Rover), önce NASA desteğiyle ABD Utah’ta düzenlenecek olan University Rover Challenge (URC)’da ardından Polonya’da yapılacak Avrupa Uzay Ajansı destekli European Rover Challenge (ERC) yarışmasında Türkiye’yi temsil edecek. Çalışmaları 2020’de başlamış. Yedi farklı uzmanlık alanından yaklaşık 45 kişiler. Rover, minyatür bir araç. Hafif olduğu için uzaya daha kolay çıkarılabiliyor. Ekip, uzay çalışmalarını gezegenimizin günlük sosyal ihtiyaçlarına uyarlamaya çalıştığı için paha biçilmez bir proje gerçekleştiriyor. Mars’ta ya da diğer gezegenlerde tarıma olanak yaratmanın yanı sıra, arama kurtarma çalışmalarında, savunma sanayiinde, arkeolojik çalışmalarda, madencilikte, pandemi gibi özel durumlarda hasta ilişkisi kurma fonksiyonlarına sahip… Onları dinlerken, günlük hayattaki yaşça ileri modelleri gözümün önünden geçti; ne ara bu çocukları bozmayı başarıyoruz diye sordum kendi kendime. Destek olmanızı rica edeceğim bu çalışmanın detaylarını dinlerken dar bütçelerle yarışmaya katıldıklarını, vize alamadıklarını öğrenmek üzücüydü. Yılmadan yaratıcı çözüm yollarına başvurduklarını görmek ise gözümüzün arkada kalmayacağının işareti!