Zwijgen is geen optie

Peter Verhelst is dichter. Hij verkondigde op zijn 9e jaar de nieuwe Jan van Eyck te worden. Dat klinkt misschien een beetje grotesk, maar de vreugde die hij voelt wanneer hij iets maakt, tekent, schildert, klinkt ons net heel belangrijk. Jan van Eycks schilderstalent had hij niet. Maar na twee minuten luisteren is het duidelijk wat zijn penseel is: woorden. Hij schildert een wereld met zijn woorden en wij voelen ze trillen in onze buik. Hij zegt: thuiskomen. En wij voelen het. Hij zegt: passie. En wij verlangen ernaar.   Wij kunnen enkel navertellen hoe een gesprek bij ons aan tafel is verlopen, maar je moet het zelf luisteren om het te voelen. Om er iets aan te hebben. Iets redelijk onbeschrijfelijk navertellen, is nu eenmaal niet eenvoudig. En dat geldt ook voor ons gesprek met Peter Verhelst én zijn poëzie. Je moet het zelf lezen, luisteren, liefst met je hele lijf, om het te begrijpen. Wij kunnen je enkel de belofte doen dat het je tijd waard zal zijn. Als ons leven een cake was, dan heeft die dankzij Peter een extra laag vulling gekregen.    Kijk of luister hier naar het heerlijke gesprek met een heerlijk mens, hierzo Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: Schilderen met woorden (6:23) Peter vertelt over zijn goesting om met keramiek of met tekenen en schilderen bezig te zijn. En over hoe hij dat gevoel zo dicht mogelijk tracht te benaderen in zijn schrijven. Hoofdstuk 2: Betekenisdieren (11:22) Over kunst die vaak heel verklarend en psychologiserend werkt, terwijl Peter net door het beschrijven van beelden emotie en betekenis wil oproepen bij de lezer. Hoofdstuk 3: Waarvoor je bedoeld bent (19:51) Over het belang van rituelen en hoe ze je terugbrengen naar het hier en nu, naar het kleine, naar wat echt belangrijk is. Over de schoonheid van je plaats in de wereld ontdekken en de essentie van kunst.   Hoofdstuk 4: Prachtige details (30:16) Over kunst en religie. Over het leven, de verpletterende realisatie dat we stofjes zijn met een gsm en hoe kunst helpt om daarmee om te gaan.   Hoofdstuk 5: Een fontein (37:00) Over Peters creatieve proces, hoe hij denkt al schrijvend en hoe inspirerend een rit van Brugge naar Groningen kan zijn. Over hoe verdriet je verandert.   Hoofdstuk 6: The horror (45:16) Over het wezen van oorlog en hoe je in cynische tijden nog kan kiezen voor een zacht leven.   Hoofdstuk 7: Dat dat kan (54:10) Over schoonheid in de meest duistere omstandigheden. Over het afscheid van zijn vader.    

Wij hadden Peter Vermeersch te gast, auteur en prof. Een tip van David Van Reybroeck trouwens. Merci, David! Peter weet ontzettend veel over Belarus. Wat zou Belarus je nu moeten interesseren? Wij vonden dankzij Peter ergens tussen Europa en Rusland, een antwoord op de vraag waar democratie echt om draait.    En dat is een vraag die ons veel bezighoudt. Bij de oprichting van Zwijgen is geen optie hadden we oprecht niet gedacht dat onze democratie onder druk zou komen. Maar het populaire of populistische verhaal over wie de vijand is en hoe we die moeten bestrijden, blijkt nefast voor een gezonde democratie. En de kracht waarmee nieuwe verhalen worden tegengewerkt, lijkt alleen maar aan te zwellen.    Minder gelijkheid, minder vrijheid, minder tolerantie, meer angst en onzekerheid. Hoe ga je daar als mens mee om? Hoe kan je in vredesnaam hoopvol blijven? Wel, voor ons gaf dit gesprek met Peter Vermeersch een mooi antwoord. Na al zijn studie en reizen en doceren en schrijven is het voor Peter duidelijk wie de vijand is: defaitisme.   Je zou snel overmand kunnen worden door defaitisme. “Maar ik denk dat het belangrijk is dat we ons daar niet door laten doen. De neiging bij mijn studenten is om te gaan bestuderen hoe het allemaal misloopt. Ja, de diagnose is belangrijk. Maar we moeten studenten, en onszelf, aanmoedigen om de punten van weerbaarheid in de verf te zetten.”   Wij hebben geleerd van Peter dat we niet mogen vergeten hoe democratische hoop levend wordt gehouden, zelfs op plekken als Belarus. En als er geen plek meer is voor democratische waarden in de publieke ruimte, dan doen we het gewoon aan de keukentafel. (Liefst met Peter erbij.)   Wie doet er mee?   Laat de wanhoop even achterwege, zet u mee aan tafel en kijk of luister naar ons gesprek met Peter Vermeersch. Hierzo Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: De keukentafel (7:42) Over verzet binnen een autocratisch regime via keukentafels en röntgenfoto's. Over Russische propaganda rond WOII die vandaag terug is van nooit echt weggeweest. Hoofdstuk 2: Blote armen (16:52) Over Belarus en de twee gouden kansen op democratie. Eén keer begin jaren '90 en en tweede keer in 2020 toen anderhalf miljoen mensen op straat kwamen tegen het regime van Loekasjenko. Hoofdstuk 3: Moed (29:17) Over de angst en de zelfcensuur die verzet in de weg staan. Over de rol van de politie en hoe die de geschiedenis naar de ene of de andere kant kunnen doen kantelen. Hoofdstuk 4: Punten van weerbaarheid (42:16) Over klein verzet tegen groot onrecht. Over hoop en defaitisme. Hoofdstuk 5: Bewondering (49:49) Over plezier en verzet. Over hoe een popsong gevaarlijk wordt. Over moed en bewondering. Hoofdstuk 6: Web van verbindingen (59:32) Over het belang van individualisme voor een autoritair regime en de vrees voor alles wat verbindt. Over kunst en borduurclubjes als bastions tegen de eenzaamheid.   Hoofdstuk 7: Mensen zijn wonderlijk (1:11:58) Over verbinding zoeken met andere mensen.          

Gert Goeminne wil begrijpen hoe de dingen in elkaar zitten. Dat is geen klein project. Hij heeft die zoektocht eerst gevoerd in het CERN, als nucleair fysicus. Maar vandaag is hij professor wetenschaps- en technologiestudies en eerder een kritische vriend van de wetenschap. Hij gaf ons ook zijn excuses door voor die veel te lange titel, maar de nuance is redelijk essentieel.   De ambitie en verwondering waarmee Gert bij CERN begon, doofden daar snel uit. Er was geen plek voor de grote vragen over ons bestaan en een onkritisch geloof in het eigen onderzoek. Een geloof dat best populair is. Als je sommige opiniemakers of politici moet geloven, dan is de oplossing voor al onze problemen binnen handbereik. Klimaat? Armoede? De wetenschap heeft de oplossing al gevonden; wij moeten gewoon even op de tanden bijten en ze uitvoeren. Maar werkt dat wel zo? Is een wetenschappelijk advies wel zo neutraal? Gewoon even implementeren en klaar.   Volgens Gert zeker niet. Alles wat er uit de wetenschappelijke machine rolt, begon ooit met een vraag van een mens. Een welbepaalde mens, met specifieke ideeën. Een mens die ook een andere vraag had kunnen stellen. De asymmetrie in onze kennis over het lichaam van een man of vrouw maakt dit pijnlijk duidelijk. Niet superneutraal dus, of zoals Gert het mooi benoemt in ons gesprek: gekleurde objectiviteit.    Hij mag dan misschien vertrokken zijn bij CERN, zijn enthousiasme, zijn liefde voor de wetenschap, is er niet minder van geworden. Enthousiasme is ons ook niet vreemd; het gesprek met Gert staat nu al ingekaderd op de schouw als een van onze beste. En met best bedoelen wij: alle ramen in je hoofd wagenwijd open en elk hoekje van iedere pagina omgeplooid om maar niet te vergeten.    Kijk of luister naar ons gesprek met Gert Goeminne. Het is een pareltje, geloof ons. Hierzo Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: Een fabriek (6:55) Over Gert's zoektocht naar het ware weten. Hoe hij via het kernfysicalabo in CERN tot de constatatie kwam dat neutrale kennis niet bestaat en dat je er als mens altijd tussen zit. Hoofdstuk 2: Biljartballen of vlinders? (17:05) Over de manier waarop kennis tot stand komt en over het belang van taal en metaforen in het sturen van de wetenschap. Hoofdstuk 3: Durven weerstaan (33:22) Over zijn huidige job bij het CDO, tussen wetenschap en politiek. Over het sprookje van rationele besluitvorming en hoe Gert zich daar binnen het CDO tegen verzet. Hoofdstuk 4: Irreducibele keuze (42:42) Een analyse van het heersende klimaatdiscours dat doet alsof er maar één weg vooruit is. Over de scenario's die niet onderzocht worden.   Hoofdstuk 5: Verliezers (56:24) Over hoe politiek altijd een chaotisch proces zal zijn met winnaars en verliezers. Over de manier waarop je tot beslissingen komt en hoe de verliezers zich zullen voelen na dat proces.      

Elise Van Broeckhoven is een boerin met een plukboerderij in Heusden. Daar kan je zelf je boodschappen gaan oogsten. Zeker gezelliger dan aanschuiven in de Albert Heijn om 18u35 met je komkommer voorgesneden in een hoesje. Maar het nut van een plukboerderij en van Elise haar werk is veel fundamenteler dan dat.    Wat Elise eigenlijk doet, is bemiddelen. Tussen boer en burger en tussen natuur en landbouw. Want eten van biodiverse landschappen met een gezonde bodem en veel insecten is goed voor het landschap en goed voor ons lichaam, waardoor we allemaal gezonder zijn.   Haar onderzoek naar de biodiversiteit in graslanden toonde aan: hoe armer je bodem, hoe meer biodiversiteit je hebt. Dus hoe minder mest, stikstof, fosfor en andere troep, hoe vrolijker je veld. Maar landbouw heeft toch mest nodig? Ja. Sluiten die elkaar dan uit, biodiversiteit en landbouw? Nee. En krijgen we alle mest ooit nog terug uit onze grond? Misschien. Hebben Tom en Anthony hun tuin verpest door er vorige zomer een ton paardenmest in te dumpen? Nee. (Gelukkig maar)    Na al haar onderzoek was de conclusie van Elise: het moet toch anders kunnen. En dus doet ze het zelf anders. Haar boerderij is een schoon voorbeeld van hoe het beter kan en haar begrip voor de situatie van boeren zou het hele stikstofdebat kunnen ontmijnen. Eerlijk, als Elise de baas van de landbouw was (bestaat dat?), dan was er misschien geen stikstofprobleem. En we zouden gezonder zijn. Onze stem heeft ze.   Een gesprek is geen wedstrijd en toch heeft Elise gewonnen! Kijk of luister hier naar ons gesprek met Elise Van Broeckhoven. Hierzo Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: Indicatorsoorten (4:36) Over de landbouw die rijke bodems vol nutriënten nodig heeft en de natuur die arme bodems zonder nutriënten verkiest. Over brandnetels en bramen die de zonnedauw wegconcurreren.   Hoofdstuk 2: Charmant (11:58) Over hoe landbouw en natuur ook samen zouden kunnen werken.   Hoofdstuk 3: De cijfers (18:37) Over de stand van de landbouw(er) in Vlaanderen. Over het wantrouwige beleid en de vijandige natuurbeweging.   Hoofdstuk 4: Gezondheid (28:21) Over de gezondheid van lokaal geproduceerd voedsel en over de kracht van het subsidiesysteem.   Hoofdstuk 5: Een teen (36:18) Over plukboerderij Grondig opstarten en runnen. Over respect voor je grond en hoe dat langzaam (als een stikstofdepositie) doorsijpelt bij boeren en grondeigenaars.

Brecht Rogissart is een historicus met enorm veel kennis over onze economie. Het leuke aan historici is dat ze ons eraan herinneren dat wat vandaag normaal lijkt, dat 50 jaar geleden misschien niet was. Een beetje zoals beenverwarmers of broeken met olifantenpijpen: in het moment lijkt dat een goed idee en 10 jaar later vraag je je af wat je bezielde.   Als het gaat over besparingen, pensioenen of sociaal overleg, leefde hier al even het gevoel dat betogingen minder uitmaken. Dat vakbonden tandeloos zijn en dat politici wel straffe uitspraken doen, maar zelden nog grote beloftes maken (laat staan ze nakomen). Zijn we zure zagemensen geworden of is de bewegingsruimte van politiek en middenveld echt kleiner?    Daarom was het zo zalig om met Brecht te spreken. Die zegt: om economische groei aan te zwengelen zijn we al vijftig jaar hetzelfde beleid aan het voeren, met steeds minder ruimte voor kritiek of creativiteit. En na 50 jaar kunnen we wel zeggen dat het beleid op cruciale punten mislukt en slachtoffers maakt.   Brecht legt ons bedachtzaam uit waarom er de laatste 50 jaar minder economische groei is, wie daarvoor de prijs betaalt en of dat wel de beste gang van zaken is. Iets wat ons allemaal aanbelangt dus. Het is een wervelend gesprek waar gelukkig ook de gedurfde ideeën voor de komende 50 jaar pril hun hoofd boven het maaiveld steken.   Wij zijn Brecht dankbaar om zo minzaam het gat in onze economische kennis te dichten. Zelf onthouden we dat economie niet los te denken is van politiek. Spreken over geld is geen handel in natuurwetten. Als de dingen niet goed gaan, kunnen ze ook anders gaan. En dus blijven we gaan.   Lees meer en kijk naar ons gesprek met Brecht Rogissart en leer bij van de meest sympathieke historicus/econoom uit Vlaanderen. Hierzo Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: Uitbuiting in een nieuwe vorm (3:40) Over de oliecrisis van de jaren '70 en hoe er daardoor een shift kwam in de verhouding tussen het Westen en de voormalig gekoloniseerde wereld.   Hoofdstuk 2: Het nieuwe normaal (14:39) Over de besparingslogica waarin we al 50 jaar vastzitten en de gevolgen voor het sociaal overleg. Over productiviteitsgroei en de wetten van de markt.   Hoofstuk 3: De Belgische Shift (25:43) Over hoe de regering-Martens V begin jaren '80 de besparingen in België in gang zette. Over de devaluatie van de Belgische frank.   Hoofdstuk 4: Herbronning (32:23) Over de sociale strijd van vakbonden en hoe gedwongen werd om te veranderen door de besparingslogica.   Hoofdstuk 5: Emancipatie-ideaal (44:08) Over de geschiedenis van het kapitalisme en de neoliberale fase waarin we ons nu bevinden. Over de mainstreamretoriek van de besparingen en hoe die contrasteert met het emancipatie-ideaal van voor de jaren '70.  

Bij ons te gast was Albina Fetahaj. Politiek wetenschapper en auteur. Haar thesis werd onlangs gepubliceerd bij EPO met de titel ‘grenskolonialisme’. Ze tekent geen mooi beeld van waar grenzen eigenlijk voor dienen (macht), wie daarvan profiteert (rijke mensen) en hoe weinig verschil er is in onze behandeling van slaven vroeger of illegalen vandaag (heel weinig). Zelf vindt Albina het niet zo moeilijk om met die thematiek bezig te zijn. De vakken waarin politieke zekerheden en machtsstructuren werden ontmanteld, waren haar lievelingsvakken. Logisch misschien ook. Als je nooit aan de kant van de winnaars hebt gestaan, stel je de regels vrijer in vraag. Of dan stel je je vragen zoals: waarom moeten er überhaupt verliezers zijn bij dit spel? En is dat winnen eigenlijk wel zo fantastisch? Maar ik had je goed nieuws beloofd. Wel: hoe groot de systemische fouten, de slechte intenties of gruwelijke wetmatigheden rondom ons ook zijn. Het kan anders. Het kan anders én het kan beter. En geloof mij, zolang er mensen zijn zoals Albina, kan het zelfs goedkomen.   Lees meer en kijk naar deze aflevering op https://zwijgenisgeenoptie.be/albina-fetahaj Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: Ruimte innemen (3:49) Over Albina’s persoonlijke verhaal en academische carrière. Hoe ze een boek schreef, tegen alle verwachtingen in.   Hoofdstuk 2: Deze wereld van sweatshops (13:56) Wat is eigenlijk het verband tussen ‘ontdekkingsreizigers’ en de slavernij? Albina vertelt hoe de vrije mobiliteit van de één altijd ten koste gaat van de onvrije mobiliteit van de ander.   Hoofdstuk 3: Papieren (23:58) Over hoe slavernij vervelde tot contractarbeid en hetzelfde systeem van uitbuiting gewoon kon doorlopen en hoe papieren die in eerste instantie ingevoerd werden om migratie te faciliteren en uiteindelijk gebruikt werden om migratie te controleren en tegen te houden.   Hoofdstuk 4: Abolitionisme (31:54) Over de rangschikking van paspoorten en wat dat vertelt over de hiërarchie tussen mensen en hoe Albina op de bezetting van de UGent een glimp van een nieuwe wereld kon ontwaren.

Isabelle Larmuseau was een van de eerste milieuadvocaten van ons land en richtte het eerste en daarna grootste milieuadvocatenkantoor op. Ze vertegenwoordigde burgers, bedrijven, ngo's én de overheid. Tot bij het losbarsten van het PFAS-schandaal in 2021 haar leven voorgoed veranderde. Er zijn zo van die ZIGO-gesprekken waarvan we op voorhand tegen elkaar zeggen: dit gaat wat geven. Dan houden we onze adem een beetje in, en ons gezin wat dichterbij. Meestal wil dat zeggen dat er aan tafel dingen gezegd zijn waar sommige mensen niet blij mee gaan zijn.   Wij zijn hier gelukkig niet om sommige mensen blij te maken. Maar om oprechte gesprekken met te weinig gehoorde stemmen te voeren. Wat we wel hebben gedaan, is driedubbel checken of alles wel klopte. Alvast onze excuses, maar alles wat Isabelle vertelt in dit gesprek klopt. En dat is geen goed nieuws.   Isabelle legt het complexe verhaal van PFAS en PFOS zeer helder uit. Zo helder dat je de wansmakelijke rol van 3M en de overheid al vanaf minuut 16 nog moeilijk kan negeren. Nu zou je kunnen denken: dat is niet mijn probleem, van dat chemisch gedoe. Maar het gaat over drinkwater. Over kinderen die kleiner zijn dan normaal. Over hoe politici advocaten die opkomen voor onze gezondheid ‘zot’ noemen in het parlement.   Weet je wat er gebeurt als je iemand zot noemt? Dan wordt alles wat die zegt wat minder waard. Minder geloofwaardig. En dat komt sommige mensen wel goed uit. Wij vinden dat echt niet netjes. Daar worden wij zelfs redelijk woest van. Daarom bij ons te gast in deze aflevering: iemand die haar leven geeft voor de volksgezondheid. En als wij daar dan even onze adem voor moeten inhouden, so be it.   Kijk en lees op https://zwijgenisgeenoptie.be/isabelle-larmuseau Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken   Hoofdstuk 1: 20 miljoen keer te veel (6:18) Hoe zit het nu weer met dat PFAS schandaal? Of was het niet PFOS? Wat heeft 3M juist gedaan? Wat heeft Oosterweel ermee te maken? En wat is de rol van de overheid in het verhaal? Let op, want de droge feiten doen je mond openvallen. En daarna wil je hem snel weer toedoen, uit schrik om PFAS in te ademen.   Hoofdstuk 2: Het drinkwaterverhaal (18:20) Over de concentratie PFAS in grondwater en drinkwater. Over de Europese referentiewaarde en de daarop gebaseerde adviezen, die nog geen wetten zijn. Over de reactie (of het gebrek eraan) op die adviezen van Vlaanderen. Over de valse afweging tussen gezond drinkwater en economische activiteit.   Hoofdstuk 3: Gezondheidseffecten (28:13) Over de gezondheidseffecten van PFAS in je bloed. De vergelijking met asbest. Over het actieve verzet van de overheid tegen meten. Over de zaak Ronse, waar een textielfabriek verantwoordelijk is voor hoge concentraties PFAS bij kindjes in een nabijgelegen school. Over verzet en kennis verspreiden. Over de angst voor mondige burgers.   Hoofdstuk 4: Trots op Vlaanderen (37:51) Het verhaal van de carrière van Isabelle. Eerste milieuadvocate in de jaren 90. De Vlaamse milieuwetgeving die toen als voorbeeld diende voor Europa. Over haar 'conventionele' pad naar een groot en gerespecteerd advocatenkantoor dat optrad voor burgers, bedrijven, ngo's én de overheid. Over hoe haar leven in 2021 voorgoed veranderde.   Hoofdstuk 5: Kill Bill (48:31) Isabelle vertelt hoe ze uittrad uit haar eigen kantoor. Over de procedure die tegen haar werd opgestart en de voortdurende pogingen om haar geloofwaardigheid onderuit te halen. Over haar eenzame gevecht en hoe ze het volhoudt.

Thomas Bellinck is kunstenaar en onderzoeken, theater- en documentairemaker. Hij werkt regelmatig met mensen die doorgaans niet aan het woord komen en maakt oprecht samen met hen kunst. Hij spreekt niet over gevangenen of migranten. Hij heeft het over mensen in detentie en mensen zonder Belgische papieren. Dat lijkt complex, maar doorheen het gesprek begrijp je steeds meer waarom hij dat doet. Met Thomas hadden we het over het verschil tussen een Belgisch en een Afghaans paspoort. Over de neiging van mensen binnen het systeem om de macht elders te leggen. Over het dictaat van de efficiëntie dat ons steeds meer afhankelijk maakt van technologie. Met alle gevolgen vandien. Over klassenjustitie en infrastructureel racisme. Over een operavoorstelling maken met mensen in detentie en de vele obstakels die je dan tegenkomt. Over worstelen met je eigen privilege. Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: Subtiel verzet (3:50) Over interviews die Thomas afnam met politieagenten en Europese machtshebbers. Over schuld en verantwoordelijkheid en de neiging om die vooral elders te leggen. Over de passport index en de mobiliteitsscore van landen die perfect de bestaande ongelijkheid schetsen. Over weg kijken. Hoofdstuk 2: Verontwaardiging (12:10) Over de beeldcultuur die bestaat rond migratie. Over beelden van daders en slachtoffers en de binaire schema's die helemaal niet meer volstaan om de realiteit weer te geven. Over de totale ontkoppeling van het lijden in de wereld en onze rol in het veroorzaken van dat lijden. Over de kracht van verontwaardiging die in twee richtingen gebruikt kan worden. Hoofdstuk 3: Human hunting (20:08) Over jacht als frame om naar grensbewaking te kijken. Over het flou continuüm van daderschap en slachtofferschap. Over jagers, gejaagden, instrumenten van jacht, toeschouwers van jacht en technologie. Over human hunting als meest succesvol Europees exportproduct. Hoofdstuk 4: Dual use (27:47) Over de rol van technologie in het bewaken van onze buitengrenzen. Over het obscure agentschap eu-LISA, dat steeds beter bewaakte databanken bijhoudt over wie waar wanneer is en steeds efficiënter wordt in mensenjacht. Over de geschiedenis van het nemen van vingerafdrukken en hoe zo'n technologie langzaam verschuift van een koloniale context, naar grenzen en een gevangenissysteem, om uiteindelijk algemeen gebruikt te worden voor ons gemak. Hoofdstuk 5: Efficiëntie (36:20) Over leren uit de geschiedenis. Kan het flippen? Kan een technologie die ons nu vooral gemak verschaft in de toekomst gebruikt worden tegen ons? Spoiler alert: ja. Over het naiëf optimisme van sommige machthebbers die denken dat de democratie ons wel zal redden. Die geloven dat technologie neutraal is. Over efficiëntiedenken in het uitvoeren van de doodstraf. Hoofdstuk 6: Er is geen vangnet (43:24) Over Thomas' besef dat mensen in de gevangenis niet fundamenteel van hem verschillen. Over structureel racisme binnen justitie dat er voor zorgt dat we disproportioneel veel mensen zonder Belgisch pasport opsluiten. Zouden we kunnen spreken van klassenjustitie? En racistische justitie? Hoofdstuk 7: Een ruimte van verschijnen (51:54) Over de opera die Thomas gemaakt heeft samen met mensen in detentie en wat hij daarmee wil bereiken. Over de rol van kunst in de gevangenis. Over hoe je — ondanks het feit dat er geen gelijkwaardigheid is — toch een ruimte van verschijnen kan creëren waarin je als mensen samen iets kan maken. Over zijn keuze voor het operapodium om net deze verhalen te vertellen. Hoofdstuk 8: Bourgeois entertainment (59:13) Thomas worstelt oprecht met de vraag of hij met zijn bourgeois entertainment echt iets goed doet of eerder bijdraagt aan het systeem zoals het nu is. Hij praat over de moeilijkheid van mensen in detentie te proberen betalen. Over een sluwe manier om lageloonarbeid terug naar ons land te krijgen. Over de vele momenten waarop Thomas geconfronteerd wordt met de onmogelijkheid van een écht gelijkwaardige relatie met zijn medemakers in detentie.

Annelies Marchand is eigenaar van bioboerderij en hoeveslagerij De Vierklaver. Het eten dat op de boerderij in Lokeren gekweekt wordt, verkoopt ze zelf op Boerenmarkten in Gent. Samen met haar man Pieter breekt ze lans na lans voor biologisch boeren, korte keten en het belang van landbouwgrond. Samen spanden ze een rechtszaak aan tegen de verkoop van Gentse OCMW-gronden aan Fernand Huts.   Met Annelies hadden we het over de dagdagelijkse realiteit van de boerenstiel. Waarom zoveel boeren lijken te kiezen voor industriële landbouw. Over vastzitten in een systeem van groei en schulden en hoe De Vierklaver het probeert anders te doen. Over haar loon, vakantie en pensioen. Over de kloof tussen burger en boer en hoe we die zouden kunnen dichten. Over het belang van grond.   Kijk naar de aflevering of lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/annelies-marchand Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken   Hoofdstuk 1: De kloof tussen burger en boer (3:55) Annelies vertelt hoe Corona het belang van de boer weer wat voelbaar maakte. Over de boerenmarkten die ze al tien jaar doet en het belang van rechtstreeks contact met je klanten. Over digitaal farmen versus het echte werk. Over de onzichtbaarheid van dieren, omdat boerderijen fabrieken zijn geworden. Over efficiëntie en melkrobots.   Hoofdstuk 2: Eigenlijk zijn we ambtenaar (12:07) Over alle hoepeltjes waar je als boer door moet springen. Regelgeving en de onmogelijkheid om alles goed te doen. Over boeren op het veld en achter de computer. Over wantrouwen en straf als basis van het landbouwbeleid.   Hoofdstuk 3: Een trein die blijft rijden (22:58) Nog dieper in de harde realiteit van boer zijn. Over frisse zij-instroom, mensen als Annelies die in de boerenstoel stappen en zeggen "Hé maar wacht eens even". Over de trein van de industrialisering en hoe dat boeren vastzet. Over haar loon. Over de psychologie van de boer: fundamentele eenzaamheid, onvermogen om echte gesprekken te voeren. Weinig hoop in deze tweede akte, onze excuses.   Hoofdstuk 4: Grond (34:21) Over de zaak die Annelies en Pieter aanspanden rond de verkoop van landbouwgrond van OCMW Gent aan Fernand Huts. Over het belang van grond en de kwalijke gevolgen van speculatie. Over twee alpaca's en een Tesla. Over hun motivatie om ook na verlies in Cassatie verder te gaan.   Hoofdstuk 5: Lans na lans (43:16) Oprechte overwegingen over het pensioen van Pieter en Annelies. Over opvolging en modellen die dat mogelijk zouden kunnen maken. Over hun levenswerk. Een samenvatting van hoe zwaar het leven als boer is, gevolgd door een gepassioneerd pleidooi van Annelies over de schoonheid van tussen koeien staan.  

Elise Maes is criminologe. Maar haar praktijkervaring in de gevangenis heeft van haar een overtuigde abolitionist gemaakt. Met andere woorden: de gevangenis heeft misschien een functie, maar het is geen goede. Ze spreekt bij ons aan tafel over detentieschade. Een heel droevig woord als je het ons vraagt. Detentieschade is de fysieke en mentale aftakeling die je krijgt van maanden of jaren lang met meerdere mensen in een cel te zitten en twee keer per dag op een verharde speelplaats te komen. Detentieschade helpt niemand. Is overbevolking dan het probleem? Daarop krijgen we een duidelijke nee. Je kan gevangenissen blijven bouwen, ze gaan altijd vol zitten. Dat aanzuigingseffect is zelf aangetoond door onderzoek. Maar ze afschaffen? Oh, nee hoor. Toch zegt Elise het met moed en helderheid: straf is niet de beste oplossing voor alles.    En als je het zo zegt, dan klinkt dat best logisch, toch?   Luister mee naar ons gesprek met Elise Maes en je kijkt nooit meer hetzelfde naar een gevangenis.   Of bekijk de aflevering en lees meer op zwijgenisgeenoptie.be/elise-maes Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken   Intro (0:00)   Hoofdstuk 1: Detentieschade (2:45) Elise heeft het over haar stiekeme vrijwilligerswerk in de gevangenis en over het effect van een grote groep studenten die allemaal hun academische projecten in de gevangenissen gaan doen. Ze spreekt over de detentieschade die ze met eigen ogen gezien heeft en dropt voor het eerst the A-bomb (abolitionisme)   Hoofdstuk 2: Geïnstitutionaliseerde klassenjustitie (13:00) Over hoe slecht slachtoffers behandeld worden in ons systeem. Over secundaire victimisatie, toegepast op het Reuzegomproces. Over klassejustitie en alle subtiele manieren waarop justitie onrechtvaardig is.   Hoofdstuk 3: Wat is daar neutraal aan? (26:17) Elise heeft het over de criminologie en ruimer over de hele academische wereld. Over de illusie van neutraliteit en objectiviteit en de verantwoordelijkheid die opduikt als je beseft dat die niet bestaan. Over ongelijkheid in de academische wereld en hoe die generationeel in stand gehouden wordt.   Hoofdstuk 4: Decentraliseren (41:01) Elise heeft het over financiering in de academische wereld als een disciplineringsproces, waarbij mensen langzaam, zonder dat ze het doorhebben in de pas gaan lopen. Er ontstaat een oprechte uitwisseling over wat dat wel? Hoe gaan we bijvoorbeeld studenten quoteren? Of gaan we uberhaupt nog quoteren? Hoe zou je instituten als universiteiten en gevangenissen kunnen decentraliseren? En hoe groot is Elises abolitionisme?   Hoofdstuk 5: Sociale schade is sociale schade (58:35) Over hoe je mensen kan werven voor het abolitionisme met meer dan 'dit is wat we niet willen'. Over proberen begrijpen als abolitionistische praktijk en misschien wel als de enige mogelijkheid. Over de schade die de dief van onze laptop berokkend wordt via een straf en hoe die in verhouding staat tot ons ongemak over het verlies van die laptop.

Tina De Gendt is publiekshistorica en schrijfster. Ze is gespecialiseerd in migratiegeschiedenis en gaat samen met lokale mensen in lokale wijken op zoek naar de verhalen die niet in de geschiedenisboeken staan. Met Tina hadden we het over stemmen die niet gehoord worden. Over claim leggen op de geschiedenis. Over de link tussen toekomst en verleden,. Over échte versus schijnbare participatie. Over de vergeten geschiedenissen van strijd en verzet. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/tina-de-gendt Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: History form below (1:03) Tina vertelt hoe haar project in de Gentse poortwijken van start ging en wat ze uit 6 jaar als historian in residence geleerd heeft. Ze vertelt hoe geschiedenis van onderop mensen kan inspireren om geen slachtoffer te zijn maar juist het heft in eigen handen te nemen. Hoofdstuk 2: Een stad is een samenvloeiing (12:02) Over de geschiedenis van migratie die vaak als een bijkomstigheid wordt beschreven. Over de onlosmakelijker verbondenheid tussen steden en migratie. Hoofdstuk 3: Mijn loyaliteit ligt daar (21:42) Over echte en schijnbare participatie. Over de kwetsuren die in bepaalde wijken veroorzaakt zijn door cultuurmakers en het wantrouwen die dat heeft opgeleverd. Hoofdstuk 4: Net voor het kantelpunt (30:12) Over Tina's methodiek de strijd om die algemeen verspreid te krijgen. Over de druk van bovenaf. Over het kritisch vermogen dat zich langzaam aan het opbouwen is. Over netwerken opbouwen voor als het echt de verkeerde kant op gaat.  

Greet De Cock heeft 35 jaar ervaring als verpleegkundige in het UZ Leuven. Toen zij aan haar carrière begon, was het nog de verpleging die je eten bracht, je baard schoor en babbeltjes deed terwijl ze je bloed afnamen. Ondertussen is die rol geoptimaliseerd. Zoals alles van zorg geoptimaliseerd moet worden, want er is een probleem. Er is meer vraag dan aanbod — meer nood aan zorg dan er zorgverlening beschikbaar is. Dan moet het aanbod gewoon omhoog. Toch? Met de zorgzaamheid en moed van een doorwinterde verpleegkundige legt Greet een ander voorstel op tafel: de vraag moet omlaag. En dat kan op twee manieren: preventief werken zodat er minder zorg nodig is, of mensen minder lang in het zorgsysteem houden. Tegen preventie kan je niet veel inbrengen. Tuurlijk, doe maar. De vraag naar zorg verkleinen door mensen minder lang te behandelen, dat klinkt dan weer wat harteloos. Minder lang zorgen: het is geen makkelijk ding om op de maatschappelijke tafel te leggen. Het vraagt moed en nuance om te vertellen dat een leven geen lijdensweg moet zijn, dat stoppen soms menselijker is. En als je goed luistert, schuilt er net veel zorg achter — het soort zorg dat je baard scheert, de krant op de pagina met kruiswoordraadsel openlegt en vraagt hoe het met de kleinkinderen gaat. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/greet-de-cock Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (2:08) Hoofdstuk 1: Super delicaat Over het verschil tussen de integrale verpleegkunde van vroeger en de versnippering van vandaag. Over hét grote probleem in de zorg waarover Greet En Philippe Meersseman een boek schreven. Over preventie om minder zorgvragen te krijgen en de super delicate vraag of we sommige mensen niet te lang in leven houden. (12:59) Hoofdstuk 2: Een gesprek dat je kan oefenen Over patiënten goed inlichten en het belang van gesprekken, voor de mensen zelf, maar ook om het zorgsysteem minder te belasten. Over de reactieve geneeskunde waarin we vervallen. Over de mooie kanten aan ouderdom. Over ontkenning en hoe ver je daar als omgeving in mee kan gaan. (19:23) Hoofdstuk 3: Waardigheid Over technologie die ervoor zorgt dat sterven vandaag meer en meer een beslissing wordt. Over pacemakers, defibrilators, over nierdialyse en kiezen voor een therapie zonder te weten hoe het gaat voelen. Over de keuze om niet te behandelen en de vraag of die keuze effectief aangeboden wordt. Over de opluchting bij sommige mensen van terecht te komen in palliatieve zorg. (26:29) Hoofdstuk 4: Het standpunt aan het bed  Over hoe dokters en verpleegsters anders omgaan met het vraagstuk. Over 'objectiviteit' en emotie en hoe beiden een plaats hebben in de beslissing om een patiënt al dan niet te blijven behandelen. Over de incentives in ons systeem die een behandeling voorrang geven op een goed gesprek. (35:24) Hoofdstuk 5: Levenskwaliteit Over mantelzorg als oplossing voor de overbelasting van ons systeem. Over de tegenstrijdigheid tussen dit pleidooi en het pleidooi voor meer en langer werken. Over Greets eigen ervaringen met mantelzorg. Over de gesprekken die zij al voerde met haar familie over haar wensen wanneer het einde zal naderen. (41:39) Hoofdstuk 6: Moeten we dat nog vragen?  Over mensen ontlasten van die moeilijke keuzes en over hoe dat vloekt met onze visie op patiëntenrechten. Over de relatie tussen arts en patiënt en de wederkerigheid die er niet altijd is. Over Greets rol als boodschapper van een moeilijke boodschap. Over de voldoening van iemand genezen én de voldoening van iemand een mooi afscheid geven.  

Er was een jeugdcentrum in Mechelen, opgestart door jongeren van de eerste generatie. Ze hadden geen plek, dus hebben ze die zelf maar vanaf nul uitgevonden. Naar alle maatstaven waren ze activistisch. En zo gemakkelijk te vergeten. Behalve door Robin.  Als regisseur wil Robin Vanbesien gediscrimineerde mensen weerklank geven. Zijn missie is niet om mensen een stem te geven, die hebben ze al. Hij probeert met zijn films zoveel mogelijk mensen te doen luisteren. Robin ziet iets en blaast het dan wind in de zeilen. Zo heeft hij een film gemaakt over dat jeugdcentrum in Mechelen. Net verscheen van hem ook de film Hold on to her, over Mawda Shawri, het tweejarige meisje dat op 17 mei 2018 op de E42 overleed door een politiekogel.  Bij ons aan tafel vraagt hij zich af hoe je zulke mensen of verhalen in beeld brengt — je richt daar niet zomaar een camera of een methodiek op. Zijn uitgangspunt is altijd: ik weet niet hoe ik het moet doen. En dan gaat hij op zoek. Voor Hold on to her ging Robin terug naar de E42 en vond daar na uren rondhangen helemaal niets. Naast de feiten die hij voor zich laat spreken, voel je in zijn film ook die leegte. En die is symbolisch voor de manier waarop het lot van Mawda is ontkend en toegedekt.  Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/robin-vanbesien Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (1:42) Hoofdstuk 1: Chief Cheerleader Over een jeugdhuis in het Mechelen van de jaren '70 opgericht door jongeren van de eerste generatie. Over Wind in de zeilen geven en cheerleaden voor zij die anders niet gehoord zouden worden. Over weerklank. (5:19) Hoofdstuk 2: Een plek van afwezigheid Over kunstopleidingen die vooral aan deconstructie doen en de vraag hoe het dan wel moet. Over de autosnelweg als plek van afwezigheid, die symbool staat voor de onttrekking van enige vorm van verantwoordelijkheid door het beleid. Over Robins zoektocht naar aanwezigheid, schoonheid en poëzie op deze plek van tragedie. (10:21) Hoofdstuk 3: Daar moeten we het over hebben Over de blik van verontwaardiging, over schuld, systemische schuld, niet de persoonlijke schuld van die ene politieagent. Over het beleid dat dit voorval mogelijk heeft gemaakt. (17:50) Hoofdstuk 4: Dienend auteurschap Over de rol die Robin zelf speelt als kunstenaar met privileges. Over je eigen privilege gebruiken om anderen te laten weerklinken. (26:07) Hoofdstuk 5: Respect voor wie geprobeerd heeft Over de hoorzittingen die Robin organiseerde rond de zaak en over het actief luisteren naar elkaar. Over het collectieve rouwproces. Over het nut van activisme als herdenking, als inspiratie, als eerbetoon.  

Professor Tessa Kerre is hematoloog aan het UZ Gent en docent aan de Universiteit van Gent. Ze doet onderzoek naar nieuwe behandelingen tegen kanker in de immunotherapie. Tussendoor vond ze nog tijd om een boek te schrijven (Immuun tegen kanker) en een Kunst aan bed platform op te richten dat kunst tot bij patiënten moet brengen. Met Tessa hadden we het over de relatie tussen dokter en patiënt. Over de geschiedenis en de toekomst van immunotherapie. Over waardig sterven, over trots en spijt. Over de waanzinnige prijs van behandelingen en de winstmarge van farmaceutische bedrijven. Over de alternatieve geneeskunde en over de helende werking van kunst. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/tessa-kerre Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken: Hoofdstuk 1: Is het duidelijk? (1:45) Over het pad dat Tessa heeft afgelegd. Over het belang van communicatie tussen dokter en patiënt. Hoofdstuk 2: Immunotherapie (6:31) Over de geschiedenis en de toekomst van immunotherapie, dan vooral bij de behandeling van kanker. Over stamceltransplantatie, antistoffen en het mirakel van mensen die 100 jaar worden. Hoofdstuk 3: Klotejob (15:12) Over het begeleiden van mensen die je geneest en van mensen die je verliest. Hoofdstuk 4: Luxegeneeskunde (20:35) Over of de haalbaarheid van alles wat mogelijk is vandaag. Over de discrepantie tussen onze Westerse geneeskunde en de problemen in het globale zuiden. Over zorg moeten weigeren en het al dan niet aanbieden van een strohalmpje dat veel te duur is voor de gemiddelde mens. Hoofdstuk 5: Waarom is het zo duur? (30:07) Over de farmaceutische industrie en wat het inhoudt om een medicijn op de markt te brengen. Over de meeste mensen in die sector die toch gewoon graag willen helpen. Over winst versus mensenlevens. Hoofdstuk 6: Kurkuma (35:57) Over de alternatieve en de klassieke geneeskunde. De tegenstelling of de potentiële samenwerking. Over natuurlijke producten in chemotherapie en over misbruik maken van de wanhoop van mensen. Hoofdstuk 7: Keuze voor levenskwaliteit (40:34) Over sterven als optie aanbieden en over hoe verschillende mensen op verschillende manieren met de dood omgaan. Over de relativiteit van 'genezing'. Over loslaten. Hoofdstuk 8: Fonkeltjes (48:27) Over kunst. Over Tessa's project dat kunst tot bij patiënten wil brengen en het gevecht tegen de bierkaai dat ze daar soms voor moet voeren. Over wat kunst kan doen met iemand die tot een ziekenhuisbed veroordeeld is.  

Ike Teuling noemt zichzelf op linkedin een campagnestrateeg. Ze helpt burgergroepen en middenveldorganisaties met hun acties. Ze denkt strategisch na over activisme en effectiviteit. Ze is actief bij heel veel groepen, al vind je daar opvallend weinig bewijs van via Google. Met Ike hadden we het over de verschillende vormen van activisme, over machtsopbouw en de verschillende fases van een sociale beweging. Over wat er eigenlijk echt nodig is om de polarisering te doorbreken. Over vakbonden, over politie en gas-boetes. Over hoe je activist moet zijn en hoe je dat kan volhouden. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/ike-teuling Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (1:02) Hoofdstuk 1: Soorten activisme Ike heeft het over enkele burgerlijk ongehoorzame acties waar ze al dan niet aan meegedaan heeft. Over waarom anonimiteit handig is als activist en wat ze kan vertellen zonder in de problemen te komen. (6:41) Hoofdstuk 2: Machtsopbouw Ike maakt een onderscheid tussen effectief en en ineffectief activisme. Onder die tweede vallen veel samenwerkingen met grote bedrijven. Samenwerken kan pas nadat je macht opgebouwd hebt. Ze praat over de verschillende activistische rollen en de fases van een sociale beweging. (19:04) Hoofdstuk 3: Hersocialiseren Over de nadruk die nog steeds gelegd wordt op het individuele activisme, ten nadele van het collectieve. Over de verzuiling en wat verloren is gegaan. Over onze rol als consument die vandaag onze rol als burger volledig overschaduwt. (27:58) Hoofdstuk 4: In Ninove van deur tot deur Over extreem rechts, hoe we ze vandaag bestrijden en hoe je ze eigenlijk zou moeten bestrijden. Over machtsopbouw door deur aan deur te gaan en mensen aan je te binden. (31:28) Hoofdstuk 5: De vakbond Over de logge, duffe vakbond die wel een enorme macht heeft. Over wat er gebeurt als ze wel meedoen. Over onorthodoxe methodes die het vakbondskader afkeurt, maar waar individuele vakbondsleden wel voor te vinden zijn. Over stakingen en wie je ermee stoort. (40:11) Hoofdstuk 6: Consent Over de activistische groeperingen waarin Ike actief is en hoe daar beslissingen worden genomen. Over de praktijk van beslissen in consent/consensus. Over compenseren voor natuurlijke machtsdynamieken ofte hoe maak je de luidste stiller en de stilste luider? (49:49) Hoofdstuk 7: Repressie Over confrontaties met de politie en hoe groeperingen daarmee omgaan. Over verschillende reacties van politie naargelang het thema. Over oud en nieuw activisme. Over de methodes die gebruikt worden om protest te onderdrukken.  

Hans Stegeman is vandaag hoofdeconoom bij Triodos bank, maar hij begon zijn carrière bij de vakbond. In zijn columns in Vrij Nederland probeert hij op een uitgezoomde manier kritisch na te denken over ons financieel systeem, terwijl hij er met beide voeten in blijft staan.  Met Hans hadden we het over risico, rendement, rente en groei. Over geldcreatie en externaliteiten. Over asset manager capitalism en over wie er nog bij machte is om iets aan ons scheefgegroeide systeem te veranderen. Een ongelooflijk leerrijke trip door ons geldsysteem met hier en daar een sprankeltje hoop. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/hans-stegeman Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (0:58) Hoofdstuk 1: De radicale bankier Het persoonlijke verhaal van Hans en over hoe hij in de economie rolde. Over zijn eerste job bij de vakbond en zijn graduele vervelling tot radicale bankier die het systeem van binnenuit probeert te veranderen. (8:08) Hoofdstuk 2: Circulaire economie Over verschillende soorten geld en de risico's die je ermee kan nemen. Een grondige en eerlijke analyse van de circulaire economie. Over hoe gebruik van reststromen het lineaire systeem juist efficiënter maakt. Over regelgeving die een enorm belangrijke rol speelt. (18:13) Hoofdstuk 3: Het hypocriete Westen Over de vraag wie nog iets in de pap te brokken heeft tegenover zo'n geglobaliseerde economie. Over de soft power van Europa en de teloorgang van onze globale macht. Over hoe de rest van de wereld naar ons kijkt. Over de verstrengeling van geopolitieke, economische en morele belangen. (34:02) Hoofdstuk 4: 3 niveaus Een (toch redelijk) complete analyse van ons huidig financieel systeem en de hendeltjes waaraan je zou kunnen draaien om iets te veranderen. Over 3 fundamentele niveaus: overheden, bankiers en de reële economie. Over geldcreatie, externaliteiten en financialisering. (44:41) Hoofdstuk 5: Asset manager capitalism Over banken die zo groot geworden zijn dat ze niet meer kunnen omvallen. En over het minder zichtbare probleem van de asset managers die eigenaar zijn van ongeveer alles maar zich nergens mee bemoeien. Over wat er met ons pensioengeld gebeurt. (51:33) Hoofdstuk 6: Collectieve doelen Over geld en de culturele betekenis ervan. Over erfrecht en de economie van genoeg. Van een hoogdravende discussie over de duurzaamheidstransitie naar een persoonlijke uitwisseling over het volhouden van de strijd en jezelf relativeren.

Sibo Kanobana is docent sociolinguïstiek en postkoloniale studies aan de Open Universiteit van Nederland. In zijn boek Witte orde toont hij aan dat de geschiedenis van ideeën geen frivole, intellectuele bezigheid is, maar een politiek strijdveld met winnaars en verliezers. Zijn boek gaat in op de etymologische oorsprong van het woord 'ras'. Op de juridische oorsprong van racisme om de economische belangen van de slavenhandel te dienen. Op het ontstaan van biologisch ras als verantwoording voor het koloniale project. En op hoe heel die geschiedenis vandaag structureel verankerd zit in ons systeem en nog steeds veel slachtoffers maakt. Met Sibo hadden we het over macht en strijd. Over 'blank' en 'wit' en de kracht van woorden. Over diversiteit in reclame en de perceptie van het wokedebat. Over de angst voor wanorde en de nood aan chaos en vernieuwing. Over de subtiliteit van racisme, over standbeelden en over een democratisch experiment in het Midden-Oosten. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/sibo-kanobana Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (1:06) Hoofdstuk 1: Blank én wit Over het opzet van Sibo's boek Witte orde. Over Michel Foucault en de machtsstrijd in het grote en in het alledaagse. Over het belang van woorden en de unieke case van de Nederlandse taal waarin we de woorden 'blank' én 'wit' hebben. (6:33) Hoofdstuk 2: De golfclub Over échte versus schijnbare verandering. Over diversiteit in de reclame en hoe dat tegelijk goed en niet genoeg is. Over kleur in de golfclub versus kleur op de poster van de golfclub. (12:24) Hoofdstuk 3: Posterboy Over Sibo's persoonlijke traject. Over de subtiele manieren waarop racisme in je kop kruipt. Over dat een leuke discussie voor de ene een slapeloze nacht voor de andere kan betekenen. (23:23) Hoofdstuk 4: Het Wokedebat Wat is het ergst? Racisme of de strijd tegen racisme? Over de framing van het wokedebat. Over de strijd tegen een overtuiging die zichzelf als neutraal en rationeel ziet. (31:16) Hoofdstuk 5: Allemaal knutselaars Over politiek immobilisme en de onmacht van lokale politici om echt iets te veranderen. Over standbeelden bekladden en eeuwenoude tradities in vraag stellen. Over chaos die - in tegenstelling tot wanorde - tot vernieuwing kan leiden. (37:24) Hoofdstuk 6: Open grenzen De geschiedenis van grenzen. Over hoe het sluiten van grenzen vooraf ging aan het moreel onderbouwen daarvan. Over Europese versus Syrische vluchtelingen. Over gezinshereniging en de angst voor een horde barbaren die al onze vrouwen komen verkrachten. (42:48) Hoofdstuk 7: Raza De etymologische geschiedenis van het woord 'ras' valt terug te brengen tot het Iberisch schiereiland van de 15de eeuw. De logica die daar voor religie werd gebruikt, werd vervolgens gekopieerd in de kolonies om doelbewust witte en zwarte mensen uit elkaar te spelen. (49:23) Hoofdstuk 8: Van biologisch ras naar cultuur Over het nieuwe paradigma van culturele diversiteit dat na de Tweede Wereldoorlog opkwam. Over een nogal statische blik op cultuur die alles doet verstarren en verharden. Terwijl culturen, als je ze met rust zou laten, heel mooi in en naast en op en over elkaar vloeien.  

Benedikte Zitouni is socioloog en antropoloog. Ze noemt zichzelf eco-feministe. Haar leven veranderde toen ze het boek "Dit is mijn hof" van Chris De Stoop las, over boerenfamilies die opgeofferd worden in naam van nieuwe natuur. Benedikte trok de archieven in en bestudeerde de strijd tussen de Antwerpse Haven, de landbouw en de ecologische beweging op de oevers van de Schelde. Ze beschrijft onderweg de shift die de groene beweging sinds de jaren '70 heeft gemaakt. Met Benedikte hadden we het over die shift, over de eco-industriële transitie. Over menselijk leed in naam van milieubescherming. Over verzet en weerbarstigheid en het altijd in vraag blijven stellen van het systeem.  Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/benedikte-zitouni Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (1:22) Hoofdstuk 1: Zo veel leed in mijn naam Over de aanleiding voor alles, een boek van Chris De Stoop waarin hij het verhaal vertelt van een boer die plaats moet maken voor nieuwe natuur. (9:54) Hoofdstuk 2: Ecosystemisch denken Benedikte beschrijft het historisch proces waarbij de ecologische beweging dezelfde taal begint te spreken als de industrie. In eerste instantie om machtiger te staan in de strijd. Maar het zorgt ervoor dat het lokalistische verdwijnt en de weerstand tegen het hele systeem onmogelijk wordt (20:40) Hoofdstuk 3: Twee graden Over de transitie die eigenlijk een eco-industriële transitie is. Over het dictaat van de 2 graden en het verwijt dat je de zaken nodeloos complex maakt door tegen andere vormen van onrechtvaardigheid te strijden. Over de democratie eventjes on hold zetten, want dit probleem is té dringend. Over feministische perspectieven op verzet. (30:32) Hoofdstuk 4: Deel van het systeem Over waarom Benedikte aan de universiteit blijft en dus meedraait in een systeem dat ze onrechtvaardig vindt. Over concrete studenten. Over haar traject vanuit de kritische sociologie naar een minder cynisch pad. Over weerbarstigheid als nieuwe maatstaf. (39:05) Hoofdstuk 5: We are the government Over het systeem en de mensen die het in stand houden. Over het kleine beetje macht dat je hebt door mee te doen of juist niet mee te doen. Over ambtenaren en gepensioneerde ingenieurs die meestreden met de ecologisten. Over verzet ondanks alles.

Carlijn Kingma is onderzoeker, kunstenaar en cartograaf. Ze onderzoekt complexe systemen en zet ze om in giga-gedetailleerde tekeningen. In haar meest recente tekening ‘Het waterwerk van ons geld’ tracht ze het geldsysteem te vatten. We hadden het met Carlijn over geld en (on)rechtvaardigheid. Over de plaats van de mens in het systeem. Over hoop en cynisme en hoe we geldcreatie anders zouden kunnen aanpakken. Meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/carlijn-kingma Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (1:19) Hoofdstuk 1: Een disfunctioneel irrigatiesysteem Carlijn vertelt over haar kaart, die de complexiteit van ons geldsysteem tracht te vatten. Ze legt uit wat haar werk op de meest uitgezoomde schaal probeert te vertellen. Over een financieel systeem dat ten dienste van de maatschappij zou moeten staan maar eigenlijk vooral zichzelf groter maakt. (7:46) Hoofdstuk 2: Waar hangt een dame haar tasje op?  Over Carlijns opleiding als ingenieur-architect en de incentive om vooral niet speciaal of origineel te zijn. Over megalomane architectonische utopieën waarin geen plaats is voor de mens. Over boven of in je ontwerp gaan staan. (16:00) Hoofdstuk 3: Het is super politiek Over de toekomstscenario's die Carlijn ontwikkelde voor ons geldsysteem. Over hoe je daarin nog bescheidener moet zijn en eerlijker over je politieke insteek. Over geldcreatie zoals het vandaag werkt. (25:13) Hoofdstuk 4: Val dan maar om Over het alternatief voor de commerciële banken als opslagplaats voor al ons geld. Over de digitale euro. (33:21) Hoofdstuk 5: Dubbel dividend Over nog meer absurditeiten in het systeem, waarbij pensioenfondsen een wereld mee creëren waarin je niet op pensioen wil zijn. (38:32) Hoofdstuk 6: Cynisme Over de kleine mens vs. het grote systeem en hoe je dat ook kan verlammen. Over hoop in de duisternis. Over burgerschap (42:42) Hoofdstuk 7: Het spel moet rechtvaardiger Over politieke actie als burger en als consument. Over samen in de plaats van alleen en hoe collectieve actie ook echt iets kan veranderen. Over het compleet gebrek aan politieke actie. Over een samenleving die applaudisseert voor passief inkomen maar mensen in financiële problemen leert om 'beter met hun geld om te gaan'

Caroline de Gruyter is journalist bij onder meer NRC Handelsblad en De Standaard. Ze schrijft al meer dan 20 jaar over Europa en de EU, eerst vanuit Zwitserland en Noorwegen en ondertussen vanuit het hart van de EU, Brussel. Ze maakte alle crisissen van dichtbij mee en publiceerde al die tijd columns en boeken die onthullen hoe Europa echt werkt. Met Caroline hadden we het over optimisme en cynisme, over wat er overblijft van de Europese droom en het morele leiderschap. Over wie het in Europa echt voor het zeggen heeft. Over thema's die voor het eerst op de Europese agenda staan en hoe die Europa interessanter maken voor de burgers. Over kindvriendelijke aanstekers en Noorse kazen. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/caroline-de-gruyter Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (1:00) Hoofdstuk 1: Failing forward Cynisme en optimisme over Europa. Over blunderen als mechanisme dat Europa vooruit stuwt. Het ziet er niet uit, maar het werkt wel. Over de oorzaken van dat blunderen. Over regeringsleiders die liever niets Europees doen. Over de structuur van Europa en het verschil tussen de instellingen. (12:00) Hoofdstuk 2: Voor mooi weer gemaakt Over de crisissen die nodig waren om veiligheidsmechanismen te installeren. Over het Europese optimisme van de jaren '90 waar we nu de gevolgen van dragen. Over de soft power van Europa dat via de markt dingen kan afdwingen. (19:20) Hoofdstuk 3: De faxdemocratie Over Zwitserland en Noorwegen die geen deel willen uitmaken van de EU. Over wat dat betekent voor die landen. Over de prijs die ze betalen en de voordelen van wel in de unie te zitten. Over Noorse kaasboeren en Duitse bruggenbouwers. (29:27) Hoofdstuk 4: De kleinste gemene deler Over de liefde voor Europa, de Europese droom en het contrast met de realiteit. Over het échte Europa in het midden, dat machtig is op het gebied van de markt en compleet tandenloos op het gebied van buitenlandpolitiek. Over de houding van Europa ten opzichte van Palestina. Over het moreel leiderschap dat nu maar een laagje vernis blijkt te zijn. (39:32) Hoofdstuk 5: Oorlog met woorden Over het technocratische Europa en de reden waarom de commissie zich bezighoudt met regeltjes maken. Over gele koplampen en kindvriendelijke aanstekers. Over de perceptie ten opzichte van Europa die langzaam aan het veranderen is en de thema's die verschuiven van het nationale naar het Europese niveau. (46:12) Hoofdstuk 6: Herpolitiseren Over sociaaleconomische thema's die langzaam uit de nationale politiek weglekten. Over de identitaire debatten die in de plaats kwamen. Over de houding van de burger ten opzichte van Europa en de extreem rechtse partijen die ook beginnen mee te doen. (57:00) Hoofdstuk 7: Winst is neutraal Over de shift van een compleet vrije markt naar meer protectionistische ingrepen om Europa te beschermen tegen China. Over havens, nuclaire afvalsverwerkingsbedrijven en chipsproducenten die plots in geopolitieke conflicten getrokken worden. (1:03:07) Hoofdstuk 8: Alles is politiek Over de toekomst, over het Europese verhaal dat weer interessant wordt. Over angstige burgers en populistische politici. Over de logge tanker die toch af en toe snelle en kordate beslissingen begint te nemen.

Caroline Huyghe is een Antwerpse onderneemster die in 2022 Coup de chocolat overnam. Dat is een chocoladefabriek die alle stappen in de ketting goed wil doen, die én eerlijke prijzen betaalt aan de boeren, én de bonen CO2 neutraal met zeilschepen naar hier brengt, én heel lekkere, betaalbare en gezonde chocolade maakt. Voordien werkte ze bij Rikolto en trachtte ze pilootproject per pilootproject de globale voedingsindustrie te veranderen. Met Caroline hadden we het over de cacao-industrie en haar strijd met de zogenaamde 'Big Choco'. Over verandering of dan vooral het gebrek eraan. Over boeren in het globale zuiden en hoe hun situatie verbeterd zou kunnen worden. Over succesvolle pilootprojecten die als greenwashing worden gebruikt. Over impact en druppels en hete platen. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/caroline-huyghe Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (0:55) Hoofdstuk 1: Chocolade is een verhaal Caroline vertelt over Coup de chocolat, over de prijzen die ze gewonnen heeft met haar chocolade, over de manier waarop de bonen tot hier komen en over de fijne en iets minder fijne kanten van zo'n korte keten. (6:57) Hoofdstuk 2: Fermenteren Over de huidige situatie in de cacao-industrie en de grote opkopers die na de mislukte oogst in West-Afrika onder meer richting Colombia trekken. Over het gevaar dat daarin schuilt en de ambachtelijke productie die in het gedrang zou kunnen komen. Over het belang van fermenteren. (13:20) Hoofdstuk 3: Big Choco Over het trechtermodel, waarbij 3 grote bedrijven comfortabel genesteld zitten tussen heel veel boeren aan de ene kant en heel veel consumenten aan de andere. Over het effect daarvan op de kwaliteit van onze voeding. Over stapjes die in de juiste richting worden gezet. (21:44) Hoofdstuk 4: Naïef Over de twintigjarige Caroline die de wereld ging veranderen via de CSR van grote bedrijven. Over haar carrière bij Rikolto, waar ze aan de slag ging met boeren in Vietnam. Over het perspectief van die boeren en hoe hun situatie verbeterd kan worden. (27:55) Hoofdstuk 5: Samen met de bedrijven Over projecten van Rikolto waarbij de grote bedrijven en de kleine boeren mee aan tafel zaten. Over de tegengestelde belangen die er zijn tussen de boeren en de bedrijven en over de alom tegenwoordige heilige winst. Over de 'vrije keuze' van de consument die eigenlijk ook helemaal niet zo vrij is. Over speculeren op voeding. (35:58) Hoofdstuk 6: 1% Over de gonzende aanwezigheid van de bedrijven en het contrast met de mensen die ervoor werken en vol goede bedoelingen zitten. Over weten dat die bedrijven veel beter vertellen over het goede dat ze doen dan dat ze het effectief doen. En over weten dat jij met je NGO project mooi in dat groengewassen beeld past. (41:58) Hoofdstuk 7: Theory of change Over de grootse ideeën rond systeemverandering en de botsing met de realiteit. Over de vertaling van pilootproject naar meer algemene verandering die veel te traag gaat. Over wetgeving als ultieme hefboom om iets te veranderen. (46:47) Hoofdstuk 8: Facilitator Over de diplomatische rol van facilitator die met iedereen aan tafel moet kunnen zitten. Over de tanker bijsturen en bedrijven veranderen van binnenuit. Over druppels op de hete plaat en de vraag waarom die plaat zo heet is. Over de verpletterende verantwoordelijkheid van overheden.

Dirk Tieleman was heel even leraar op een Jezuïetencollege maar koos al snel voor een carrière in de journalistiek. Hij was er bij toen  Khomeini in 1979 terug naar Iran vloog en de revolutie ontketende. Hij was er bij toen de Sovjet-Unie in elkaar stortte. Hij was er bij in Afghanistan en Irak. Hij was er decennia lang bij, schreef vele boeken over zijn avonturen en reist vandaag, op 84-jarige leeftijd, nog steeds de wereld rond. Met Dirk hadden we het over de huidige wereldorde. Over Rusland en het Westen en de test van hun machtsverhouding in Oekraïne. Over China en de gigantische economische groei die daar verwezenlijkt wordt. Over de teloorgang van het Westen, de zoektocht naar een Wereldregering en het sprankeltje hoop dat hem in gang houdt. Een uitgezoomd gesprek met een ooggetuige van de voorbije halve eeuw. Meer op zwijgenisgeenoptie.be/dirk-tieleman Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (0:55) Hoofdstuk 1: De oude en de nieuwe wereld Over ons neutrale perspectief op de wereld dat helemaal niet zo neutraal is. Over de strijd om wereldmacht en de poging tot het delen van die macht in de Verenigde Naties. Over de landen die opkomen. Over Oekraïne en het mogelijke begin van een Derde Wereldoorlog. (7:41) Hoofdstuk 2: Wat doen wij daar? Dirk gaat in op de oorlog in Oekraïne en wat daar echt speelt. Wat de drijfveren van Poetin zijn en wat wij daar als Westerse Wereld te zoeken hebben. (12:54) Hoofdstuk 3: Het perspectief van Rusland Over de reden waarom Poetin het Westen (lees: Amerika) bekritiseert en het terechte deel daarvan. Over de uiteenval van de Sovjet-Unie en de situatie die Dirk daar aantrof in 1992. Over de uitverkoop van het land en over Rusland vandaag. (24:51) Hoofdstuk 4: De illusie van de onpartijdigheid Over Dirk's visie op revoluties doorheen de jaren. Over de cynische manier waarop bepaalde landen om zeep geholpen zijn. Over de hypocriete houding van Saoudi-Arabië en de al even hypocriete band van Amerika met dat land. Over de hefboom van het geld. (33:21) Hoofdstuk 5: Nation Building Over onze totale afhankelijkheid van olie en gas en de toeren die we daarvoor hebben moeten uithalen. Over een alternatief dat nu pas serieus genomen wordt. Over mensen en structuren en de (on)macht op iets aan die grote lijnen te veranderen. Over de Blauwhelmen en de ethiek van al dan niet interveniëren. (45:20) Hoofdstuk 6: Het land is moe Over China en de gigantische ijver die Dirk daar mocht aanschouwen. Over de werklust en de oerkracht die daar aanwezig zijn en hier verbrokkelen. Over het individu en het collectief en de verhouding tussen die twee in verschillende delen van de wereld. (52:43) Hoofdstuk 7: Het is samen of het is niet Over de toekomst. De schemer van het nieuwe versus de macht van het slijk. Over hoop in donkere tijden, de rise and fall, over de klimaattransitie die eindelijk gestart is. (59:26) Hoofdstuk 8: Verlangen naar rechtlijnigheid Over Cuba en haar ongelooflijke solidariteit, ondanks de omstandigheden. Over de voordelen van de verzuilde samenleving en de wens van meer gemeenschap. Over het effect van het individualisme op jongeren en over het verlangen naar een sterke leider. Over de Komsomol die alles voor jou besliste. (1:09:45) Hoofdstuk 9: Europese schroom Over de val van de Sovjet-Unie die als excuus werd gebruikt om te liberaliseren in de rest van de wereld. Over de positie van Europa tussen twee ideologieën en de schroom die dat met zich meebrengt. Over hoe die schroom misschien wel de oplossing zou kunnen zijn die ons naar een wereld zonder oorlog brengt.

Marjolein 't Hart is emeritus professor geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Ze is gespecialiseerd in globale processen van staatsvorming en dan vooral de vorming van Nederland. Ze schreef uitgebreid over de link tussen oorlog en kapitalisme en hoe die het ontstaan van de Nederlandse staat faciliteerde. Ze vertelt dat verhaal uitgebreid in haar boek Oorlog en ongelijkheid.      We hadden het met Marjolein over haar avonturen in anarchistische kringen in de jaren '70. Over gehoorzaamheid en de vraag waarom mensen niet in opstand komen tegen het systeem. Over belastingen en de link met democratie. Over de vorming van Nederland, de Tachtigjarige Oorlog en wie daar rijk van werd. Over hoe al die structuren doorwerken tot de dag van vandaag. Over je verzetten als kleine mens in die grote structuren. Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (1:03) Hoofdstuk 1: De anarchistische periode  Marolein vertelt over de jaren '70, over hoe ze actief was bij de anarchistische organisatie Rode Hulp en hoe ze zich trachtte voor te bereiden op Wereldoorlog 3. Over de dynamieken binnen die organisatie en waarom ze er uiteindelijk uitstapte. (7:21) Hoofdstuk 2: Belastingen en democratie  Over belastingen als motor van de democratie. Over autoritaire regimes die bijna altijd andere inkomstenbronnen hebben dan belastingen en democratische processen die op gang komen door elk jaar van je bevolking geld te vragen en daar verantwoording voor af te leggen. (13:04)  Hoofdstuk 3: Geschiedenis van structuren  *Over de staatsvorming van Nederland, de band met belastingen en kapitalisme. Over structuren die meer invloed hadden op de geschiedenis dan individuen en hun heroïsche verhalen.* (22:48) Hoofdstuk 4: Rijk door oorlog  Over de mechanismen die ervoor zorgen dat Nederland als eerste staat rijk kon worden door oorlog te voeren. Over wapenhandelaars en politici. (30:42) Hoofdstuk 5: Niet goed voor de handel  Het verhaal van Jan Pieterszoon Coen en het eiland Banda. Over de discussies die toen weinig last hadden van morele overwegingen en vooral gingen over wat al dan niet goed was voor de handel. (35:17) Hoofdstuk 6: Ongelijkheid  Over hoe de Tachtigjarige Oorlog en de Gouden Eeuw samen konden gaan. Over hoe de Gouden Eeuw voor de ene ten koste gaat van de andere. Een tutorial voor rijke mensen om nog rijker te worden, in tijden van oorlog of in tijden van klimaatcrisis. (45:25) Hoofdstuk 7: Om erger te voorkomen  Over het perverse mechanisme van investeren in de staatsschuld dat vandaag nog altijd aan de hand is en onze onmacht om daar iets aan te doen. Over het klein sprankeltje verzet en hoop dat dan wel te vinden is.

Noëmi Willemen is historica. Ze doet onderzoek naar de geschiedenis van het moederschap en schrijft daarover en over veel meer op haar blog Le coeur à marée basse. Ze illustreert kinderboeken en voert actie rond de kinderopvang. Met Noëmi hadden we het over de schrijnende situatie in de kinderopvang, over ouderschap en zelfzorg. Over structurele problemen die steeds meer op de schouders van individuen gelegd worden. Over de gigantische waarde van al het zorgwerk dat op papier geen economische waarde heeft. Over actie voeren, volhouden en hoop koesteren. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/noemi-willemen Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (1:20) Hoofdstuk 1: Hedendaags ouderschap Over de stress van het ouderschap vandaag. Het is je grootste morele verantwoordelijkheid om voortdurend met de ontwikkeling van je kind bezig te zijn. Het is dat of je kind traumatiseren. Over het eerste duizend dagen discours en de toenemende individualisering van grote maatschappelijke problemen. (6:39) Hoofdstuk 2: Op steeds smallere schouders  Een beetje geschiedenis. Over Noëmi's onderzoek naar het naoorlogs moederschap. Over hoe we van een welvaartsstaat naar een activerende welvaartsstaat evolueerden en hoe dat ons dagelijks leven beïnvloedde. Over het compleet persoonlijke project van de work-life balance en de onmogelijkheid om te voldoen aan alle normen die je vandaag worden opgelegd. (12:58) Hoofdstuk 3: De work-life balance van je poetsvrouw  Over zorgarbeid die jouw full-time job mogelijk maakt en over de onderbetaalde mensen waarop we steunen. Over het verhaal van zelfrealisatie via werk. Vroeger en nu. Over de pepmiddelen van toen versus de antidepressiva van vandaag. (19:09) Hoofdstuk 4: Een festival van keuzes  Over het effect van het verhaal van de persoonlijke verantwoordelijkheid op verschillende demografieën. De middenklassevrouw met een parentale burn-out en de alleenstaande moeder die dreigt haar kind te verliezen. Over de Toeslagenaffaire in Nederland. (24:46) Hoofdstuk 5: Een onmogelijke staking (enkel in volledige versie) Over de reproductieve arbeid, het niet-geformaliseerde werk dat al het andere werk mogelijk maakt en het gebrek aan respect voor dat werk. Over het beleid dat investeren in die zorg als voor-de-hand-liggend eigenbelang zou moeten zien maar dat niet doet. Over de vermaatschappelijking van de zorg en de georganiseerde schaarste in de kinderopvang. (32:52) Hoofdstuk 6: Vruchtbare grond (enkel in volledige versie) Over Critical Midwifery Studies (CMS) en hoe zwarte feministische perspectieven kunnen bijdragen aan verzet vandaag. Over het politiseren van schijnbaar niet politieke thema's. Over onze afhankelijkheid van elkaar en van de gemeenschap die we al te vaak vergeten. (36:30) Hoofdstuk 7: Wie moet beginnen? (enkel in volledige versie) Over de stappen die we zouden kunnen ondernemen om 'het systeem' of 'de cultuur' rond werk en moederschap en zorg te veranderen. Wie begint en hoe juist? Over concepten afwijzen en nieuwe concepten erkennen. Over de voor- en nadelen van het leven van Jommeke en Marie. (41:15) Hoofdstuk 8: Het systeem kraakt (enkel in volledige versie) Over het concrete domein van de kinderopvang in België vandaag. Over solidariteit tussen ouders en kinderbegeleiders en het potentieel daarvan om echt iets te veranderen. Over de crisis en het (gebrek aan) beleid. (48:49) Hoofdstuk 9: Het kan ook anders (enkel in volledige versie) Over de dystopie waarin we leven en de dromen die we kunnen bereiken. Over historische precedenten van sociale strijd die echt iets opleverde. Over onze neiging tot het naturaliseren van de huidige toestand, alsof het niet anders kan. Over hoop, energie en optimisme in het heetst van de strijd en het donkerste van de nacht.

Waarom nog warmtepompen installeren als de ijskappen al aan het smelten zijn? Waarom nog protesteren als er toch niet geluisterd wordt? Waarom nog stemmen als de uitslag bij voorbaat vast lijkt te liggen? Kortom: heeft het zin om te blijven proberen? En zo ja, doe ik dan wel genoeg? En waar halen de Zwijgen is geen optie-gasten de energie vandaan om hun schijnbaar onmogelijke doelen te blijven nastreven? Al onze gesprekken leerden Anthony dat hij zich niet schuldig hoeft te voelen om wat hij niet doet, maar trots kan zijn op waar hij - bewust en onbewust - wel het verschil maakt. En dat schreef hij schoon, verstandig en grappig neer in dit kersverse boek, voor jou om te lezen. Omdat 'niet genoeg' toch meer dan voldoende kan zijn. Omdat hij, ongeacht het resultaat, een goed mens is. En jij ook. Koop het boek: https://zwijgenisgeenoptie.be/waarom-ik-een-goed-mens-ben-en-jij-ook/ Meer over deze aflevering: https://zwijgenisgeenoptie.be/anthony-bosschem-boek Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken: (1:12) Hoofdstuk 1: De rijkdom van dat weefsel (6:57) Hoofdstuk 2: Lieve geheugensteuntjes (10:36) Hoofdstuk 3: Mag ik hier zijn? (17:10) Hoofdstuk 4: Het bedelaarsdilemma (20:11) Hoofdstuk 5: Voor die drie (27:20) Hoofdstuk 6: One must imagine Sisyphus happy  

Koen Bogaert is professor aan de vakgroep Conflict & Development van de Universiteit van Gent. Hij doceert over onze koloniale geschiedenis en is gespecialiseerd in globalisering, verstedelijking en sociale ongelijkheid in Noord-Afrika. In 2023 kwam zijn boek 'In het spoor van Fanon' uit, een groots en opvallend leesbaar werk over verzet. Met Koen hadden we het over activisme, over de geschiedenis van verzet en de nooit eindigende strijd voor een betere wereld. Over de Haïtiaanse Revolutie en de parallellen met Palestina vandaag. Over empathie en solidariteit en over hoe je te verhouden tot al het leed in de wereld. Een stevige maar heel leerrijke aflevering. Meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/koen-bogaert Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (1:05) Hoofdstuk 1: Mentaal sediment Over activisme als historisch proces dat lang duurt en dat af en toe opflakkert in momenten van massaprotest. Over Koen's zoektocht naar een militante 1 mei betoging in Barcelona. Over huis-, tuin- en keukenactivisme en het gevoel dat het niets uithaalt. (6:57) Hoofdstuk 2: Provocatieve ruimte Over de nood van zijn studenten aan een voorschrift. Wat moeten we doen? Wat moeten we denken? Over utopieën. Over de heftige geschiedenis waar Koen hen mee confronteert, in het bijzonder die van Haïti. (15:52) Hoofdstuk 3: Geweld Over empathie en solidariteit. Over het discours van terreur en barbarij dat onze empathie probeert te doorbreken. Over geweld als middel van verzet. Over Frantz Fanon en zijn visie op geweld. Over Palestina en Zuid-Afrika. (27:20) Hoofdstuk 4: Het is een luxe om pessimistisch te zijn Over de valse rol van de redelijkheid. Over institutioneel geweld en hoe Koen's ogen langzaam open gingen. Over een protestbeweging in Marokko die 8 jaar een berg bleef bezetten. Over het privilege van je terug te kunnen trekken. (35:35) Hoofdstuk 5: Het einde van de geschiedenisOver de zin van mee te doen en te blijven strijden. Over het resultaat van strijd op lange termijn. Over de wens om er van af te zijn en uit te bollen in een perfect rechtvaardige wereld. Over de onrust waarin zijn studenten zijn opgegroeid versus de (schijnbare) rust van de jaren '90. (41:57) Hoofdstuk 6: Onze collectieve nee Over het belang van chaos en het verlangen naar orde. Over een utopie om naar te blijven streven. Over 'neen' zeggen en dat collectief doen en dan op straat samen zoeken naar de 'ja'. (49:26) Hoofdstuk 7: Verandering voor het te laat is. Over de praktijk van Occupy Wall Street en hoe in de chaos van dat verzet vanalles ontstaat. Over het gevaar van het verheerlijken van in opstand komen. Over het belang van sabotage, niet omwille van de chaos, maar om het systeem tot verandering te dwingen. 

Erik de Jong is de man achter Spinvis. Hij maakt al heel zijn leven muziek, maar brak pas door op zijn 41ste. Sindsdien doet hij vierkant zijn goesting. En zijn goesting, dat blijkt vooral het maken van muziek te zijn die ons raakt. Met Erik hadden we het over zijn creatieproces, over het contrast tussen alleen sleutelen aan de ene kant en optreden en interviews geven aan de andere kant. Binnenwereld en buitenwereld. Erik en Spinvis. Het is een gesprek dat net als één van zijn liedjes rond een kern van waarheid zweeft, zonder ze te benoemen. Schoon, echt, eerlijk, met beladen stiltes, dwaalsporen en onafgewerkte zinnen die Meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/erik-de-jong Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (0:45) Hoofdstuk 1: We zouden toch nog Erik heeft het over zijn doorbraak op zijn 41ste, over ouder worden en wat dat doet met een mens. Over de dankbaarheid van het leven hebben waar hij altijd van droomde. Over de 'wat als' van veel ex-collega's. (6:46) Hoofdstuk 2: Dat is mijn tuin Over Eriks binnen- en buitenwereld. De kern waar niemand in kan en de schil die best meegaand en gemakkelijk is. Over de moeilijkheid van elkaar te begrijpen, nooit met elkaars oren te kunnen luisteren. De verbondenheid en de afstand tegelijk. Over de geheime tuin waar hij muziek maakt en waar iedereen binnen wil. (11:24) Hoofdstuk 3: Betekenis Over humor en ironie in z'n liedjes en de drang naar ironieloze romantiek. Over al dan niet betekenis in je teksten proberen steken en de onlosmakelijke verbondenheid tussen vorm en inhoud. Over de muziek van gesproken taal. (17:00) Hoofdstuk 4: Daar is niks Over de vloek van geen controle te hebben over wat mensen met je muziek doen. Over tattoo's van zijn teksten. Over de brieven met schrijnende verhalen die hij soms krijgt en hoe daarop te reageren. Over de worsteling met die verantwoordelijkheid. En over het gevaar van beeldspraak. (26:14) Hoofdstuk 5: Engagement We hebben alleen maar taal om elkaar te proberen begrijpen. En taal kan vanalles teweeg brengen. Over de gevolgen van daarover nadenken op je spreken. Over 'geëngageerde kunst' en een heel brede interpretatie van engagement. Over het pacifisme van zijn vader. (33:03) Hoofdstuk 6: Twijfel Over het verlies van idealen en de alles overheersende twijfel. Over de ironie van de twintiger die de wereld fileert en over wat daar later voor in de plaats komt. Over frituurhap-principes en hoe ze je leven vergemakkelijken. (38:00) Hoofdstuk 7: De oerversie Opnieuw over de kloof die gaapt tussen onze rijke innerlijke wereld en die van de ander. Een onoverbrugbare kloof die enkel met het botte instrument van de taal iets kleiner gemaakt kan worden. Over elkaar proberen begrijpen zonder taal en de taalloze oerversies van Erik's liedjes. (43:26) Hoofdstuk 8: De tijd is een vriend Over ons zelfbeeld en onze weigering om onszelf te laten vatten in foto of video of om het even welke andere samenvatting. We zijn een wereld. Over de knieval die je moet doen om je werk de wereld in te sturen en over het proces van Erik om te wennen aan de imperfectie. (49:06) Hoofdstuk 9: Daar ligt mijn vrijheid Over het liedje Stuntman, dat Erik nu achteraf eigenlijk wel heel goed vindt. Over live optreden, de zenuwen en het imposter syndrome van vroeger en hoe een avond in Roeselare dat voorgoed veranderde. Over echtheid en theater.

Valerie Trouet is een wereldautoriteit op het vlak van de dendrochronologie. Als professor aan de universiteit van Arizona deed ze onderzoek naar de klimaatgeschiedenis aan de hand van jaarringen van bomen. Ze schreef er een boek over: Wat bomen ons vertellen. In 2022 kwam ze terug naar België om het pas opgerichte klimaatcentrum te leiden. Met Valerie hadden we het over de urgentie van het klimaatprobleem en de ambitie om er iets aan te doen. Over fossiele subsidies en het gebrek aan vrouwen in de wetenschap. Over haar rol als ambtenaar en het retorisch geslalom dat daarbij komt kijken. Meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/valerie-trouet Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (0:48) Hoofdstuk 1: Het epicentrum Over het contrast tussen Valerie's positie als wetenschapper aan de rand van het spinnenweb en haar positie als ambtenaar centraal in dat web. Over wat er moet gebeuren om de klimaattransitie te maken en over wat er in de weg staat. (9:57) Hoofdstuk 2: Ongezellige 'neen' Over het verschil tussen Europa en Amerika in de aanpak van de klimaatcrisis en het algemener verschil in ambitie en ondernemingszin. Over haar avonturen in de Belgische bureaucratie en de algehele logheid van ons systeem. (17:13) Hoofdstuk 3: Eyes on the prize Over fossiele subsidies die nog altijd en masse worden verdeeld en over de absurditeit daarvan. Over laaghangend fruit in de klimaattransitie en de frustratie dat er vandaag nog laaghangend fruit is. Over kiezen waar je je energie in steekt. (23:41) Hoofdstuk 4: Stem! Over wat jij kan doen als individu en het contrast tussen dat grote probleem enerzijds en jouw veganistische maaltijd anderzijds. Over de retoriek die geshift is van de persoonlijke naar de collectieve verantwoordelijkheid. Over nadenken over het klimaat als privilege. (26:35) Hoofdstuk 5: Dat is zo veel werk Over meer psychologische inzichten rond klimaat. Hoe spreek je tegen ontkenners, tegen sceptische politici, tegen believers, tegen groenen. Over het omarmen van de pragmatiek. (32:05) Hoofdstuk 6: Brain drain Een ietwat diepere focus op de logheid van ons systeem. Enerzijds het compleet gebrek aan ambitie in de klimaattransitie. Anderzijds het compleet gebrek aan diversiteit binnen onze onderzoeksgroepen en commissies. En de link tussen die twee gebreken. (40:14) Hoofdstuk 7: Een breed speelveld Anthony benoemt de voorzichtigheid van Valerie. Ze geeft toe dat dat het effect is van haar functie, niet omdat ze bang is om die te verliezen. Wel omdat ze een brede coalitie wil bouwen. Over de spanning die dat oplevert voor iemand met een overtuigde mening.

Farah Focquaert is Doctor in de Wijsbegeerte en werkt op oneindig boeiende thema's zoals de filosofie van bestraffing en de ethiek van ingrepen in ons brein. Ze pleit voor het afschaffen van de gevangenis in haar huidige vorm. Met Farah hadden we het over schuld, boete, misdaad en straf. Over morele verantwoordelijkheid en vrije wil. Over slachtoffers en daders, leed, haat en vergelding. Over de zin of onzin van filosofie en moraliteit. Lees meer over het gesprek: https://zwijgenisgeenoptie.be/farah-focquaert Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (01:21) Hoofdstuk 1: Vrije wil Farah brengt twee versies van haar vrije wil standpunt (spoiler: ze is vrije wil skepticus). Een softe en een hardere versie. Ze meanderen door het filosofische moeras van het vrije wil debat, maar wanneer het daarna over morele verantwoordelijkheid gaat, wordt het plots wél maatschappelijk relevant. (08:01) Hoofdstuk 2: Het retributieve denken Een korte analyse van wat de gevolgen zijn van een geloof in vrije wil voor ons strafrecht. Wat is de geest van het huidige strafrecht en hoe zou het anders kunnen? (11:00) Hoofdstuk 3: Legalisering van drugs en klassieke muziek Farah neemt een zijweg en heeft het over de reden waarom mensen vandaag in de gevangenis zitten. Zo komt ze bij druggebruikers en kleine drugdealers terecht. Ze houdt een enthousiast en overtuigend pleidooi voor legalisering.  (14:56) Hoofdstuk 4: Persoonlijke verantwoordelijkheid Ze gaan in op het meer algemene beeld dat we hebben van gedetineerden. Over het ontmenselijken en het neerkijken op. En nog breder over persoonlijke verantwoordelijkheid voor je leefstijlgedrag, over het voorwaardelijk maken van de gezondheidszorg en het voortdurend moreel veroordelen van elkaars gedrag. Over de klimaatcrisis als catalysator van die veroordeling. (23:05) Hoofdstuk 5: Voedingsbodem voor crimineel gedrag Farah heeft het over de invloed van Kant op ons denken over straf en boete. Over de worsteling met haar eigen positie als vrije wil skepticus, maar de voordelen van die positie om het schulddenken te counteren. Over de kwalijke impact van dat schulddenken. (26:52) Hoofdstuk 6: De functie van straf Farah heeft het over haar visie op straf. Enerzijds moet die toekomstig crimineel gedrag proberen voorkomen en anderzijds moet ze een antwoord bieden op slachtoffers. Over herstelrecht en het afschaffen van de gevangenis in haar huidige vorm. (29:13) Hoofdstuk 7: We kunnen het niet weten Anthony past Farahs vrije wil skepticisme toe op mensen die stemmen voor strenge straffen. Ook zij hebben daar niet voor gekozen. Ze praten eerlijk over de zin en onzin van haar activisme en de strijd tegen het cynisme. Over de beperkingen van onze kennis en hoe daar mee om te gaan. (33:24) Hoofdstuk 8: Preventieve detentie Farah praat open over mensen die doorschieten in het vrije wil skepticisme en alles trachten te weten en te voorspellen. Dat brengt ons bij het moeilijke thema van preventieve detentie. Het is iets dat heel erg sciencefiction klinkt, maar dat eigenlijk niet zo veraf is als je zou denken. (42:41) Hoofdstuk 9: Leed is leed Over de strenge blik op mensen in detentie en op onszelf. Over Farahs onzekerheid over haar eigen positie en de kans dat haar denken niet tot een meer humane wereld zou leiden. Over de dingen die ze wél zeker weet. (52:21) Hoofdstuk 10: Slachtoffers Over het recht op gevoelens van haat en vergelding. Over wat slachtoffers zelf willen als straf. Over Farahs persoonlijke gesprekken met slachtoffers.

Meikeminne Clinckspoor is een Belgische filmmaker die genomineerd werd voor een Kids Emmy Award met haar prachtige reeks Dropje. We vonden daar geen enkel artikel over in het media-archief. Dat is op zich reden genoeg voor een gesprek. Het werd een heel mooi en oprecht gesprek over kinderfilms maken, over authenticiteit en zweverigheid, over magie en de achterkant van de coulissen, over manipuleren versus orkestreren, over smalltalk en durven voelen. Een gesprek voor iedereen die zich soms eens raar of anders voelt.   Lees meer over het gesprek: https://zwijgenisgeenoptie.be/meikeminne-clinckspoor Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (0:46) Hoofdstuk 1: Voor den home Meikeminne vertelt over haar jeugd en hoe ze de passie voor filmmaken te pakken kreeg. Over haar moeder die 'echte' films meebracht naar huis en een camera. (4:51) Hoofdstuk 2: Een veilig kader Over representatie en alle soorten kinderen zien op televisie. Over de authenticiteit en de puurheid van het werken met kinderen. Over het belang van casting. (10:47) Hoofdstuk 3: De fietsrem en de glimlachOver het contrast tussen voor en achter de coulissen. Over het maken van Dropje. Over praktische effecten in tegenstelling tot digitale effecten. (17:12) Hoofdstuk 4: Manipuleren of achterover leunen Over het woord manipuleren en een meer positieve invulling ervan. Over de kracht van niets doen en de dingen laten gebeuren. Over jezelf een plaats geven, over ambitie en bescheidenheid. (22:51) Hoofdstuk 5: Er is altijd een keuze Over de boodschap die Meikeminne in haar werk probeert te steken. Over de dood van haar moeder en de impact op haar werk en leven. Over raar gevonden worden en je afzetten tegen de norm. (28:39) Hoofdstuk 6: De spark Over smalltalk en leven op automatische piloot. Over haar zoektocht naar echtheid bij mensen en de parallel met Zwijgen is geen optie. (30:50) Hoofdstuk 7: Kinderfilms Over Meikeminnes Emmy-nominatie met Dropje en haar gevoel over de serie die won. Over allerlei soorten televisie voor allerlei soorten kinderen. Over de traagheid en de métier. Over wat Dropje met mensen deed tijdens Corona. (36:13) Hoofdstuk 8: Daar ben je Over geen zin hebben om te voelen versus gevoelens laten zijn. Over durven huilen en weten dat je niet samenvalt met wat je voelt.

Dit eerste gesprek van het seizoen wordt gevoerd door Anneleen de Bonte. Zij sprak met Alexander D'Hooghe, de intendant van de Oosterweelverbinding. Waar ze het niet over hadden: de Oosterweelverbinding. Over wat dan wel? Over van die vragen zonder antwoord. Als je een stad hertekent, wie houdt de pen dan vast? Iemand gemotiveerd door eigenbelang of liever door het algemeen belang. En wie beslist wat het algemeen belang is? En kan je tegen armoede zijn maar voor ongelijkheid? Of hangt dat af van je rekeninguittreksels? Aan de oppervlakte lijken Alexander en Anneleen het bijna eens. Maar verwar beleefdheid niet met consensus. Luister met ons mee in de coulissen. Lees hier meer over het gesprek: https://zwijgenisgeenoptie.be/alexander-dhooghe Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (1:35) Hoofdstuk 1: Zelfzorg Over Alexanders moeder die hem op jonge leeftijd leerde mediteren. Over andere manieren om recht te blijven staan in de zoektocht naar oplossingen voor de grootste problemen van onze tijd. (4:30) Hoofdstuk 2: Ontworteling en empathie Over vervreemding en ontworteling als oorzaken van emancipatie. Over gemeenschapsvorming en nationalisme. Over empathie als basis voor solidariteit, maar ook als gevangenis. (11:13) Hoofdstuk 3: Vier het verschil Alexander praat over stedenbouw als een fundamenteel politiek vak. Over de consensus dat we allemaal dicht op elkaar in steden moeten gaan leven en hoe hij daar niet mee akkoord gaat. Over hoe hij zijn vak invult. Over pragmatiek als noodzaak om de grote problemen op te lossen. (17:13) Hoofdstuk 4: De moeilijkste revolutie Anneleen en Alexander denken na over huren en wonen en hoe je huisbezit zou kunnen loskoppelen van grondbezit. Over hoe iedereen op het eind van z'n leven een huis betaald heeft. Over daklozen en het precariaat. (23:43) Hoofdstuk 5: Erfzonde Anneleen en Alexander beginnen van mening te verschillen. Anneleen denkt een gemeenschappelijke oorzaak te zien voor de sociale en klimaatcrises (en dus misschien ook een gemeenschappelijke oplossing). Alexander ziet dat als het gevolg van een katholiek schuldgevoel. (26:19) Hoofdstuk 6: Geld Hier wordt het spannend. Anneleen noemt geld een fictie. Alexander vindt geld energie die je ten goede kan gebruiken. Anneleen vindt dat geld zich, in tegenstelling tot energie, steeds meer concentreert. Alexander is mee maar ziet geen geweldloze uitweg. (37:19) Hoofdstuk 7: Ongelijkheid of armoede? Een interessant gedachte-experiment over de vraag of er iets mis is met ongelijkheid als de armoede gelenigd is. Over destabilisering en de vraag wat dan billijk is. (41:45) Hoofdstuk 8: Rijke mensen Anneleen worstelt met de vraag of er iets mis is met schandelijke rijkdom. Moeten we filantropie toejuichen of moet de overheid beter herverdelen? (44:55) Hoofdstuk 9: Wiens brood men eet Anneleen vraagt door naar de projecten waarop Alexander werkt en in hoeverre hij een positieve impact kan hebben, als die bijvoorbeeld zou ingaan tegen het belang van de investeerder.

In dit reüniegesprek met Thomas hadden we het voornamelijk over het laatste hoofdstuk van zijn boek Het ontstaan van de tijd. Over hoe zijn theorie de wetenschap weer onder de mensen brengt en hoe hij daarmee een antwoord geeft op de vervreemding waar Hannah Arendt voor waarschuwde.   Lees hier meer: zwijgenisgeenoptie.be/thomas-hertog-reunie/ Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (2:05) Hoofdstuk 1: Tijd heeft een oorsprong Over de voorzet die George Lemaître in 1931 gaf en over hoe Thomas de bal samen met Stephen Hawking binnen kopt in zijn boek. Over de band met Stephen en hoe Thomas van een wroetende mol veranderde in een cartograaf. (12:59) Hoofdstuk 2: Grenzen aan wat we kunnen weten Over de essentie van het boek van Thomas en de implicaties voor de wetenschap. Over de kwantumtheorie, toegepast op de oerknal en hoe die grenzen stelt aan wat we kunnen weten. Over de darwiniaanse evolutie van natuurwetten. Over de geschiedenis die (letterlijk) pas vorm krijgt als je er een vraag aan stelt. (24:33) Hoofdstuk 3: We komen er sterker uit Over hoe deze theorie de vervreemding, waar Hannah Arendt bang voor was, countert. Over de gevolgen van het nieuwe paradigma dat Thomas voorstelt en over hoe zijn collega's teleurgesteld zouden kunnen zijn. Over zijn tegenargument dat het loslaten van de zoektocht naar de wet der wetten de wetenschap juist sterker kan maken. (33:18) Hoofdstuk 4: How to prove you wrong? Over hoe dit nieuwe paradigma zou kunnen slagen of falen. Over de kwantumtheorie die plots veel intuïtiever voelt en zou kunnen aansluiten bij de complexiteit en de onzekerheid van ons dagelijks leven. (42:34) Hoofdstuk 5: Waar is die brug? Over de link tussen wetenschap en maatschappij en wat de coronacrisis met die link gedaan heeft. Over hoe het anders zou kunnen en over de mogelijke gevolgen mochten we die brug niet bouwen.

In dit reuniegesprek met Nadia hadden we het over het wokedebat en over polarisering, zonder dat het woord valt. Over waarom we beter de racistische nonkel op het familiefeest met rust laten en over hoe je dan wel geëngageerd kan zijn.   Lees hier meer: zwijgenisgeenoptie.be/nadia-fadil-reunie/ Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (3:14) Hoofdstuk 1: Als jouw waarheid tot perspectief wordt herleid Nadia vertelt over haar evolutie van tegenstem tot onafhankelijk onderzoeker en hoe ze ontsnapte aan de klauwen van het mainstream wokedebat (11:29) Hoofdstuk 2: De racistische nonkel Daar is hij weer, onze aller racistische nonkel als de oermetafoor voor de tegenstander in ons dagelijks leven. Nadia vertelt hier heel helder waarom we die nonkel misschien wel beter met rust laten en zo kiezen voor de goede vrede op het familiefeest. (18:09) Hoofdstuk 3: Sensorieel samenleven Hoe ziet dat samenleven met en ondanks de verschillen er in de praktijk uit? En hoe vermijden we dat het een beschavingsoorlog wordt? En wat doen we met dat ongemakkelijke gevoel als we een collega zien bidden? (29:57) Hoofdstuk 4: Everyday securitazation Dit gaat over het rapport dat Nadia in 2023 publiceerde. Over het effect van veiligheidsmaatregelen op de levens van enkele moslims die op een lijst terecht kwamen. Het gaat verder over hoe de moslimgemeenschap omgaat met dat in de gaten gehouden worden. (37:48) Hoofdstuk 5: We leven in twee werelden Nadia schetst een heel mooi beeld van twee jongens die in dezelfde klas zitten maar toch in totaal verschillende werelden leven. Dit hoofdstuk doet je helemaal anders kijken naar radicalisering en de preventie ervan. (44:37) Hoofdstuk 6: De cirkel open houden Over de politiek en hoe ze met de meerstemmigheid om zou moeten gaan. Over Nadia's strijd tegen dehumanisering en criminalisering. Over haar onderzoek dat haar kiest en niet omgekeerd.

Met Eva hadden we het over het schrijven van biografieën, over hoe we oordelend naar het verleden kijken en niet naar de toekomst. Over de angst voor de burger en wat er gebeurt als je burgers wel serieus neemt. Over politieke participatie. Lees hier meer over het gesprek: zwijgenisgeenoptie.be/eva-rovers Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (0:00) Intro (3:13) Hoofdstuk 1: Feit en fictie Over Boudewijn Büch en zijn verhalen. Over de biografie die Eva schreef, waarin ze koos niet te proberen nagaan wat echt gebeurd was en wat niet, maar juist mild keek naar de verhalen die hij vertelde en wat erachter zou kunnen gezeten hebben. Over hoe we allemaal de werkelijkheid verdraaien om een gevoel over te brengen. (11:26) Hoofdstuk 2: Waarom biografieën? Over Helene Krüller-Müller die er nooit voor gekozen heeft om haar persoonlijke brieven publiek te maken. Over de verantwoordelijkheid van de biograaf en het nut van biografieën om ons een minder zwart-wit beeld van het verleden te geven. Over de grote gebeurtenissen zien door de ogen van individuen. (18:27) Hoofdstuk 3: Druppel in de oceaan Over Eva's beweging van het verleden naar de toekomst. Over de vraag hoe je met de toekomst bezig kan zijn in deze woelige tijden, wetende dat je eigen impact zo klein is en dat je de resultaten van je activisme misschien wel nooit zal zien. (26:15) Hoofdstuk 4: Voorouder Over doemdenken en wegkijken van de miserie om overeind te blijven. Over de onmacht van het individu en de macht van het collectief om iets te veranderen. (37:46) Hoofdstuk 5: Debat of dialoog Over het burgerberaad rond de klimaattransitie dat Eva mee organiseerde in Amsterdam. Over wat er gebeurt als mensen de ruimte krijgen om ervaringen te delen. Over polarisering en verharding en de geschiedenis van de sociale strijd die altijd gepaard ging met geweld. Over hoe het anders zou kunnen. (45:12) Hoofdstuk 6: Angst voor de burger Over de gemiddelde politicus die het goed bedoelt, maar gevangen zit in een systeem dat op korte termijn denkt en grote problemen voor zich uit schuift. Over inspraak die enkel de roepers aan het woord laat en daardoor bij de politicus een eenzijdig beeld geeft van een boze burger die vooral niet te veel te zeggen mag hebben. Over het mensbeeld dat achter dit denken zit en het alternatief dat deze vicieuze cirkel zou kunnen doorbreken.

In dit reüniegesprek met Nozizwe hadden we het over haar rechtenopleiding, haar korte uitstap naar de politiek, over het dekoloniseren van de KU Leuven en over haar recent werk rond intersectionaliteit. Lees hier meer over het gesprek: zwijgenisgeenoptie.be/nozizwe-dube-reunie Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (2:04) Hoofdstuk 1: Suits Over de master Rechten die Nozizwe volgde aan de KU Leuven en de trend om daarna een bijkomende master te doen die dan niet altijd even betaalbaar blijkt te zijn. Over de opleiding die vooral focust op de glamoureuze advocaat en niet op pakweg mensenrechten. (6:28) Hoofdstuk 2: Some things you just can't reform Over Nozizwe's avontuur in de lokale politiek van Tervuren en hoe dat haar huidige visie op de politiek heeft gevormd. Over de dunne lijn tussen instanties van binnenuit proberen veranderen en gebruikt worden om de status-quo te bevestigen. Over de onmogelijkheid om bepaalde structuren te hervormen. (13:29) Hoofdstuk 3: UNDIVIDED Over de studentenvereniging die Nozizwe aan de KU Leuven oprichtte. Over het manifest dat de vereniging schreef over dekolonisatie en wat dat betekent in de context van een universiteit. Over cancellen versus verrijken. (21:50) Hoofdstuk 4: Niet wetenschappelijk Over het argument dat de dekoloniale ideeën niet wetenschappelijk zouden zijn en wat dat betekent. Over een ander idee dat dat verwijt krijgt: intersectionaliteit. (28:49) Hoofdstuk 5: Right the wrongs Over het doctoraat van Nozizwe dat onderzoekt hoe de EU en het Hof van Justitie omgaan met intersectionele discriminatie vandaag. Over de problemen van het huidige wettelijk en juridisch kader. Discriminatie op basis van verschillende gronden kan alleen één voor één bekeken worden. En de regelgeving is zo versnipperd dat er geen complexe vormen van discriminatie aan bod kunnen komen op een eerlijke manier.

Met Bart hadden we het over het welzijn van sociale ondernemers, over hun neiging om zich op te offeren voor een betere wereld, over passie en obsessie en over technieken om gebalanceerder te leven en werknemers als mensen te behandelen. Lees hier meer over het gesprek: https://zwijgenisgeenoptie.be/bart-weetjens/ Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (0:38) Hoofdstuk 1: Wellbeing Project Bart schetst het probleem: sociale ondernemers lopen veel meer dan anderen het risico in burn-out en depressie terecht te komen. Ze zetten de noden van anderen voor die van zichzelf en vereenzelvigen zich met hun succes en hun heldenrol. Ze vergeten daarbij hun eigen menselijke noden en dat leidt op termijn tot minder impact in de plaats van tot meer. (7:58) Hoofdstuk 2: Harde cash Over als pop op het podium in Davos gaan staan en applaus in ontvangst nemen van de rijkste mensen ter wereld, maar dan geen geld krijgen. Over de spanning tussen geld en goed doen. Over enkele succesvolle projecten die bakens van hoop zijn, maar dat eerder ondanks dan dankzij het systeem zijn. (17:03) Hoofdstuk 3: Dat doet wonderen Over de technieken en de praktijken die Bart probeert te introduceren in bedrijven. Ze zorgen ervoor dat werknemers als gehele mens aanwezig kunnen zijn op hun job en zich dus ook dieper tot elkaar kunnen relateren. Dat leidt dan weer tot meer geluk, meer samenwerking, meer effectiviteit, meer alles. (23:02) Hoofdstuk 4: Passie of obsessie? Over de titel van sociaal ondernemer en die criteria die Ashoka gebruikt om van iemand een zogenaamde 'fellow' te maken. Over obsessie en het gezonde alternatief passie. Over meer collaboratieve vormen van ondernemen en over de moeilijke vraag of Ghandi dezelfde impact had gehad als hij een meer gebalanceerd leven had geleid. (33:38) Hoofdstuk 5: Loslaten Over the one thing to fix. Als we het probleem van mentaal welzijn oplossen dan fixen we tegelijk ook alle andere problemen. Of dat is wat Bart gelooft. Over de praktische voordelen van het bewandelen van een spiritueel pad voor een ondernemer. Over durven loslaten. Over onze woede die we sluimerend meenemen in alles wat we doen en dus ook in het goede dat we denken te doen.

In dit reüniegesprek met Anneleen hadden we het over haar strijd om de financiële wereld duurzamer te maken, over blij zijn in zware tijden en over de vraag of gezondheidszorg investable is. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/anneleen-de-bonte-reunie Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (0:00) Intro (2:02) Hoofdstuk 1: Aan de broek van de mama Over Anneleens rol in adviescomités van pensioenfondsen en financiële koepelorganisaties. Over de eenzaamheid van het vertegenwoordigen van de stem van mens en natuur. Over al dan niet genoeg doen en over het vermoeiende titanenwerk van tankers proberen bijsturen. (9:21) Hoofdstuk 2: 't Is mijn gedacht maar Over hoe de meest indrukwekkende politieke resultaten nog steeds terkortschieten om onze planeet te redden. Over Anneleens rol in dat grote verhaal en het effect dat nadenken over je rol en de balans opmaken heeft. Over vrolijk zijn en huppelen in apocalyptische tijden. Over ons onvermijdbare eigen perspectief. (18:10) Hoofdstuk 3: Is Health investable? Over de vraag of onze gezondheidszorg met privémiddelen gefinancierd zou kunnen worden en over wat voor worstelingen die vraag bij Anneleen veroorzaakt. Over de focus op impact en de gaten in die benadering. (27:31) Hoofdstuk 4: Kuikentjes Over Anneleens worsteling met de geneeskunde, de verwachtingen en de hoogmoed van de dokter. Over achterover leunen en jezelf als mens zien. Over de grootste uitdaging voor de geneeskunde en over het effect van dicht bij jezelf blijven op anderen.

Met Wim hadden we het over armoede. Over ons systeem van sociale zekerheid en hoe het automatisch de meest kwetsbare mensen benadeelt. Over leven in schaarste en wat dat met je mentale bandbreedte doet. Over een nieuw verhaal dat terug de solidariteit voorop stelt. Lees hier meer over het gesprek: zwijgenisgeenoptie.be/wim-van-lancker/ Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (2:06) Hoofdstuk 1: 40 jaar dezelfde cijfers Over de armoedecijfers. Over het falen van beleid en over de economische en culturele veranderingen sinds WOII tot nu. Over de switch van institutionele solidariteit naar wederkerigheid en persoonlijke verantwoordelijkheid. (13:57) Hoofdstuk 2: Schaarste Over de veranderende arbeidsmarkt en de holle retoriek van het omscholen en kneden van mensen naar de nieuwe jobs. Over wat schaarste doet met een mens en waarom streng beleid averrechts werkt. Over het buikgevoel van de kiezer en waarop de politicus hem aanspreekt. Over een nieuw politiek project rond institutionele solidariteit. (26:06) Hoofdstuk 3 : Een superinteressante analyse van de sociale zekerheid deel 1 Over het ontstaan van de sociale zekerheid via zogenaamde 'mutualiteiten' ofte collectieve spaarkassen van fabrieksarbeiders. Over het universeel maken van dat systeem, steunend op een eerlijke spreiding van de risico's en een gedeelde wens naar stabiliteit. Over de huidige toestand en de risico's die helemaal anders verdeeld zijn. (33:42) Hoofdstuk 4: Een superinteressante analyse van de sociale zekerheid deel 2 Wim gaat in meer detail in op de financiering van de sociale zekerheid en legt uit waarom het systeem vandaag onder druk staat. Over politieke inmenging en ideologische keuzes die de meest kwetsbare mensen treffen. (41:41) Hoofdstuk 5: Welbegrepen eigenbelang of welbegrepen solidariteit? Over een nieuw verhaal waar iedereen zich in kan vinden of op z'n minst de zoektocht naar overlappende belangen zodat genoeg mensen uit welbegrepen eigenbelang kiezen voor dit samenlevingsmodel. En is er dan geen besef nodig van de luxe waarin we met 85% leven zodat er voldoende volk tegen armoede kan strijden. Want hoe kan je strijden voor een groot verhaal als je in overlevensmodus zit. En wat dan met klimaat en al die andere problemen? (55:03) Hoofdstuk 6: Center Parcs Over de luxe waarin onze Middenklasse verkeert en het moraliserend vingertje die ze daar op wijst. Over de wortel en de stok en wat is dan het welbegrepen eigenbelang van waaruit een ingenieur voor een solidair systeem zou moeten kiezen? Over dreigende instabiliteit en hoe we iets kunnen veranderen voor de problemen echt groot worden.

Met Joris hadden we het over de media, over polarisering, over klimaat en over sociale rechtvaardigheid. Over of de mens fundamenteel goed of slecht is. Over waarom het niet beter wordt. Lees hier meer over het gesprek: https://zwijgenisgeenoptie.be/joris-luyendijk/ Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (0:00) Intro (2:50) Hoofdstuk 1: Content consumeren Over een eigenwijze Joris die niet functioneert binnen organisaties en zijn eigen weg kiest. Over de visie van Joris op media en hoe hij zelf omgaat met traditionele en sociale media. (10:26) Hoofdstuk 2: De geest is uit de fles Over kritische journalistiek die door de pyromaan gebruikt wordt om het kot in brand te steken. Over de twijfel en de nieuwsgierigheid die het moeten opnemen tegen de angst. Aan de hand van onze pereceptie over het Midden-Oosten en onze perceptie over de bankenwereld vertelt Joris over de hypocrisie onder zijn hoogopgeleide lezers. (19:14) Hoofdstuk 3: Legitieme en illegitieme grieven Over systeemkritiek en de moeilijkheid om terechte van onterechte kritiek te onderscheiden. Over het toenemende wantrouwen ten opzichte van de elite. (27:54) Hoofdstuk 4: Twee verdiepingen Over de treinchauffeurs en de installateurs van zonnepannelen enerzijds en de high potentials anderzijds. Over de onoverbrugbare kloof tussen die twee groepen en de realisatie dat Joris lezers uit groep 2 komen. Over het hiërarchisch organiseren van de samenleving en de ellende waar dat toe leidt. (33:27) Hoofdstuk 5: Twijfel aan de twijfel Een kritiek op de linkerzijde die leidt tot een bedenking over neutraliteit die niet bestaat. En dan een existentiëel gesprek over twijfel aan de twijfel, waarbij Joris eerder de autoritaire kant opgaat en liever gewoon sommige debatten buiten de publieke opinie houdt. Over burgerberaad als alternatief daarvoor. (47:04) Hoofdstuk 6: De sprookjes Over het laatste boek van Joris, De Zeven Vinkjes, en hoe hij daar wel een horizon ziet en optimisme voelt. Het contrast met de andere grote uitdagingen waarop hij werkte en een poging van Anthony om datzelfde optimisme op die domeinen toe te passen. (53:51) Hoofdstuk 7: Waarom wordt het niet beter? Over wat 'beter' betekent en over het belang van de discussie over schijnbaar neutrale woorden als beter. Over gefilosofeer als vertrager van verandering. (01:05:54) Hoofdstuk 8: De pauzeknop Joris en Anthony gaan verder over het concept van de pauzeknop. Is praten een afleiding? Of moet je grondig praten voor je iets doet? En wat doen we bij Zwijgen is geen optie? Duwen wij dan ook op de pauzeknop? En hoe weet je dat dan van iemand anders? Een pittig meningsverschil met een happy end.

Met Dilara hadden we het over emoties en de behoeftes die daar onder zitten, over polarisering en hoe we ze moeten bestrijden, over het labelen van mensen en onze feilbare hersenen, over preken voor eigen kerk of op de brug blijven staan. Lees hier meer over het gesprek: https://zwijgenisgeenoptie.be/dilara-bilgic/ Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (2:15) Hoofdstuk 1: Emotie en behoefte Over het wegdrukken van emotie en onze collectieve incapaciteit om te vatten wat er onder onze emoties zit. Over een andere manier van praten die dat probleem zou kunnen fixen. (8:12) Hoofdstuk 2: De brug Over moeite in mensen steken terwijl zij dat niet voor jou doen. Over ergens bijhoren of je diffuse identiteit omarmen. Over begrip voor zelfs die mensen die 5 straten van de brug wonen. (15:59) Hoofdstuk 3: Impliciet racisme Over taal en labels en over ons feilbare denken. Dilara vertelt over enkele onderzoeken die aantonen dat er veel impliciet racisme is, maar ze verbindt daar optimistische conclusies aan, want als het impliciet is, dan is het gewoon kwestie van ander gedrag aan te leren. (28:30) Hoofdstuk 4: Slachtoffer impliceert dader Over Dilara's onverbeterlijk optimisme en haar weigering om in de slachtofferrol te kruipen. Over je moreel gedragen los van het nut ervan. Over in gesprek gaan met 'de andere kant' en het belang van proberen begrijpen. Over de steeds grimmiger wordende politiek in het Westen en de parallellen met het Turkije waaruit haar vader is gevlucht. (39:34) Hoofdstuk 5: Preken voor eigen kerk Even een uitstap langs het andere pad, namelijk het pad van de focus op gelijkgestemden en hoe dat ook tot verbetering zou kunnen leiden. Een analyse van de situatie tijdens Corona en de verschillende kampen die ontstaan zijn. En een mogelijk idee om uit die polarisering te geraken. (50:05) Hoofdstuk 6: Panopticon Over de onmogelijkheid om ervaringen te vergelijken. Dilara demonstreert haar oprechte empathie voor jongeren én ouderen in het lockdowndebat. Over plaats maken voor je eigen behoeftes en emoties en wat dat met je doet. Over het ressentiment dat je zou kunnen voelen voor iemand die een duidelijk moreel kompas heeft en over de bevrijding die Dilara voelde toen ze het wij-zij denken losliet.

Met Chris hadden we het over jongerenwerk, over gentrificatie en het preventieve als alternatief voor het curatieve. Lees hier meer over het gesprek: https://zwijgenisgeenoptie.be/chris-van-lysebetten/ Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (2:15) Hoofdstuk 1: Bende of club Chris vertelt over zijn eerste projecten, waarbij hij een mandaat had van de minister om met 1 miljoen belgische frank 350 jongeren te helpen. Hij was 29 jaar en had geen ervaring. Hij vertelt heel concreet hoe hij een groep zware jongeren in Ledeberg benaderde. (11:05) Hoofdstuk 2: Gentrificatie Over de Zuidpool in Gent waar 'probleemjongeren' in conflict waren met skaters en waar er nu een algemene werking is met beide groepen. Over de Nieuwe Dokken, waar de kinderen uit de sociale woonblokken slachtoffer dreigen te worden van de stadsvernieuwing en waar Habbekrats die jongeren terug zichtbaar wil maken. (16:59) Hoofdstuk 3: Triple A Het verhaal van Habbekrats Oostende en hoe ze de kinderen daar vanuit het grimmige Westerkwartier tot in een villa op zeedijk gekregen hebben. (24:33) Hoofdstuk 4: Curatief vs. preventief Over het succesverhaal van Habbekrats binnen een steeds grimmiger wordende maatschappij. Over het curatieve dat alle centen krijgt en het preventieve dat volledig verwaarloosd wordt, ondanks dat succesverhaal.

Met Matthias hadden we het over inclusie, over subsidies en neokolonialisme, over een nieuwe vorm van leiderschap en over machtsverschuivingen binnen organisaties. Lees hier meer over het gesprek: https://zwijgenisgeenoptie.be/matthias-vermael/ Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: De utopie Over circus als een groep mensen die allemaal op een bepaalde manier anders zijn. Over de utopie van al die mensen te proberen verenigen op één plek en de moeilijkheden die dat met zich meebrengt. Hoofdstuk 2: Neokolonialisme Over de spanning tussen het subsidiedossier en de realiteit. Over de termen die je moet gebruiken om geld te krijgen die in de realiteit soms meer kwaad dan goed doen. Over doelgroepen, het tellen van gehandicapte kinderen en de verplichting van tijdelijkheid. Over het gevaar van in een neokoloniaal discours terecht te komen. Hoofdstuk 3: Historische inertie Over de cultuur van een organisatie die soms verandering in de weg staat. Over macht en privilege afgeven en de conflicten die daaraan vooraf gaan. Over wie de sleutel van het materiaalkot krijgt en over nieuwkomers en Vlaams Belangers in één organisatie verenigen. Hoofdstuk 4: Nieuw leiderschap Epibraties over leiderschap, hoe we er traditioneel naar kijken en hoe dat kijken invloed heeft op de inhoud ervan. Over hoe we er ook naar zouden kunnen kijken en hoe dat organisaties veel rijker zou kunnen maken. Over plaats maken.

Met Saar hadden we het over mensen op de vlucht, de kampen in Calais en Duinkerke en de overtocht naar het VK. Over het absurde spel tussen Engeland en Frankrijk en het gevecht tegen cynisme. Lees hier meer over het gesprek: https://zwijgenisgeenoptie.be/saar-depuydt/ Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: Transit Een schets van de situatie van mensen op de vlucht in Duinkerke begin 2022. Over de wens om naar het Verenigd Koninkrijk te gaan en de moeilijkheden die je onderweg tegenkomt. Over mensen die over geraken en hoe dan. Over smokkelbendes en politieraids. Over waarom juist Engeland en over de minieme legale route naar Europa. Hoofdstuk 2: "Ongevallen" Het vervolg van het absurde spel dat gespeeld wordt tussen overheid, mensen op de vlucht en hulporganisaties. Over het grotere schaakspel tussen staten en de gevolgen voor de mensen in de bootjes. Over de 27 mensen die gestorven zijn op de Noordzee en hoe safe passage dat zou kunnen voorkomen. Hoofdstuk 3: De hypotheek en een glas rosé Over hoe 7 jaar in Calais en Duinkerke Saar veranderd hebben. Over haar vrienden en familie vroeger en nu. Over functioneren in onze wereld als je die andere wereld kent en de energie die soms ontbreekt om de ander te overtuigen van het nut van solidariteit. Hoofdstuk 4: Oorverdovende stilte Over de selectieve aandacht van de media voor dit probleem. Over het gevecht met cynisme als gevolg van die ongevoeligheid. Over de gelijkwaardigheid die er vaak niet is en de traumatische gebeurtenissen die deze mensen hebben meegemaakt tijdens hun tocht. Hoofdstuk 5: Ik heb u gezien Over hoe er op politiek vlak helemaal niets gebeurt, maar op het niveau waar Saar zit wel vanalles beweegt. Over haar bescheiden rol in dat complexe geheel. Over helpen of ondersteunen. Over ons Westers superioriteitsgevoel dat eigenlijk vrij ongefundeerd is.

Met Stijn hadden we het over Europese wetgeving, de werking van warmtepompen, risico-rendementsverhoudingen en je energiefactuur. Een gesprek om veel van bij te leren. Lees hier meer over het gesprek: https://zwijgenisgeenoptie.be/stijn-de-roo/ Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: Biodiesel Stijn vertelt over zijn avonturen met biobrandstoffen. Over palmolie telen in de Grote Meren regio in Tanzania en over de klimaatdoelstellingen die toen een stuk minder ambitieus waren. Hoofdstuk 2: Spin in een web Een voorstelling van Wattson, watt ze doen en het businessmodel dat dat mogelijk maakt. Een eerste duik in de complexiteit van energierenovatie. Over het financieren van de projecten, het opvolgen en de perfecte combinatie vinden tussen het praktische, het technische, het financiële en het juridische. Hoofdstuk 3: Waarom ben je niet rijker? Over langetermijnrelaties met klanten en hoe moeilijk dat vandaag is. Over voorspelbaarheid en de ingewikkelde mix van investeringen die ervoor zorgt dat het geheel bankable is. Over impact linken aan financiële incentives zodat het goede ook economisch het meest interessante wordt. Over waarom Stijn nog geen miljonair is en hoe de energieprijzen daarmee te maken hebben. Hoofdstuk 4: Taxshift Een analyse van de problemen die ervoor zorgen dat de transitie niet snel genoeg gaat om de doelstellingen van 2050 te halen. Enerzijds de overdreven belasting van gas ten opzichte van electriciteit en de nood aan een taxshift. Anderzijds de beperkingen van nieuwe technologieën zoals de warmtepomp en de nood aan deep renovation. Hoofdstuk 5: We vinden wel iets Over het plan van ons beleid om de doelstellingen te halen en de enorme gap tussen droom en daad. Over hoe een warmtepomp werkt als een omgekeerde frigo en over techno-optimisme. Hoofdstuk 6: Langemarck-Poelkappelle Een gedachte-experiment over het klimaatneutraal maken van Poelkappele en de stappen die we daarvoor zouden moeten zetten. Over afbraak, warmtenetten en wijkrenovatie. Over de grote hoeveelheid praktische bezwaren tussen droom en daad. Een samenvatting en een finale inschatting van hoe hoopvol of depressief we moeten zijn met het zicht op 2050.

Met Lynn hadden we het over hoe langdurig zieken in onze maatschappij worden behandeld. Over de stelsels en de stigma’s. Over inclusie als de beste preventie. Lees hier meer over het gesprek: https://zwijgenisgeenoptie.be/lynn-formesyn/ Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: Groeipijn Lynn vertelt over haar diagnose en hoe lang die op zich liet wachten. Over haar tocht langs de goedkope-geneesmiddelen-rayon en het bestrijden van de pijn. Hoofdstuk 2: Premie voor rendementsverlies Over werken met een diagnose, inclusieplannen en ergonomische stoelen. Over het rendementsdenken en de slachtoffers ervan. Over wat inclusie voor iedereen zou kunnen betekenen en over hoe onlogisch ons systeem en onze werkcultuur in elkaar zitten. Hoofdstuk 3: Een supervoorwaardelijk basisinkomen Over de paradox van gaan werken onder het stelsel van invaliditeit. Over het vangnet en de absurditeit van een systeem dat geen tussenweg kent. Over het knelpuntberoep van adviserend arts en de besparingen die op termijn vooral geld kosten aan onze maatschappij. Hoofdstuk 4: Er is geen collectieve oplossing Over de boosheid die leeft bij Lynn en andere langdurig zieken. Over gedwongen worden tot slachtofferschap en de paradoxale positie van iemand die het lot van zichzelf en lotgenoten wil verbeteren, maar dat niet te actief mag doen omdat ze anders gestraft wordt.

Met Jihad hadden we het over de media en hun onvermogen om een veilige ruimte voor iedereen te creëren. Over online belaging en de gecoördineerde haat die Jihad zelf over zich kreeg. Lees hier meer over het gesprek: https://zwijgenisgeenoptie.be/jihad-van-puymbroeck Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: Gemuilkorfd Jihad vertelt voor het eerst over haar start bij de VRT en de gigantische golf van negatieve reacties die ze over zich kreeg omwille van haar naam. En over hoe dat pestgedrag op Twitter eigenlijk wel werkt. Niet omdat ze ontslagen werd, wel omdat ze zich de facto gemuilkorfd voelde. Hoofdstuk 2: Drie problemen Over de problemen tussen traditionele media en mensen van kleur. Over de vicieuze cirkel, van we vinden ze niet en we vertrouwen ze niet. Over de reden waarom mensen van kleur gevraagd worden, de manier waarop ze gebracht en geframed worden en tenslotte de nazorg die altijd nodig is, maar meestal ontbreekt. Hoofdstuk 3: Een collectief olifantenvel Over de mentale gevolgen van de backlash. Over het gecoördineerde karakter van die backlash en hoe krachtig dat werkt als taktiek om hele groepen te muilkorven. Over het mes dat langs twee kanten snijdt en de macht van sociale media om dingen aan te kaarten die vroeger nooit aangekaart werden. Over het verschil tussen de man en de bal. Hoofdstuk 4: Jihad Van Over het onderzoek naar Schild en Vrienden, het dossier, en Jihads beslissing om zich eerst als benadeelde persoon en vervolgens als burgerlijke partij te stellen. Over dat ene kindje dat op de speelplaats opstaat en tegen de pesters in gaat.

Met Jozefien hadden we het grondig, open en genuanceerd over zelfdoding en over hoe dat geen individueel maar een collectief probleem is. En dus ook een collectieve verantwoordelijkheid. Lees hier meer over het gesprek: https://zwijgenisgeenoptie.be/jozefien-mombaerts Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: Gezien worden Jozefien vertelt over het begin van haar relatie met Johan Heldenbergh. Johan zat in een depressie en de roddelpers schilderde haar af als evil stiefmoeder. Over hoe toen 2 zinnetjes in een lezersbrief in de Dag Allemaal troost boden. Hoofdstuk 2: Kousevoetenkermis Over de titel van Jozefiens voorstelling 'Een pleidooi voor zelfmoord'. Over de heftigheid van woorden en het doel van haar voorstelling. Over de reacties van mensen die zelfdoding van dichtbij hebben meegemaakt en zij die er niet mee te maken hebben gehad. Hoofdstuk 3: Kunnen we het erover hebben? Jozefien gaat in op het thema zelfdoding en waarom ze denkt dat haar voorstelling en het erover hebben preventief kan werken. Het gaat over het grotere maatschappelijke probleem en het pleidooi voor zelfmoord dat onze samenleving eigenlijk voortdurend voert. Over schuld en verantwoordelijkheid. Hoofdstuk 4: Practice what you fucking preach Over het je toe-eigenen van het verhaal van iemand anders en of dat wel mag. Over hoe hard we zijn voor elkaar en hoe Jozefien ondanks die hardheid blijft gaan. Over het moederschap. Hoofdstuk 5: Betekenis Het meest filosofische stuk over onze collectieve zoektocht naar betekenis. En dat het misschien normaal is als je heel diep zit om na te denken over je nietigheid. Hoofdstuk 6: Een betoging van zelfmoordenaars Wat gebeurt er als we van die mensen die er niet meer zijn protagonisten maken? Wat zouden ze zeggen? Is dat uiteindelijk niet de schoonste aanklacht tegen het systeem dat hen tot die keuze dwong?

Met Jaouad hadden we het niet enkel over LGBT moslims, maar over het grotere probleem dat nog steeds in onze samenleving bestaat rond LGBT. Over trauma en het vinden van jezelf. Over muziek en de universele menselijke conditie. Lees hier meer over het gesprek: https://zwijgenisgeenoptie.be/jaouad-alloul Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: Beleefdheid Over ouder worden. Over de strijd voor lgbt-rechten en wat je al dan niet in je leven kan zien veranderen. Over beleefdheid als ultieme doel en het laten bestaan van onbegrip. Over het waardenkader dat religie ons al duizenden jaren oplegt. Hoofdstuk 2: Onvoorwaardelijke liefde Over seks en de confrontatie met onze dierlijke kant. Over goed en kwaad en het construct van dat binaire denken. Over het theater dat we allemaal spelen en de worsteling met onszelf. Het verhaal van Jaouad die als kind in de verkeerde echokamer zat en van zichzelf dacht dat hij slecht was. En over het grotere probleem dat we hebben met onvoorwaardelijke liefde. Hoofdstuk 3: Muziek en de grazende koe Over muziek als de meest ongrijpbare vorm die Jaouad beoefent. Over het universele van muziek en over dat we in onze fundamentele menselijkheid allemaal gelijk zijn. Grazende koeien, vretende, poepende wezens die niet goed of slecht bezig zijn, maar gewoon zijn. Hoofdstuk 4: Geen crew Over Jaouads vertrek thuis en de daarop volgende zoektocht naar zichzelf. Over het ontbreken van een crew en de fundamentele eenzaamheid van iemand die de status-quo wil doorbreken. Over het hoogtepunt van zijn eenzaamheid en de kracht die die ervaring heeft gegeven.

Met Nadia hadden we het over hoofddoeken en de Europese identiteit, over de uitvinding van het individu en de godsdienst van het liberalisme. Lees hier meer over het gesprek: https://zwijgenisgeenoptie.be/nadia-fadil Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: Europese Identiteit Nadia praat over een hoofddoekendebat dat ze in de lagere school al voerde. En over hoe er eigenlijk weinig veranderd is sindsdien. Over de Islam in het publieke debat en de voortdurende framing die haar onderzoek moet ondergaan. Over hoe de Europese identiteit grotendeels tot stand kwam door zich af te zetten van de andere, de moslim en hoe dat vandaag nog altijd gebeurt. Hoofdstuk 2 : Ik ben een doorgeefluik Over een alternatief model om naar identiteit te kijken. We bestaan niet in een vacuüm als losstaand individu. Neen, we bestaan omdat we afhankelijk zijn van anderen. We zijn onlosmakelijk verbonden met de andere. Over hoe en wanneer en waarom we het individu uitgevonden hebben en welk doel dat dient. Hoofdstuk 3: De praktische pragmatische dimensie Over de Westerse bril en de illusie van de neutraliteit. Over de publieke ruimte en hoe we ze werkelijk van iedereen kunnen maken. Over de beschavingsoorlog die gevoerd wordt en die eigenlijk niet nodig is als je gewoon pragmatisch naar de dingen kijkt. Hoofdstuk 4: Kottekes en volgorde Over het heersende Westerse paradigma als een voortdurend opdelen van de werkelijkheid in kottekes en in een volgorde. Over wat dat mogelijk maakt en wat dat kapot maakt. Over ons evolutiedenken en de angst om te verliezen wat we hebben. Over onze eigen rol in het scheppen van die angst. Hoofdstuk 5: Gemoedsrust voor nen euro of 10 Over een gebrek aan zingeving en de verschillende antwoorden daarop die vandaag bestaan. Over oude religies en over het liberalisme als religie. Over een mogelijk antwoord vanuit de kwantummechanica en hoe ons dat eigenlijk gewoon terugbrengt tot de epistemologische bescheidenheid. We don’t know.

Met Mohamed Barrie hadden we het over racisme en zelfliefde, over sociaal werk in tijden van Corona en over compassie en afhankelijkheid. Lees hier meer over het gesprek: https://zwijgenisgeenoptie.be/mohamed-barrie Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: Wie bepaalt? Mohamed praat over modellenwerk en over hoe moeilijk dat is als je je bewust bent van beeldtaal en hoe die historisch gebruikt werd. Over de vermoeiende afleiding die racisme is en over de onmogelijkheid om uit het kader dat voor jou gecreëerd werd te ontsnappen. Hoofdstuk 2: In jullie ogen ben ik zwart Het migratieverhaal van Mohamed. Op zijn 12 jaar komt hij in België terecht. Enkele jaren later verlaat hij de veilige cocon van zijn ouders en begint hij door te hebben hoe ons systeem in elkaar zit en hoe het niet-witte mensen behandelt. Hoofdstuk 3: Van Grinta naar Zamzam Over het verzet dat bij Mohamed ontstond in het vijfde leerjaar. De Grinta die hem energie geeft om zich tegen het systeem te verzetten. Maar na het wegduwen van dat systeem ontstaat er ruimte en in die ruimte kon hij zichzelf terugvinden. Over de zelfliefde en de creatie als centrale concepten in Mohamed's leven. Hoofdstuk 4: Hoe veel generaties nog? Over het belang van gemeenschap. Over de kritiek dat je dan verdeelt in de plaats van verbindt. Over het relletje tussen Mohamed en Walter Zinzen en over het grotere falen van progressief België. Hoofdstuk 5: Compassie Over onze onderdrukte compassie en de maatschappij die systematisch ons gevoel wegduwt. Mohamed verbindt ruziemakende kindjes met hamsteraars in de supermarkt en met belastingontduikende miljardairs. Hoofdstuk 6: Schaarste wordt in uw ziel gedropt Over de geldbedragen die mensen met migratieroots elke maand terugsturen naar hun land van herkomst. Over wat dat zegt over onze en andere culturen. Wij zien onszelf als een losstaand project dat al zijn successen en al zijn falen te danken heeft aan zichzelf. Wat als we onze kinderen iets anders zouden leren? Hoofdstuk 7: Waar zijn we bang voor? Over onze traditie van kleurenblindheid. Over hoe dat zwarte mensen onzichtbaar maakt in de statistieken en het onmogelijk wordt om iets aan hun positie te veranderen. Over de ultieme vraag: waarom heeft het witte systeem zwarte mensen nodig?