11-Nevrotik Gurur, (4. Bölüm/2. Kısım)

Nevrotik için gurura dayandırılmayan hiçbir şey yok gibidir. -Bir kimse için parıltılı bir özellik olan bir şey bir başkası için utanç verici bir sorumluluktur. -Biri başkalarına kaba davranmaktan gurur duyarken bir başkası kabalık olarak yorumlanabilecek her şeyden utanç duyar ve başkalarına karşı duyarlılığından gururlanır. -Biri hayatta blöf yaparak yolunu bulmaktan gururlanır, başkası blöf çağrışımı yapacak herhangi bir davranıştan utanır. -Bir yanda insanlara güven duyabildiği için gururlanan biri varken öte yanda insanlara güvenmediği için aynı şekilde gururlanan biri vardır...-Kendiyle gurur duyma ihtiyacı öylesine zorunludur ki kişi kör ihtiyaçların kıskacında olma düşüncesine katlanamaz. Böylece bu ihtiyaçları gurur duyabileceği erdemlere, özelliklere dönüştürmek için hayal gücünü kullanır. -Yalnızca ideal benliğini gerçekleştirme dürtüsüne hizmet eden ihtiyaçlar bu dönüşümden geçerler. Öte yandan bu dürtüyü engelleyen ihtiyaçları bastırmaya, inkar etmeye, küçümsemeye eğilimlidir.-Değerlerin nevrotik tarafından tersyüz edilmesini karikatür ile anlatıyor yazar: Kendi resmini boyayıp beğenmediği özellikleri düzelten bir ressamın dünyaya kendini değil resmini sunuyor.-Böylelikle tutarsızlık-sınırsız ÖZGÜRLÜĞE, aile hazırdaki bir ahlak koduna karşı kör bir başkaldırı-sıradan ÖNYARGILARI AŞMIŞ OLMAYA, insanın kendisi için bir şey yapmasıyla ilgili korku-azizlere özgü BENCİLLİKTEN UZAKLIĞA, ödün verme ihtiyacı-KATIKSIZ İYİLİĞE, bağımlılık-SEVGİYE, başkalarını sömürmek-kurnazlığa dönüşür. -Görkem arayışında kendimizi tüketirsek kendi gerçeğimiz ile ilgilenmeyi bırakırız. Kişi bir dürtü, tutum ya da tepkiden bilinçdışında ya da bilinçli olarak gurur duyduğu sürece uğraşılacak bir problem olarak değerlendirmez. Farkında olmadan başkalarının zekasıyla alt etme kabiliyetinin onu üstün bir insan yaptığına inanabilir ve gizliden gizliye bundan gururlanabilir. Böylelikle başkalarının zekasıyla alt etme eğilimini değiştirmekle değil, kendisindeki bu eğilimi mükemmelleştirmeyi engelleyen etkenlerle ilgilidir.Nevrotik gurur, iskambil kağıtlarından ev kadar temelsizdir ve en hafif rüzgarda yıkılır. İncinmiş gurura yönelik 2 tepki: UTANÇ ve AŞAĞILANMAHerhangi bir yersiz ya da aşırı boyutlardaki utanç ya da aşağılanma tepkisinde şu 2 soruya yanıt vermeliyiz1-Bu tepkiyi doğuran gereklilik nedir?2- Altta yatan hangi özel gurur incinmiştir? Mastürbasyona karşı makul, mantıklı bir tutumu olan ve başkaları tarafından yapıldığında uygunsuz bulunmayan kişi kendi yaptığında aşırı utanç duyuyorsa;Mastürbasyon sevgiden uzak olduğu için aşağılık bir cinsel etkinliği mi ifade etmektedir? -Elde edilen tatmin cinsel ilişkiden daha mı büyüktür? -Mastürbasyona eşlik eden fanteziler meselesi midir?-Söz konusu olan kişinin çeşitli ihtiyaçları olduğunu kabullenmesini mi ifade etmektedir? -Zevkine ve rahatına düşkünlük ifade etmektedir? Özdenetim irade denetimi kaybını mı ifade etmektedir? Hangi türden gururun incindi? sorusu önemlidir. Sevgilisi olan bir kadın evli olmamaktan dolayı çok utanıyorsa (ya da aşağılanmış hissediyorsa); -Sevgilisinin yeterince göz alıcı olmamasıyla mı yoksa kendisini ona yeterince adamamasıyla mı ilgilidir? -Kadının adamın kendisine kötü davranmasına izin vermesiyle mi ilgilidir? -Kadının adama muhtaç olmasıyla mı ilgilidir?-Sevgilisi olmak kavramının kendisiyle mi ilgilidir?-Evlilik saygınlık meselesi midir?-Evlenilmeye layık görülmemiş midir? Bu gibi durumlarda UTANÇ ya da AŞAĞILANMA tepkisi çeşitli oranlarda ortaya çıkar. Tepkilerimiz yalnızca durumlar tarafından değil, daha çok kendi nevrotik ihtiyaçlarınızla belirlenir. -hakaretler onu 2 şekilde incitir: aşağılanmaya karşı öfke, ve utanç (korku). Bu içsel durum yaygın huzursuzluğa büyük ölçüde katkıda bulunmaktadır. Bu iki duygu başka duygulara dönüştülüp gözümüzden kaçabilir. Gurur incindiğinde hoşlanmamadan nefrete, huzursuzluktan, öfkeye, oradan gözü kör eden cinayeti hiddete gidebilir.