NAWA - Kierunek Nauka

Dr Iwona Nowakowska z Instytutu Psychologii APS od bada psychologię wolontariatu i zachowań prospołecznych. Naukowczyni mówi o  zaangażowaniu społecznym Polaków,  od sformalizowanych umów z organizacjami po oddolną pomoc sąsiedzką. Ekspertka wyjaśnia, dlaczego co trzeci Polak deklaruje udział w działaniach charytatywnych i co motywuje nas do podejmowania ryzyka, np. w Ochotniczej Straży Pożarnej. Dr Nowakowska mówi  również o fenomenie „zrywu pomocowego” po wybuchu wojny w Ukrainie oraz w trakcie pandemii COVID-19 oraz o naturalnej mobilizacji wsparcia. Tłumaczy proces deterioracji (wygasania) pomocy i wpływ dezinformacji na nasze postawy. Ważnym elementem jej badań jest współpraca międzynarodowa finansowana przez granty NAWA, która pozwoliła na porównanie polskich postaw z modelem włoskim. Dr Nowakowska opowiada, jak wolontariat kształtuje kompetencje miękkie, buduje tożsamość i pomaga odnaleźć się na trudnym rynku pracy.

Szkoły doktorskie dają młodym naukowcom możliwość prowadzenia badań za granicą. Rozmówcy opowiadają o umiędzynarodowieniu kształcenia, mobilności naukowej oraz konkurencji o talenty w globalnym świecie nauki. NAWA prezentuje systemowe działania wspierające doktorantów, takie jak programy stypendialne Preludium Bis i Becker, które umożliwiają zdobywanie doświadczenia w renomowanych ośrodkach badawczych na świecie. Uczestnicy dzielą się własnymi doświadczeniami, podkreślając znaczenie współpracy międzynarodowej, otwartości na nowe metody badawcze oraz korzyści płynące z wymiany wiedzy. 

Czy język polski może być bramą do międzynarodowej kariery? Stypendyści programu Polonista NAWA dzielą się swoimi motywacjami do nauki jednego z najtrudniejszych języków świata. Uczestnicy programu  – od Chin po Brazylię – udowadniają, że zainteresowanie polszczyzną wykracza poza ramy czysto akademickie. Dla studentów z Azji to szansa na sukces w handlu i dyplomacji, dla gości z Ameryki Południowej może być sposobem na odnalezienie tożsamości przodków, a dla Ukraińców naturalny krok w rozwoju zawodowym. Mariusz Czech, dyrektor w NAWA, podkreśla, że promocja języka polskiego oznacza budowanie „miękkiej siły” państwa, która procentuje w nauce, biznesie, a nawet w rozwoju nowoczesnych technologii, takich jak sztuczna inteligencja. Polska stała się krajem nowoczesnym i otwartym, który przyciąga ambitnych ludzi chcących zgłębiać naszą historię, literaturę i skorzystać z relacji gospodarczych, tworząc przy tym unikalną, globalną sieć kontaktów.

Debata zorganizowana przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej (NAWA) w Toruniu poświęcona była roli polskich czasopism naukowych w procesie umiędzynarodowienia nauki.  Prof. Adam Kola, prorektor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, zaznaczył, że pomimo rewolucji cyfrowej i otwartego dostępu (Open Access), kluczowym wyzwaniem pozostaje mały zasięg, choć wąska grupa czasopism dociera do szerokiego grona odbiorców na świecie. Przedstawiciele uczelni i redakcji dyskutowali o roli języka polskiego i języków obcych w publikacji wyników badań, ich umiędzynarodowieniu, a także w kontekście potrzeb gospodarki krajowej. Dyskutanci  podkreślali przy tym, że kluczowe dla sukcesu globalnego systemowe, rządowe wsparcie finansowe dla najlepszych czasopism, które pokazały już swoją determinację oraz umiejętność przyciągania najlepszych, zarówno polskich, jak i zagranicznych, autorów i recenzentów.

Czym jest moralność i czy mamy jedną, uniwersalną definicję? Psycholog Mariola Paruzel-Czachura z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach podkreśla, że moralność jest splotem myśli, czynów i emocji – a tylko łączne ich badanie pozwala zrozumieć moralne postawy człowieka. Badaczka opowiada, dlaczego więźniowie mają pozytywny obraz siebie i wyższy poziom lojalności niż grupa kontrolna, oraz co ma z tym wspólnego "Ojciec Chrzestny". Ponadto, badaczka opowiada o ciekawych wynikach eksperymentu z ciuchcią i klockami Lego, który pokazuje, że polskie dzieci częściej ratują zwierzęta niż dorośli, karząc zastanowić się nad zastanowić się na dotychczasowymi teoriami psychologicznymi. Krokiem przełomowym w karierze prof.  Paruzel-Czachury było złożenie wniosku o grant NAWA.  

Prof. Agata Roćko, historyczka literatury z Instytutu Badań Literackich PAN, specjalizująca się w literaturze polskiej XVIII wieku, dzieli się swoją drugą pasją: glottodydaktyką i nauczaniem języka polskiego jako obcego. Opowiada o swojej drodze zawodowej, od nauczania studentów z Iranu i Iraku na UWM, przez prowadzenie szkoły języka i kultury polskiej na UKSW, po ambitne projekty finansowane przez NAWA, promujące polszczyznę globalnie.Podkreśla, jak ważne  jest zanurzenie się w kulturę danego kraju — od symboliki w Chinach po system egzaminacyjny w Wielkiej Brytanii (GCSE i A-level) — aby stworzyć skuteczne materiały edukacyjne. Mówi o zaskakującej, rosnącej fali zainteresowania językiem polskim w Azji, ale także o tym, że dla wielu studentów nauka polskiego to podróż do korzeni. Prof. Roćko podkreśla interdyscyplinarną pracę swojego zespołu, który łączy badania literackie z metodyką nauczania.

Anastazja Chowaniak, ukraińska edukatorka  i właścicielka firmy w Krakowie, dzieli się swoją historią i spostrzeżeniami jako była stypendystka Programu Stypendialnego im. Stefana Banacha. Opowiada, jak stypendium, które otrzymała w jednej z najwcześniejszych edycji, było przełomowym momentem w jej życiu, pozwalając jej na studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. Dziś, jako szefowa centrum edukacyjnego, pomaga innym w podążaniu podobnymi ścieżkami, oferując unikalną perspektywę na temat atrakcyjności polskich uczelni, wyzwań stojących przed studentami oraz szerszych implikacji „drenażu mózgów” i międzynarodowej współpracy.

Podcast „Kierunek nauka” Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej skupia się na programie „Polskie Powroty”, który umożliwia naukowcom powrót do kraju po zdobyciu doświadczenia za granicą. Naukowcy, którzy po karierach za granicą, ponownie pracują w Polsce, dzielą się refleksjami na temat swojej ścieżki zawodowej, motywacji do powrotu oraz wyzwań, jakie napotkali, w tym pracy zdalnej podczas pandemii. Opowiadają o znaczeniu transferu wiedzy, umiędzynarodowienia polskiej nauki oraz różnicach w prowadzeniu badań i warunkach pracy w Polsce, Wielkiej Brytanii, Niemczech i Omanie. Wskazują także na potrzebę dalszego wsparcia powracających naukowców po zakończeniu programu.

„LektorzyMY” to wyjątkowy magazyn stworzony z pasji i zaangażowania lektorów Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA), którzy pracują w 43 krajach na całym świecie. Pismo powstało, aby dać głos tej międzynarodowej społeczności, budować jej tożsamość i umożliwić wymianę doświadczeń. Magazyn, tworzony przez wolontariuszy, zawiera wspomnienia z pracy, praktyczne porady, artykuły naukowe, a nawet poezję. Początkowo finansowany ze składek lektorów, szybko zdobył uznanie i wsparcie finansowe od NAWA. To nie tylko pismo branżowe, ale także źródło wiedzy o polonistyce za granicą.

Anastazja Chowaniak, a Ukrainian educator and business owner in Krakow, shares her journey and insights as a former recipient of the Stefan Banach Scholarship Program. She recounts how the scholarship, which she received during one of its earliest rounds, was a pivotal, life-changing moment that allowed her to study at Jagiellonian University. Today, as the head of an educational center, she helps others navigate similar paths, offering a unique perspective on the appeal of Polish universities, the challenges students face, and the broader implications of "brain drain" and international cooperation.

Internationalization unlocks the future of European science and education, as underlined by participants of the "Transnational Science Cooperation" conference in Brussels. Polish Deputy Minister of Science, Professor Andrzej Szeptycki, and speakers from the Polish Academy of Sciences and NAWA present Poland's approach to international cooperation between scientists and research institutions. Speakers describe how the European Degree Label is revolutionizing joint study programs, the latest European Research Area (ERA) priorities for 2025-2027, and Poland's strategy to attract global talent and foster international research excellence. 

A Brussels conference, "Transnational Science Cooperation," brought together experts to discuss vital aspects of international scientific collaboration. Key topics included the importance of independent funding for breakthrough research, addressing Poland's underperformance in securing European Research Council (ERC) grants, and mitigating the risks of rising populism on global scientific exchange. Speakers emphasized the need for improved research careers, increased public investment in R&D, and robust European governance to ensure a thriving and resilient scientific landscape. The discussions highlighted challenges and proposed solutions for fostering stronger collaborative research across Europe and in Poland.

Jerzy Weyman jest matematykiem. Małgorzata Włodarczyk-Biegun i Gracjan Michlewski są biologami. Wszyscy troje na pewnym etapie swojej kariery naukowej wyjechali za granicę, gdzie odnieśli sukces. Po latach zdecydowali się jednak wrócić do Polski. Skorzystali z programu Polskie Powroty NAWA i kontynuują pracę na uczelniach w kraju. W podcaście dzielą się swoimi doświadczeniami i refleksjami.

Zdaniem prof. Marka Maryanskiego nauka i tworzenie rzeczy nowych jest wielką przyjemnością. Naukowiec i wynalazca specjalizujący się w radioterapii onkologicznej powrócił do Polski po 32 latach pracy w Stanach Zjednoczonych w tak prestiżowych uczelniach jak Yale czy Columbia. Dzięki programowi NAWA stworzył zespół i projekt naukowy, jednak zmaga się ze skostniałą biurokracją i systemem instytucjonalnym, który nie przystaje do czasów współczesnych. To właśnie archaiczne rozwiązania biurokratyczne uważa za jedną z największych przeszkód w rozwoju polskiej nauki.

Four scientists from Spain, India, Turkey and Romania share their experiences from Poland. They applied for and obtained Ulam NAWA Programme scholarship for scientists who wish to come to Poland in order to conduct their research. 

It's all about studying in a good university and living in a good place. Poland offers both to bright young students from dozens of countries around the world. The Banach Scholarship Programme is designed to help them realize their academic ambitions in Poland and support them while in the country. Beneficiaries of the Program share their experiences and thoughts. 

Język polski w Brazylii jest niezwykłym zjawiskiem badanym przez naukowców. To kapsuła czasu, w której zachował się głównie wiejski język z XIX w., a równocześnie metoda komunikowania się milionów ludzi, którzy brakujące słowa uzupełniają wstawkami   portugalskimi i z języków rdzennych, które dodatkowo są odmieniane i wymawiane zgodnie z regułami polskimi. Historyk dr Fabricio Vicroski opowiada o tym niezwykłym języku i jego znaczeniu i przyszłości.

It is impossible to imagine the development of science without international cooperation. Scientists need to collaborate, travel, meet. Internationalisation means that researchers from Poland go abroad and scientists come to Poland. In this exchange, the quality of research plays a key role, and only later come practical issues. They are important, but not the most important.  However, it is first necessary to go out into the world with this information, and it is never easy. 

Nie można sobie wyobrazić rozwoju nauki bez współpracy międzynarodowej. Naukowcy muszą współpracować, jeździć, spotykać się. Umiędzynarodowienie, to wyjazdy badaczy z Polski za granicę i przyjazdy naukowców do Polski. W tej wymianie kluczową rolę odgrywa jakość prowadzonych badań, a dopiero później pojawiają się kwestie praktyczne. są ważne, ale nie najważniejsze.  Jednak najpierw trzeba wyjść w świat z tą informacją, co też nie jest proste.  O znaczeniu tego pojęcia, metodach i skutkach rozmawiali uczestnicy II Kongresu Umiędzynarodowienia w Warszawie.

Internationalisation is seen as one of the elements of the development of modern science and knowledge. It is difficult to imagine it without cooperation between countries, and institutions, but also the involvement of scientists and students from all over the world. This, of course, generates competition for resources, students and scientists, but also challenges for countries and institutions. Internationalisation was the subject of a congress organised by the National Agency for Academic Exchange at the Medical University of Gdansk.

Uczenie języka polskiego za granicą jest pasją, misją, sposobem na życie. Lektorki i lektorzy NAWA pracują w kilkudziesięciu uczelniach i instytucjach z ponad 40 krajach na całym świecie. Co roku spotykają się na konferencji, podczas której poznają się, wymieniają doświadczeniami, integrują. W sierpniu 2024 r. konferencja lektorów i lektorek NAWA odbyła się w Cieszynie. 

Polish is regarded as a challenging language. Foreign students are eager to take on this challenge. For some, it's a way to connect with their heritage, while others study it to enhance their academic and professional opportunities. Some simply have a passion for Poland and want to immerse themselves in the country and its culture. NAWA provides support for international students interested in learning Polish at the Catholic University of Lublin (KUL) or Maria Curie Skłodowska University in Lublin.

Umiędzynarodowienie postrzegane jest jako jeden z elementów rozwoju nauki i wiedzy. Trudno go wyobrazić sobie bez współpracy między państwami, i instytucja, ale także zaangażowania naukowców i studentów z całego świata. To oczywiście rodzi konkurencję o zasoby, studentów i naukowców, ale także wyzwania dla państw i instytucji. Umiędzynarodowieniu poświęcony był kongres zorganizowany przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej na terenie Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. 

Stypendyści programu im. Mieczysława Bekkera są zgodni, że warto było wziąć w nim udział. Spędzili czas na świetnych uczelniach zagranicznych i nawiązali współpracę z wybitnymi naukowcami w swoich dziedzinach. Co więcej, stypendium jest zorganizowane w sposób "przyjazny dla użytkownika". Podkreślają znaczenie wyjątkowej możliwości wyjazdu z rodziną, co jest rzadkością w tego rodzaju programach. Dyrektor NAWA dr Dawid Kostecki podkreśla, że jest to program "dla wszystkich", a naukowcy, którzy z niego skorzystali zaznaczają, że warto nie tylko aplikować, ale także mierzyć wysoko. 

Impress U is a global collaborative initiative that promotes partnerships with Ukrainian researchers. This collaboration not only advances scientific progress but also provides support to scientists facting  the impacts of war. Researchers from Ukraine, the USA, and Poland exchange their insights and lessons learned through collaboration between the American National Science Foundation, National Research Foundation for Ukraine, and NAWA.

Program Polonista Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej umożliwia wymianę między ośrodkami badawczymi, granty na prowadzenie badań naukowych oraz wsparcie dla zagranicznych katedr języka polskiego i polskiej kultury.

In this podcast you’ll learn about the Ulam NAWA Programme – one of dozens of academic opportunities this Polish institution offers to foreign scholars.If you are thinking about the next step in your scientific career, just take advantage of the opportunities offered by the Ulam Programme!Visits within the Ulam Programme can last from 6 to 24 months. The Programme provides financing for a fellowship covering both the Beneficiary’s allowance costs in relation to their stay at a host institution, in an amount of approx. 2400 EUR a month and a mobility allowance.Find out more by going to the website https://nawa.gov.pl/en/nawa/news/the-ulam-programme-scholarships-for-incoming-researchers-in-poland

W tym odcinku o swoich powrotach oraz aktualnych badaniach opowiedzą: dr Lech Piotrowski z wydziału Fizyku Uniwersytetu Warszawskiego, dr Ewa Wierzbicka i dr hab. Wojciech Stępniowski z Wydziału Nowych Technologii i Chemii Wojskowej Akademii Technicznej oraz dr hab. Dominika Lewicka-Szczebak z Instytutu Nauk Geologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego. Więcej szczegółowych informacji można znaleźć na stronie https://nawa.gov.pl.

Program Walczak NAWA umożliwia polskim lekarzom oraz przedstawicielom nauk o zdrowiu i farmaceutycznych, maksymalnie sześciomiesięczny pobyt w wyspecjalizowanym ośrodku zagranicznym. To czas na prowadzenie badań w międzynarodowych zespołach, nawiązywanie nowych kontaktów i rozwijanie już istniejących relacji. Jedną z aktualnych stypendystek Programu Walczak NAWA jest Mona Wiatr, doktorantka wrocławskiej Akademii Wychowania Fizycznego. Swój staż realizuje w Arnold School of Public Health przy Uniwersytecie Południowej Karoliny. Mona Wiatr zapewnia, że na taki staż wyjeżdża się z całkowicie otwartą głową, a stypendium programu Walczak może okazało się doświadczeniem zmieniającym życie.Inna z beneficjentek programu, dr Agata Chudzik Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, prowadziła swoje badania na Uniwersytecie w Miami. Pracowała na tamtejszym wydziale biochemii i biologii molekularnej, zgłębiając mechanizmy działania osi jelito-mikrobiom-mózg. W trzech edycjach programu im. prof. Franciszka Walczaka grant na wyjazd do najlepszych ośrodków medycznych w USA przyznano  57 osobom. Nabór wniosków będzie prowadzony do 31 stycznia 2024 r.w systemie teleinformatycznym NAWA.

The story seems to be obvious, almost banal: you want to study abroad, so you go out and look for the best offer.Asia is one of 1000 fellows who were awarded this scholarship since 2021. Its patron, Stefan Banach, was a prominent and renowned Polish mathematician, specializing in functional analysis.Last year more than 3500 applications were sent from more than 30 countries, ranging from Albania to Vietnam. The Programme is a joint initiative of the Ministry of Foreign Affairs and the Polish National Agency for Academic Exchange. It took the form of Polish development aid. Scholarship holders don’t have to pay tuition fees at public universities and receive a monthly NAWA stipend of approximately 350 euro to cover daily expenses during their stay in Poland.It was the best step I could take to reach my future goals – says Nour Elhouda Gargouri, one of the Banach NAWA beneficiaries. Find out more on our website nawa.gov.pl 

Studia w kraju przodków lub też w kraju, którego obywatelami byli przodkowie przed zmianą granic po drugiej wojnie światowej - ten odcinek podcastu „Kierunek: Nauka” przybliży program stypendialny imienia generała Władysława Andersa. Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej stworzyła go z myślą o młodzieży polonijnej, mieszkającej zarówno w państwach sąsiadujących z Polską, jak i na innych kontynentach. Stypendium w programie imienia generała Andersa mogą otrzymać osoby mające więzi z Polską, czyli Kartę Polaka lub obywatelstwo polskie oraz innego państwa. Jednym z warunków jest także zdobycie wykształcenia średniego w kraju innym niż Polska. Stypendia, które oferuje NAWA, dotyczą studiów stacjonarnych w języku polskim na dowolnie wybranym kierunku. To założenie przyczynia się do kreowania wizerunku Polski jako kraju szerokich możliwości naukowych. Jednocześnie wzmacnia kapitał ludzki w środowiskach polonijnych. Integralną częścią stypendium jest tzw. zerówka, czyli roczne przygotowanie do studiów z intensywnym kursem języka polskiego. - To flagowy program w portfolio NAWA – przyznaje dyrektor Agencji dr Dawid Kostecki. Prof. Beata Przyborowska, prorektor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika do spraw studenckich, jednej z uczelni goszczącej stypendystów, podkreśla ogromne znaczenie tego program dla tworzenia więzi w środowisku akademickim.Weronika Matusz, stypendystka z Ukrainy, mówi wprost: - Ten program zmienił mój los. Więcej informacji na stronie: https://nawa.gov.pl/studenci/studenci-zagraniczni/program-im-gen-andersa

Program Polskie Powroty NAWA dowodzi, że polska nauka staje się dobrą marką. Naukowcy, którzy wyjechali z kraju po zdobyciu stopnia doktora, by za granicą siebie i karierę naukową, opowiadają o powrotach do Polski. W tym odcinku o programie Polskie Powroty opowiadają: - dr Paweł Swaczyna z Centrum Badań Kosmicznych PAN, prowadzący badania nad heliosferą- dr hab. Radosław Poleski z Obserwatorium Astronomicznego UW, który zajmuje się poszukiwaniem planet pozasłonecznych - dr Dawid Kostecki, dyrektor NAWA, w którego opinii program Polskie Powroty dowodzi, że polska nauka staje się dobrą marką. W celu uzyskaniu dodatkowych informacji zapraszamy na stronach NAWA i Polskie Powroty.  

Profesura NAWA to program wspierający najwyższą jakość badawczą, doskonałość naukową. Biorące w nim udział polskie uczelnie oraz instytuty badawcze i naukowe mogą zaprosić specjalistów z wybranych dziedzin nawet na cztery lata. To czas przeznaczony na tworzenie grupy projektowej i rozwijanie przełomowych badań.Badania o takim charakterze na toruńskim Uniwersytecie Mikołaja Kopernika prowadzi zespół, którym kieruje prof. Brendan Kennedy. Ten australijski fizyk jest specjalistą w dziedzinie obrazowania medycznego. Zajmuje się między innymi pomiarem sztywności tkanek. Podstawą badań jego zespołu jest wykorzystanie światła do stawiania diagnoz i obrazowania tkanek w organizmie.- Istnieje hipoteza, wciąż bardzo wczesna, że jeśli da się manipulować sztywnością tkanki otaczającej raka, to można zmienić zachowanie komórek nowotworowych i, na przykład, zredukować ich agresywność, a zatem ich rozprzestrzenianie się w organizmie – opowiada prof. Brendan Kennedy. W tym odcinku o programie Profesura NAWA opowiedzą również:prof. Maciej Szkulmowski, kierownik katedry biofotoniki i inżynierii optycznej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, prof. Wojciech Wysota, prorektor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu do spraw nauki oraz dr Dawid Kostecki, dyrektor Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej NAWA.W celu uzyskaniu dodatkowych informacji zapraszamy na strony agencji NAWA i programu Profesura.  

Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej program nauczania języka polskiego w wielu krajach na świecie. Lektorzy, którzy spotkali się na dorocznej konferencji, którą w 2023 r. zorganizowano we Wrocławiu, opowiadają o swoich doświadczeniach. W celu uzyskaniu dodatkowych informacji zapraszamy na strony agencji NAWA i programu Lektorzy.