LINGUAS MINORIZADAS

Conferencia de Nicolás Bartolomé Pérez, membro da "Academia de la llingua asturiana", sobre a situación do llionés. No Atenéu Obreru de Xixón, 18 de xuño 2013.

Entrevista de agosto de 2015 no programa Via V a Eduardo Sánchez Maragoto sobre a proposta ortográfica para a fala do val do xálima

Conferencia do filólogo Xosé Henrique Costas sobre a linguas minoritarias en Europa, organizada pola asociación Trabalinguas, da Universidade de Vigo no 2015. Vídeo dispoñibel en: http://tv.uvigo.es/gl/video/mm/26856....

Conferencia de Germán Colón en 1986 na Fundación Juan Marcha sobre o sistema lingüístico Catalán - Valenciano – Mallorquín

Conferencia de Germán Colón en 1986 na Fundación Juan Marcha sobre o sistema lingüístico Catalán - Valenciano - Mallorquín

Conferencia da sociolingüísta Paula Kasares no X curso de dinamización da lingua galega (2014), na que trata os procesos de trasmisión lingüística dunha língua minorizada, neste caso o Euskera, en Navarra

Conferencia de Carlos Aenlle no 2009, organizada polo Facho, na que explica e denunica a política lingüicida seguida até o dagora contra os galego-falantes do território entre o Eo e o Navia

Entrevista a Carlos Varela Aenlle no 2004 sobre a presenza e a situación do Galego no actual principado de Asturias

Entrevista na radio a Felipe Lubian no 2004 sobre os galegofalantes das Portelas en Zamora

Entrevista no programa de rádio Faleres sen cancelas no 2004 ao voceiro da asociación Fala Ceibe, que promove o uso da lingua galega na Comarca do Berzo

Palestra de Domingos Raposo, un dos maiores especialistas en Mirandés (a segunda lingua oficial de Portugal), en 2005. Procede do Portal Galego da Língua (velho).

As linguas no debate soberanista, neste caso sobre o Galego e coa intervención do Técnico en Normalización Nel Vidal. O acto é unha actividade de dinamización que conta coa colaboración da ANL da UVigo e cuxo obxectivo é provocar a reflexión, con ocasión do presente debate soberanista, sobre a relación entre estatus político dunha nación e o estatus legal e social das linguas que se falan nesa nación.

Conferencia na Universidade de Vigo sobre as linguas no debate soberanista. Neste áudio fala Josep Bargalló sobre o caso Catalán

Palestra do Quique Costas no Instituto de Estudos Miñorianos en 2012, sobre a toponimia nos territórios españois alén do da própia Comunidade Autónoma (nas terras do Eo-Navia en Asturias; no Bierzo occidental; no Bierzo, as Portelas e Calabor, en Leon e Zamora; e, por extensión, o Val do Ellas en Cáceres)

Debate após as palestras sobre os procesos normalizadores no caso do Catalán e o Euskera

Palestra de Patxi Baztarrika, que é viceconcelleiro de política lingüística do Goberno Vasco, nos XV Encontros para a Normalización, en abril de 2013, sobre a experiencia normalizadora en Euskadi

Palestra de Esteve Valls (filólogo e investigador catalán que traballa no Centro Ramón Piñeiro) sobre a experiencia do caso da normalización lingüística do Catalán dentro do XV Encontros para a Normalización Lingüística, en abril do 2013

Nas V Xeiras da Língua, organizadas na Universidade de Vigo en marzo do 2013, tamén se espuxo, nesta ponencia, a difícil situación que vive o Bretón na Franza.

Ponencia moi interesante sobre a situación sociolingüística nos denominados países catalás. Esta Ponencia realizouse na Universidade de Vigo dentro das V Xeiras sobre a Língua no 2013.

Conferencia do Catedrático en Filoloxia pola Universidade Complutense de Madrid Enrique Bernárdez, no Ateneo de Santiago, sobre a orixe da linguaxe e das Linguas

Conferencia de Juan Carlos Moreno Cabrera o 8 de xuño do 2012 na que nos fala do "valor económico do Español". Plantexa unha crítica ao punto de vista neoimperialista que xustifica a marxinación das lenguas minoritarias como unha deriva necesaria do imperialismo económico capitalista.

Conferencia no 2011 de Juan Carlos Moreno Cabrera, un lingüista español, catedrático de Lingüística General en la Universidad Autónoma de Madrid, sobre o nacionalismo lingüístico do Español e os mitos que sustentan a sua pretendida hexemonia con respeito a outras linguas peninsulares. Muito interesante.

O Gaélico, apesar de ser oficial, segue a ser unha lingua ameazada.Conservar o gaélico, un idioma con máis de 3.000 años de historia, base da identidade ea cultura irlandesa é o reto de muitos pais irlandeses...

Luxemburgo é un país políglota, cuxo sistema escolar dedica grande parte de seu tempo e recursos ao aprendizaxe de idiomas, a veces incluso en detrimento de otras materias.

O Mirandés (Mirandês ou lhéngua mirandesa), é un idioma pertencente ao grupo ASTUR-LEONÉS, con estatuto de segunda língua oficial en Portugal SÓ desde o 29 de xaneiro de 1999, esto é, coma quen di, até antonte (contodo, é a única astur-leonesa con rango oficial). A norma ortográfica que se acordou posteriormente para o Mirandés está basada no Portugués. O Mirandés é falada por menos de quince mil persoas no concello de Miranda do Douro. e en tres aldeiñas do concello de Vimioso, ambos pertencentes á rexión histórica de Trás-os-Montes. Estraído dun documentário de Canal Historia no 2008.

O Leonés (lliunés) é o conxunto de falas romances vernáculas do dominio lingüístico asturleonés que aínda existen nas provincias españolas de León e Zamora. A Unesco clasifica ao Leonés dentro das linguas en alto risco de extinción. A súa precaria situación está directamente determinada polos seguintes condicionantes: é un dioma non oficial, non se ensina sistemáticamente na escola, hai unha baixa ou nula presenza nos meios de comunicación, e o seu nivel de coñecimento e uso entre a poboación é xa totalmente residual. No 2011 a productora Armonía Films propúxose seguir as pegadas dos últimos falantes espontáneos de lliunés. O resultado é o documentario "Asina falamos".

Conferencia no 2010 de Xaviel Vilareyo sobre a literatura dialectal dos escritores da Asturias de Santillana

Conferencia de Xabiel Vilareyo sobre o ASTURIANU falado na Asturias de Santillana (na actual Cantabria), tamén chamado MONTAÑÉS ou PASIEGU. Non se debe confundir co Cántabro que falaban os antigos povos de Cantabria, unha lingua morta prerromana de orixe pre-indoeuropeio ou simplemente indoeuropeio.

Programa Nós, da TV asturiana, na que fala da problemática lingua asturina no ámbito científico e técnico moderno.

Sobre a Cultura Celta, especialmente referido neste caso á música, e a súa impronta en Asturias. Está contado en Asturianu.

O idioma Asturiano (Asturianu, antes coñecido por Bable) é o termo utilizado para referirse á lingua tradicional de Asturias. O estado legal actual desta lingua goza de protección, mas sen chegar a estar recoñecida como oficial no Principado. De feito, os rapaces con idades comprendidas entre os 6 e os 12 anos estudan o Asturianu no colexio só de forma voluntaria, enquanto que, entre os 12 e os 18 xa só é posíbel estudalo de forma optativa nalguns institutos. No programa Nós da TV asturiana faise esta pequena reportaxe no instituto Juan José Calvo Miguel de Sotrondio, en Samartín del Rei Aurelio, pioneiro na ensinanza do Asturianu en secundaria e paradigma da problemática coa que se atopan.

Fragmento do documental "Visions d' una llengua" de Aurelio Bardaxi, na que o filólogo Xavier Tomás reflexiona sobre a lingua aragonesa, especialmente da falada en Ribagorza, que é a que actualmente se mantén con máis vitalidade.

Pequena reportaxe na TV sobre a lingua aragonesa que aínda se fala incluso entre os nenos das montañas de Huesca.

Descripción rápida e esquemática da lingua aragonesa, así como da sua situación, contado en català.

Sobre a convivencia e as friccións que acontecen entre o Catalán e máis o Castelán no territorio catalán.

Breve historia de Cataluña, desde a Prehistória até a Transición, contada en català. Tras a desintegración do Imperio carolinxio, o Condado de Barcelona, que fixera parte da Marca Hispánica carolínxea, atinxiu unha independencia de facto a finais do século X, e consigiu agrupar arredor del, unha importante parte da actual Cataluña.

O Euskera é unha lingua illada (sen relación coñecida con ningunha lingua...do mundo!) e considerase a única preindoeuropea supervivinte na Europa occidental moderna, e, portanto, a de raizames mais antigas.

Conferencia no 2011 de Manu Gómez sobre as Ikastolas en Navarra e o seu labor na promoción do Euskera. Unha ikastola é un tipo de escola que dá o ensino íntegramente en Euskera. As ikastolas están presente maioritariamente en Euskadi, mas tambén se extenden polos territorios euskaldunes de Navarra, e do País Vasco francés.

Conferencia no 2011 sobre os kurdos, un povo indoeuropeio que mora na rexión montañosa do Kurdistán, ao suroeste de Asia, e que están espallados principalmente entre os estados de Irak, Turquía e Irán. Tratase da nación máis grande sen estado, pois falamos de 55 ou 60 millones de pesoas, dos que aproximadamente un 45% vive na Turquía.

Coloquio sobre o galego estremeiro entre os conferenciantes Lubián Lubián, Felipe (As Portelas), Lago Mestre, Xabier (O Bierzo), Varela Aenlle, Carlos Xesús (Terras do Eo-Navia en Asturias), Costas González, Xosé Henrique (O Val do Ellas de Cáceres), e Garrido Rodrigues, Carlos (Galiza). O coloquio centrouse nas normas léxico-ortográficas que se deberían implementar para cada territorio nos distintos galegos estremeiros: desde a asunción de subnormas locais, asumindo dialectalismos e vulgarismos, como defende Carlos Xesús Varela para o Galego de Asturias, até a integración nunha norma única coordinada co Português como defende o representante de AGAL, Carlos Garrido. Face a esta última opción, Xosé Henrique Costas, formado no ILG, posicionase, ao seu pesar, en contra da mesma, por, segundo di, razóns prácticas... Provén do aquivo dixital da AGLP

Aínda que a Lingua galega non entra propriamente no concepto de “estremeira” na Galiza, si que compartilla algunha das súas características definitorias, dada a súa escasa protección legal REAL (por muito que hoxe sexa cooficial desde os anos oitenta), e a súa alarmante falta de normalidade lingüística PLENA... O Galego da Galiza é así, na prática, outro “galego estremeiro”, face á Lingua verdadeiramente normalizada, de Portugal ou Brasil, onde o Galego se coñece internacionalmente co nome de Português. Incídese na crítica situación do Galego da Galiza, e explícanse as dificuldades que sofre o Galego oficial, o da RAG-ILG en desenvolver un léxico moderno e científico-técnico de seu, xa que no seu recén proceso de normativización, decidiu virarse de costas ao Portugués e procurando un artificioso e prexudicial distanciamento do mesmo. O conferenciante, Carlos Garrido, profesor na Universidade de Vigo e membro da AGAL, denuncia que estamos asistindo a unha progresiva disolución asimilatoria do Galego no Castellano que está a ameazar gravemente o seu futuro, alén de nos privar da dimensión internacional e verdadeiramente útil que contén o noso idioma. Provén do aquivo dixital da AGLP

Enténdese por Galego Estremeiro aqueles territorios do Estado español que conteñen comunidades galegofalantes desde hai séculos, pero que están ubicadas fora dos limites administrativos da actual Galiza. O conferenciante, Xosé Henrique Costas, profesor da Universidade de Vigo, fai primeiramente unha breve descripción física, xeográfica, económica, sócio-política, etc. da región do Val de Ellas, no recanto norocidental da província estremeña de Cáceres para despois tratar de explicar a orixe das falas dos chamados “três lugares”, a saber: a colonización galega nos tempos do rei Afonso VIII da Galiza e de León (que é o Afonso IX para a Historiografia castellanista) naquelas terras. Provén do aquivo dixital da AGLP

Enténdese por Galego Estremeiro aqueles territorios do Estado español que conteñen comunidades galegofalantes desde hai séculos, pero que están ubicadas fóra dos limites administrativos da actual Galiza. O conferenciante, Carlos Varela Aenlle, expón a realidade da variedade dialetal “eunaviega” da lingua Galega na rexión xeográfica situada entre os rios Eo e Navia, na raia entre os atuais territorios das comunidades autónomas da Galiza e Asturias. Descrébense os trazos dialectais característicos da variedade eunaviega, e faise um relatorio do conflito lingüístico existente nesta zona, onde concorren o Galego e a lingua astur-leonesa (alén da preeminente presión do castellano, claro está). Finalmente, enuméranse algunhas propostas para mellorar a situación do Galego nas Asturies. Provén do aquivo dixital da AGLP

Enténdese por Galego Estremeiro aqueles territorios do Estado español que conteñen comunidades galegofalantes desde hai séculos, pero que están ubicadas fora dos limites administrativos da actual Galiza. O conferenciante, Xavier Lago Mestre, fai unha descripción deste territorio, cuxa xeografía, historia e idioma, fan do Bierzo occidental unha terra estreitamente ligada á Galiza, facendo parte dela durante séculos... Expón, também, a luita do galeguismo berciano na defesa da lingua nese territorio, con especial atención ao traballo activista da asociación Fala Ceive do Bierzo. Provén do aquivo dixital da AGLP

Enténdese por Galego Estremeiro aqueles territorios do Estado español que conteñen comunidades galegofalantes desde hai séculos, pero que están ubicadas fora dos limites administrativos da actual Galiza. O conferenciante, Felipe Lubián, explica a profunda e común relación entre a zona estremeira das Portelas e a Galiza na lingua, na cultura popular, na economia, etc... Fai unha descripción deste recanto na provincia española de Zamora, ubicado entre Portugal, a Galiza e León e fai também o relatorio da grave situación que sofre o Galego nestas terras. Finalmente, expón a súa longa experiencia como responsábel municipal e deputado, e os muitos problemas e ataques que sofreu por defender o Galego, así como as principais iniciativas que se promoveron en defesa da lingua. Provén do aquivo dixital da AGLP

Tres contos, moi curtiños, da zona galegofalante das Portelas. Están contados por Felipe Lubián, que foi alcalde de Lubián e Procurador nas Cortes de Castilla-León. É un activo defensor do Galego na súa Comunidade.

Calabor é unha aldea galegofalante do concello de Pedralba de la Pradería, ao sul das Portelas (Lubián, Hermisende, etc...), na Comarca de Sanabria, esto é, Zamora, e moi pertiño da fronteira con Portugal. Tamén e famoso polas augas do seu balneario

A Almedilla é un pequeno pobo fronteirizo con Portugal, da comarca do campo de Argañán, en Salamanca, onde se fala, alén do castelán, unha lingua moi semellante á que hai no Xálima, en Cáceres, esto é, moi semenllante ao Galego

Fragmendo do documental "Entre Línguas". No recanto noroccidental da actual provincia de Cáceres, cunha extensión territorial conxunta de 256 km", nas estribacións da Serra de Gata, sitúanse tres concellos nos que aínda hoxe se falan maioritariamente tres variedades do antigo galego(-portugués): Nos concellos de Valverde do Fresno -antigamente Valverde da Serra-, As Ellas e San Martiño de Trebello -antigamente San Martiño dos Viños-, a práctica totalidade dos seus cinco mil habitantes empregan a cotío as variedades lingüísticas denominadas valverdeiro, lagarteiro e mañego, respectivamente. Alén disto, debemos engadir a esta cifra outros tres mil naturais do val que seguen utilizando familiarmente estas falas na emigración. O emprego da fala é fundamentalmente oral, aínda que se emprega con normalidade nos carteis das festas e en diferentes anuncios locais, e mesmo se foi impondo na rotulación das rúas. No ducumental falan os viciños da súa Fala e do que pensan sobre ela...

Fragmento do documental "Entre Línguas" na que o catedrático de Filoloxía Quique Costas, especialista no galego-portugués falado Val do Ellas, esto é, no Xálima, un recantiño de Cáceres, limítrofe con Portugal. Xosé Henrique Costas foi coordinador do proxecto de investigación "Estudio lingüístico, etnográfico y antropológico del Val do Río Ellas (Cáceres)", que obtivo o I Premio do "Certamen de Jóvenes Investigadores" (1993),e publicou, entre outros, os artigos, “Valverdeiro, lagarteiro e mañego: o ‘galego’ do Val do Río Ellas (Cáceres)” (1999), “Toponimia galega no Val do Río Ellas” (1999), ou “Aspectos sociolingüísticos das falas do Val do Río Ellas”.