Dyskomfort i rozszczelnienie, czyli humanistyki praca z cieniem. Spotkanie z Julią Fiedorczuk

Rozmowa z Julią Fiedorczuk, badaczką i poetką od lat zaangażowaną w promowanie badań ekokrytycznych w Polsce, dotyka co najmniej kilku ważnych tematów. Pierwszym jest kwestia ewolucji ekokrytyki, tak w Polsce, jak i na świecie. Z nurtu niszowego, ekokrytyka stała się jednym z filarów badań literaturoznawczych i ważną częścią badań środowiskowych. Zarazem, uległa pewnemu skostnieniu, któremu – jak pokazuje rozmowa – Julia Fiedorczuk bardzo wyraźnie się przeciwstawia, pokazując wciąż tkwiący w niej potencjał pracy z tekstem i w tekście. Drugim ważnym wątkiem rozmowy jest kwestia zaangażowania, a dokładniej – pewnego oporu przed nim, który dawał się zauważyć i we wczesnych latach dwutysięcznych, gdy wprowadzano nowe nurty do badań nad literaturą, i teraz, kiedy codzienność staje się coraz bardziej wymagająca. Pytanie, czym wytłumaczyć opór literaturoznawców przed różnymi formami zaangażowania (i jak kwestię zaangażowania rozumieć) płynnie łączy się z trzecim ważnym wątkiem rozmowy, związanym z pracą twórczą Julii Fiedorczuk i – częściowo w tej pracy osadzoną – kwestią planetarnej solidarności wszystkich istot żywych. Całość rozmowy przedstawia skomplikowaną panoramę polskich badań ekokrytycznych i pokazuje możliwości tkwiące w tej już wcale nie tak młodej dyscyplinie badawczej. Julia Fiedorczuk - jest pisarką, poetką, tłumaczką i wykładowczynią na Uniwersytecie Warszawskim. Jej twórczość bada relacje między ludźmi a ich planetarnym środowiskiem i podkreśla światotwórczą siłę literatury. Opublikowała zbiory opowiadań i powieści, między innymi Pod Słońcem (2020) i Dom Oriona (2023), a także sześć tomów wierszy, z których ostatni to Glif (2024). Jest również autorką książek eseistycznych (m. in. Cyborg w ogrodzie: wprowadzenie do ekokrytyki) i licznych tekstów w prasie popularnej i popularnonaukowej. Nominowana do nagrody Nike (2016), Nagrody Literackiej m. st. Warszawy (2021) i – dwukrotnie – do nagrody im. Juliana Tuwima za całokształt twórczości, laureatka nagrody im. Wisławy Szymborskiej za tom Psalmy (2018). Oxygen, wybór jej wierszy w przekładzie Billa Johnstona, znalazł się na liście książek nominowanych do National Translation Award w Stanach Zjednoczonych (2016). Julia Fiedorczuk występowała na wielu międzynarodowych festiwalach literackich w Polsce i na świecie. Jej teksty doczekały się przekładów na ponad 20 języków, w tym na angielski, niemiecki, hiszpański, szwedzki, serbski, ukraiński, litewski i gruziński. Jest częstą gościnią Radia Tok FM. Justyna Tabaszewska - zajmuje się badaniami nad pamięcią i afektami, studiami temporalnymi, ekokrytyką oraz polską literaturą i kulturą współczesną. Obecnie pracuje nad dwoma projektami: pierwszy dotyczy pamięci przyszłości (jej funkcji i form) w literaturze oraz kulturze Europy Środkowej, drugi – pamięci środowiskowej oraz alternatywnych skal pamięci. Członkini redakcji „Tekstów Drugich” oraz jedna z redaktorów naczelnych „Memory Studies Review”, autorka czterech książek, w tym Humanistyki służebnej (2022) oraz Afektywnych poetyk pamięci (2022). Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01). Strona internetowa projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details Intro i outro Muzyka Piotr Lakwaj, czyta Aldona Brycka-Jaskierska Producent: Torba reportera i podcastera Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn Opracowanie odcinka: Mariola Wilczak Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego": · https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/ · https://twitter.com/B_Polonistyczny https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/ https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/ https://biuletynpolonistyczny.pl/ [email protected] #BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana