Jak wiara czyni cuda, czyli o działaniu placebo - dr Przemysław Bąbel

Dlaczego tabletka z cukru działa przeciwbólowo? Jak to możliwe, że antybiotyki działają na grypę, choć przecież nie zwalczają wirusów tylko bakterie? Skąd bierze się pobudzające działanie kawy bezkofeinowej? Dlaczego tabletka przeciwbólowa zaczyna działać zanim rozpocznie się wchłanianie zawartego w niej aktywnego składnika? Dlaczego przez wieki lekarze skutecznie nieśli pomoc chorym, choć do początków XX wieku dysponowali bardzo niewieloma aktywnymi metodami leczenia? Odpowiedzi na te i podobne pytania dostarczają rezultaty badań nad działaniem placebo. W ramach wykładu prezentowany jest współczesny stan wiedzy na temat natury i działania placebo. Omawiane są: szerokie rozumienie placebo, dalece wykraczające poza nieaktywną farmakologicznie substancję; zróżnicowane skutki działania placebo, zarówno pozytywne (efekt placebo), jak i negatywne (efekt nocebo); zastosowania placebo w praktyce lekarskiej; oraz dane dotyczące częstotliwości i okoliczności stosowania placebo w praktyce lekarskiej – zarówno w Polsce, jak i na świecie. Najwięcej miejsca prelegent poświęca prezentacji procedur wywoływania działania placebo oraz psychologicznych mechanizmów, które są przez te procedury wzbudzane i które są odpowiedzialne za uzyskiwane efekty. Prowadzący wykład formułuje również zalecenia dotyczące tego, w jaki sposób można wykorzystywać wiedzę na temat działania placebo w praktyce dla podniesienia skuteczności leczenia. O prelegencie: dr Przemysław Bąbel - jest psychologiem, adiunktem w Instytucie Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie kieruje Zespołem Badania Bólu. Prowadzi badania nad mechanizmami działania placebo, stosowaniem placebo w praktyce lekarskiej oraz pamięcią bólu. Zajmuje się także zastosowaniami terapii behawioralnej w leczeniu bólu przewlekłego oraz analizy zachowania i psychologii pamięci w edukacji. Autor przeszło 50 publikacji naukowych, w tym ośmiu książek, oraz ponad 100 publikacji popularnonaukowych. Jest członkiem Association for Psychological Science, International Association for the Study of Pain, Society for Interdisciplinary Placebo Studies, Association for Behavior Analysis International oraz Polskiego Towarzystwa Badania Bólu. Współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Psychologii Behawioralnej, którego w latach 2004-2011 był prezesem. Członek Rady Redakcyjnej czasopisma Psychologia w Szkole oraz współpracownik magazynu psychologicznego Charaktery, którego w latach 2007-2010 był redaktorem naukowym. Laureat Nagrody Prezesa PAN „Złoty Umysł – Mistrz Popularyzacji Wiedzy” 2008. Współautor m.in. takich książek jak: Analiza zachowania. Vademecum, Terapia behawioralna dzieci z autyzmem. Teoria, badania i praktyka stosowanej analizy zachowania, 12 zasad skutecznej edukacji czyli jak uczyć, żeby nauczyć. O projekcie: Strefa Psyche Uniwersytetu SWPS to nowatorskie przedsięwzięcie, którego celem jest popularyzowanie wiedzy psychologicznej na najwyższym merytorycznym poziomie oraz odkrywanie możliwości działania, jakie daje psychologia w różnych sferach życia zarówno prywatnego, jak i zawodowego. Chcemy ukazywać praktyczne zastosowanie wiedzy psychologicznej nie tylko w sferach oczywistych dla tej dziedziny nauki (np. pomocowym, terapeutycznym), ale również w sektorze biznesowym oraz zaawansowanych, nowoczesnych technologiach. Więcej o projekcie: http://www.swps.pl/strefa-psyche W tym miejscu znajdziesz wszystkie materiały, które powstały w ramach Strefy Psyche, a od listopada 2025 — treści z jeszcze szerszego spektrum tematów. Wejdź do Strefy Wiedzy Uniwersytetu SWPS!